Երևան, 07.Հոկտեմբեր.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ոսկուց, սարդիոնից, սաթից, անագից զարդեր, խեցեղեն ու պատգարակ. «Մեծամոր» հնավայրից բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվել Դոլարի ու եվրոյի անկումը շարունակվում է. նրանց է միացել ռուբլին Վարդենիսի մի շարք փողոցների գազամատակարարումը հոկտեմբերի 10-ին կդադարեցվի Հայր Ասողիկ Կարապետյանը պատարագ է մատուցելու Օշականի Սբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցում Ի՞նչ են արել ադրբեջանցիները. նոր հաղորդագրություն Արցախից Ինչ է տեղի ունեցել Գեղարքունիքում. ՊՆ-ից պարզաբանում են Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 7 մարզում «Անհրաժեշտ է, որ ՔՊ ներկայիս խմբակցության մոտ 20 պատգամավոր անջատվեն նրանից». Չալաբյան Ստի և նրա հետևանքները հաղթահարելու մասին. Ավետիք Չալաբյան Երևի դրա համար են գազ գնում Ադրբեջանից․ «Փաստ»


«Իս­րա­յե­լի ան­բա­րո պահ­ված­քը բա­ցատր­վում է Թուր­քի­ա­յի հետ դի­վա­նա­գի­տա­կան, ռազ­մա­կան և առևտ­րա­յին կա­պե­րի վե­րա­բե­րյալ մտա­հո­գու­թյամբ»․ «Փաստ»

Միջազգային

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

detaly.co.il-ն «Ինչո՞ւ Իսրայելը չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ հարցը, թե ինչու Իսրայելը չի ճանաչում Հայոց ցեղասպանությունը, կախված է օդում: Արդյո՞ք հնարավոր է, որ հրեա ժողովուրդը, որը ինքն է դարձել ցեղասպանության զոհ իր գոյության ընթացքում, ոչ մի անգամ հանդես չի եկել Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչման հայտարարությամբ, ինչպես դա արել են ավելի քան 30 երկրներ, և ինչը վերջերս արեց ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենը: Պատասխանը դրական է՝ այո: Եվ դա այն դեպքում, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հենց լեհաստանցի հրեա փաստաբան Ռաֆայել Լեմկինն է ստեղծել «ցեղասպանություն» տերմինը և հասել այն արգելող՝ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի ընդունման:

Նրանից հետո «ցեղասպանություն» բառը օգտագործման հաճախականությամբ հավասարվել է «ռասիզմ» բառին և առաջ անցել «մարքսիզմից»: Լեմկինն առաջինն է ցիտել Հիտլերին, որը հիշեցրել է Հայոց ցեղասպանության մասին և նշել համաշխարհային հանրության կողմից հանցագործներին կանգնեցնելու և պատժելու անկարողությունը: Հիտլերի տրամաբանությունը պարզ էր. եթե աշխարհը լռում էր, երբ թուրքերը սպանում էին հայերին, ապա լուռ կմնա, եթե իրենք սպանեն հրեաներին: Եվ այդպես էլ եղավ: Իսրայելն ամեն տարի նշում է եվրոպական հրեաների Հոլոքոստի օրը՝ հիշելով ցեղասպանության 6 միլիոն զոհերին: Բայց հայկական սպանդի թեման մնում է տաբու: Այդ մասին կարող են բարձրաձայն խոսել հասարակ քաղաքացիները, բայց ոչ Կնեսետի անդամները կամ նախարարները: Ինչո՞ւ: Այդ առեղծվածին Ջերեմի Շարոնն է երկար հոդված նվիրել Jerusalem Post- ում:

Նա, հարցի պատմության վերաբերյալ հավաքելով բազում նոր տվյալներ, ընթերցողներին ներկայացել է որպես մի իրական հրեա Դոն Կիխոտ, որը երկար տարիներ մենամարտում է իշխանությունների հետ Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչման հասնելու համար: Հայտնի փաստ է, որ 1,5 միլիոն հայերի եղեռնը, որոնց 19151917 թվականներին «երիտթուրքական» կառավարության հրամանով կոտորել են թուրք զինվորները, աշխարհում ընդունվում է որպես 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանություն: Հենց այդ օրինակի վրա է հիմնվել Լեմկինը՝ առաջին անգամ այն որակելով որպես ցեղասպանություն: Այնուամենայնիվ, այդ օրվանից մինչ օրս Թուրքիան շարունակում է մերժել իր պատասխանատվությունը և սպառնում է իջեցնել դիվանագիտական, քաղաքական և տնտեսական բնույթի կապերի մակարդակը այն երկրների համար, որոնք համարձակվում են ընդունել Հայոց ցեղասպանության փաստը: Այդ սպառնալիքները բավականին սթափեցնող ազդեցություն ունեն Իսրայելի վրա, քանի որ Թուրքիայի հետ բարենպաստ ռազմատնտեսական հարաբերությունները կարևոր են:

Ավելի պարզ ասած՝ թուրքերը Իսրայելի իշխանությունների համար ավելի կարևոր են, քան հայերը: Ընդ որում, այդ դիրքորոշումը չի փոխվում անգամ Թուրքիայի հետ սուր հակադրություններից, փչացած դիվանագիտական հարաբերություններից և Իսրայելի վրա նախագահ Էրդողանի կողմից պարբերաբար հնչող հարձակումներից հետո: Ըստ Շարոնի, Իսրայելում միակ մարդը, որ երկար տարիներ ձգտում է Իսրայելի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչմանը, հոգեբանության պրոֆեսոր Իսրայել Չարնին է: Վերջերս լույս է տեսել նրա «Իսրայելի արատավոր պատասխանը Հայոց ցեղասպանությանը» նոր գիրքը: 1949 թվականին Թուրքիան է դարձել այն առաջին մահմեդական պետությունը, որը ճանաչել է Իսրայելը և նրա հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել: Դա չի կարելի թերագնահատել. հետագա տասնամյակների ընթացքում Թուրքիան ռազմավարական նշանակություն է ունեցել Իսրայելի համար, նա եղել է միակ բարեկամն ու դաշնակիցը այն տարածաշրջանում, որը ոչ միայն լի է թշնամիներով, այլ նաև ունի ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական մեծ նշանակություն: Թուրքիան Իսրայելին տրամադրել է օդային միջանցք դեպի Արևելք, ինչպես նաև համագործակցություն է իրականացրել պաշտպանության, առևտրի և զբոսաշրջության ոլորտում: Բայց սկսած 70-ականներից Իսրայելում հնչել են մտավորականների և հրապարակախոսների ձայներ, որոնք պահանջել են ցեղասպանության ընդունման բարոյական պարտքը գերադասել քաղաքականությունից: Եվ բոլորից ամենաբարձր հնչել է հենց պրոֆեսոր Իսրայել Չարնիի ձայնը: Պրոֆեսոր Չարնիի խոսքով, «պատկերը շատ պարզ է. Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչելու հարցում Իսրայելի անբարո պահվածքը բացատրվում է Թուրքիայի հետ դիվանագիտական, ռազմական և առևտրային կապերի վերաբերյալ մտահոգությամբ, ինչը մի կողմ է մղել այն, ինչը պետք է դառնար բարոյական հրամայական հրեական պետության համար»:

Ինչպես Չարնին է ասում, «մենք հետապնդում ենք մեր սեփական շահերը, և դա առաջին արժեքն է, որի համար պետք է հոգ տանել, բայց դա ի հաշիվ նրա է, որը, ըստ հրեական ավանդույթի, ավելի կարևոր է. «Ձգտել արդարության և միայն արդարության...»»: Շարոնը նաև մեջբերում է Արևելագիտության դոկտոր և Թուրքիայի փորձագետ Հայ-Էիտան Կոեն-Յանարոկակի ավելի գործնական դիրքորոշումը: Նրա կարծիքով, հաշվի առնելով Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարևորությունը՝ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը Իսրայելի ազգային շահերից չի բխում: «Ռեալպոլիտիկն իմ Աստվածաշունչն է, - ասել է Կոեն-Յանարոկակը,-և այդ տեսանկյունից Իսրայելը պետք է շատ զգույշ լինի և քայլեր չձեռնարկի Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու համար»:

Նա ասում է, որ Իսրայելն ու Թուրքիան հավասարապես շահագրգռված են Սիրիայում իրանական ներկայությունը նվազագույնի հասցնելու հարցում, բացի դա, Անկարայի հետ հարաբերությունների բարելավումը կօգնի Իսրայելին Միջերկրական ծովում գազի հանքավայրերի ստեղծումը ընդլայնելու ջանքերում: Վերջապես, Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության միակողմանի ճանաչումը կարող է վնասել նրա հարաբերություններին Ադրբեջանի հետ, որը Իրանի հետ ցամաքային սահման ունի և դաշնակից է Իսրայելին: Այնուամենայնիվ, պրոֆեսոր Իսրայել Չարնին պնդում է իր դիրքորոշումը և կոչ է անում զոհել «նեղ ազգային շահերը» հանուն հին հրեական բարոյականության պահպանման. «Մի՞թե դա այն դեպքը չէ, երբ էթիկական նկատառումները պակաս կարևոր չեն, քան ռեալպոլիտիկը»: Ավաղ, ամեն ինչում, ինչը վերաբերում է Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանը, ներկայումս ձայն բարբառո անապատի է, որը ոչ ոք չի լսում:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մալիկան ԱՄՆ-ում ներկայացրել է իր առաջին տեսահոլովակը՝ «It's Forever»․․․ Ադրբեջանի զինուժը շարունակում է ամրապնդել դիրքերը ՀՀ օկուպացված հատվածներում. ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչԱմերիկացի զբոսաշրջիկը Վատիկանում ջարդուփշուր է արել երկու հին հռոմեական քանդակներՈսկուց, սարդիոնից, սաթից, անագից զարդեր, խեցեղեն ու պատգարակ. «Մեծամոր» հնավայրից բացառիկ գտածոներ են հայտնաբերվելԱնշարժ գույքի գործակալության տնօրենը ներկայացրել է իրավիճակը Երեւանի բնակարանների վարձակալության շուկայումԵվրոպան այլեւս չի կարող ԱՄՆ-ից էժան բնական գազի ներկրում ակնկալելԴոլարի ու եվրոյի անկումը շարունակվում է. նրանց է միացել ռուբլինՔաղցկեղի նշաններ, որոնց երբեք չպետք է անտեսելԻնչ է առաջարկում ԱլիևըՍանկտ Պետերբուրգում մեկնարկել է ԱՊՀ երկրների ղեկավարների ոչ պաշտոնական հանդիպումըՎարդենիսի մի շարք փողոցների գազամատակարարումը հոկտեմբերի 10-ին կդադարեցվիՀայր Ասողիկ Կարապետյանը պատարագ է մատուցելու Օշականի Սբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցումԹաքնված վայրեր ՀայաստանումՆիկոլ Փաշինյանը ժամանել է Սանկտ ՊետերբուրգԳեղարքունիքում հայկական դիրքերի գնդակոծության հետևանքով հայկական կողմը զոհեր և վիրավորներ չունիԻ՞նչ են արել ադրբեջանցիները. նոր հաղորդագրություն ԱրցախիցԻնչ է տեղի ունեցել Գեղարքունիքում. ՊՆ-ից պարզաբանում ենԱլբանիայում որոշել են տնտեսել տաք ջրի վրա՝ արևային վահանակների միջոցովԳագիկ Ծառուկյանը հերթական շրջայցն է կատարել Աբովյան քաղաքումՓաշինյանը կոպտորեն խեղաթյուրեց բանակցային գործընթացի ողջ էությունը. «Համախմբում»UCOM-ն ու Պես-Պեսը շարունակում են գործակցությունը հայրենաճանաչությունը խթանող կրթական նախագծի շրջանակում Թշնամին այսօր առավոտից կրակ է բացում Կուտականի հայկական դիրքերի ուղղությամբ․ Թագուհի ԹովմասյանԱյ սենց հավատալով ինչ-որ մեկին դարեր ի վեր անտարբեր և լուռ լինելով հայոց պետականության նկատմամբ ցեղասպանվել և կործանվել ենք. Արթուր ԹովմասյանՆիկոլ Փաշինյանի գրառումը՝ Ալիևի հետ ունեցած հանդիպումից հետոՀայաստանն ու Ադրբեջանը ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը. քառակողմ հանդիպման հայտարարությունըԵրկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 7 մարզումՈւսանողների փոխադրման հարցը քննարկվում է համայնքների ղեկավարների հետ «Պետականությունը վտանգված է․ ճգնաժամի հաղթահարման օրակարգ» 4․676․836 դրամ՝ 4090 հիմնադրամին. հոկտեմբեր ամսվա «Մի դրամի ուժի» շահառուն Զինվորի տուն վերականգնողական կենտրոնն է «Անհրաժեշտ է, որ ՔՊ ներկայիս խմբակցության մոտ 20 պատգամավոր անջատվեն նրանից». Չալաբյան Որտե՞ղ և ինչպե՞ս է ստեղծվել «Մաքսիմ» գնդացիրը․ «Փաստ»Ստի և նրա հետևանքները հաղթահարելու մասին. Ավետիք ՉալաբյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ)․ Կայացել է Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համաշխարհային համաժողովի բացումը․ «Փաստ»Կոստրոմայի շրջանում արևային էներգիայով աշխատող առաջին էլեկտրակայանն է տեղադրվել Շարյայի անտառներում Երևի դրա համար են գազ գնում Ադրբեջանից․ «Փաստ»Նիկոլի նպատակն է մարդկանց համոզել, որ հայը հաղթելու, պայքարելու, կռիվ հաղթելու շանս այլևս չունի.Աբրահամյան Պատասխանատու գործընկեր չեն համարում Նիկոլ Փաշինյանին. ԱՄՆ-ի նպատակը ոչ թե Հայաստանի բարօրությունն ու անվտանգությունն է, այլ Ռուսաստանի շահերի տեղահանումը տարածաշրջանից․ «Փաստ»«Ռազմական գործողությունների ժամանակ բուժաշխատողների թիրախավորումը հանցագործություն է». արագ արձագանքման բժշկական թիմերի հանդիպման վայրը Երևանն է․ «Փաստ»«Մա՛մ, չտխրե՛ս, դու կկորցնես ինձ, բայց ձեռք կբերես 3 միլիոն զավակ, որովհետև 3 միլիոն հայերի սրտերի մի անկյունում ապրում եմ ես»․ «Փաստ»Իսկ դուք ի՞նչ եք արել․ «Փաստ»«Մոտեցել ենք ջրբաժանի. ո՞ւր կտանի Փաշինյանի վտանգավոր խաղը»․ «Փաստ»«Նշաձողը զրոյացվում է. ՀՀ իշխանությունը ձեռքերը լվանում է Արցախին առնչվող որևէ հարցի քննարկումից»․ «Փաստ»Ադրբեջանի հանցագործ դիմագիծը, միջազգային հանրության երկակի ստանդարտներն ու «գազանավթային» աչքկապոցին․ «Փաստ»Զգուշացրել է, որ շատ չոգևորվեն․ «Փաստ»Փաշինյանն ընտրությունն արդեն կատարե՞լ է․ «Փաստ»Խառն են, շատ խառն են․ «Փաստ»Հայաստան-Ռուսաստան Expo 2022-ը՝ «Մուլտի գրուպ» կոնցեռնի աջակցությամբ Արևմուտքն ԱՊՀ-ում փնտրում է այն երկրներին, որոնք պատրաստ են դառնալ հակառուսական. Մարիամ Հովսեփյան«Զանգեզուր TV»-ն վերանվանվել է «Սյունիք հեռուստանընկերություն» Ինչո՞ւ է իր ձեռքով ուզում խորտակել երկիրը, եթե այդքան անմեղ ու հայրենասեր է․ Արտակ Զաքարյան