Երևան, 27.Հունվար.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սկսվում է համաշխարհային տիրապետության համար տարվող պայքարի վերջին փուլը. Արտակ Զաքարյան Կորոնավիրուսով վարակվելը դարձրել եք էժան այլուրեքություն. Կարեն Ավագյան Ալեն Սիմոնյանը խիստ նախազգուշացրել է վարորդներին Բզկտված ԱՐՑԱԽ. ԶԱՐԴԱՆԱՇԵՆ. Արտակ Զաքարյան Բզկտված ԱՐՑԱԽ. ՄԱԴԱԹԱՇԵՆ. Արտակ Զաքարյան Նորընտիր ՄԻՊ-ը քամահրանքով էր պատասխանում մեր հարցերին, ցույց տալիս՝ ես գիտեմ՝ որ կողմում ով է նստած. Աննա Մկրտչյան Վերսկսում ենք «Հանուն Կյանքի» մարդասիրական ծրագիրը. Նարինե Մանուկյան Omicron-ի դեպքում ՊՇՌ թեստը դրական է միայն հիվանդության երկրորդ էտապում. Աշոտ Բարսեղյան ԱԺ նախագահի խոսնակը հորդորել է հերքել տարածվող տեղեկությունը Ամեն ինչ տեղը գցելու ժամանակը դեռ կգա. Տիգրան Աբրահամյան


«Շատախոս», «շաղակրատ» բալալայկան. «Փաստ»

Lifestyle

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բալալայկան բառիս բուն իմաստով ժողովրդական երաժշտական գործիք է և նաև իր անունն է ստացել ժողովրդի կողմից: Այդ գործիքը հազվադեպ կոչում են նաև այլ կերպ՝ բալաբայկա, որը առավել բնորոշ է Ռուսաստանի հարավին, Բելառուսին և Ուկրաինային: Ենթադրվում է, որ «բալալայկա» անվանումը գալիս է «շատախոսել», «շաղակրատել» բառերից, որի իմաստը մոտավորապես հետևյալն է՝ «պարապ խոսակցություն» կամ «անիմաստ բանի մասին զրուցել» (болтать, балакать, балабонить, балаболить): Բալալայկայի հնչյունները ասոցացվել են հենց լարերի անիմաստ տատանումների հետ: Մեկ այլ վարկածի համաձայն, «բալալայկա» անվանումը գալիս է թաթարերեն (նաև հայերենում օգտագործվող) «բալա» բառից, որը նշանակում է «երեխա»:

Բայց միանգամայն հնարավոր է, որ «շատախոսել», «շաղակրատել» բառերը ևս առաջացել են այդ բառից, քանի որ դրանք բնորոշ են երեխաներին: Բավականին տարօրինակ է, բայց պատմությունը պահպանել է շատ քիչ հիշատակումներ բալալայկայի ստեղծման մասին: Եղած տեղեկություններն էլ անհասկանալի են և հաճախ հակասական: Իսկ ահա դոմրա երաժշտական գործիքի մասին հիշատակումները շատ ավելին են: Այդ երաժշտական գործիքը համարվում է բալալայկայի նախատիպը: Այնուամենայնիվ, կա վարկած, որ բալալայկան և դոմրան գոյություն են ունեցել միաժամանակ՝ իրարից անկախ: Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ դոմրաներով նվագել են թափառական երաժիշտները, իսկ բալալայկան միշտ էլ եղել է բացառապես ժողովրդական գործիք: Թափառական երաժիշտների անհետացումով անհետացել է նաև դոմրան, իսկ բալալայկան մնացել է: Բացի այդ, կա ևս մեկ ենթադրություն, որ դոմրան ժամանակի ընթացքում պարզապես վերանվանվել է բալալայկայի:

Գուցե դա պայմանավորված է նրանով, որ պատմության որոշակի ժամանակահատվածներում դոմրայի նկատմամբ վերաբերմունքը տարբեր է եղել՝ մի թագավոր սիրել է այդ գործիքի հնչյունները, մյուսը՝ ընդհակառակը, և ավելին՝ անգամ հետապնդել է դրանց վրա նվագողներին: Բալալայկայի ստեղծման պատմության ավելի պարզ հիշատակումներ հանդիպում են Պետրոս Մեծի գահակալության փաստաթղթերում, օրինակ՝ 1714 թվականի «Գրանցամատյանում»: 18րդ դարից սկսած բալալայկան աստիճանաբար սկսել է նվաճել սլավոնական ժողովուրդների սերը և ժամանակի ընթացքում ճանաչվել որպես ազգային գործիք՝ դառնալով ռուս ժողովրդի խորհրդանիշ: Սկզբնապես գործիքը ունեցել է կլոր ձև, շատ երկար գրիֆ, որը գերազանցել է մարմնի երկարությունը չորս անգամ, և մետաղից պատրաստված երկու լար, ինչը այդ գործիքի հնչյունները դարձնում էր հնչեղ և, միևնույն ժամանակ, փափուկ:

Ժամանակի ընթացքում բալալայկայի կլոր մարմինը վերափոխվել է եռանկյունու, ավելացվել է ևս մեկ լար և կրճատվել է գրիֆի երկարությունը: Սխալ է ենթադրել, որ ներկայումս երաժիշտները մոռացել են բալալայկայի մասին: Իհարկե, այն հիմա այնքան տարածված չէ, ինչպես նախկինում, այդուամենայնիվ, բալալայկան դեռ պահանջարկ ունի ժամանակակից արհեստավարժ երաժիշտների շրջանում: Ներկայումս բալալայկան զգալիորեն բարելավվել է որպես երաժշտական գործիք, որը թույլ է տալիս այդ գործիքով նոր հնչյուններ արձակել: Երաժիշտները, որոնք վարպետորեն բալալայկա են նվագում, կոչվում են բալալայկիստներ: Նրանց հմտությունների շնորհիվ հնչում են ոչ միայն ականջներին ծանոթ ռուս ժողովրդական մեղեդիները, այլ նաև արտասահմանյան դասականների և ժամանակակից երաժիշտների ստեղծագործությունների թեմաներով տարատեսակ մշակումներ:

Մինչ օրս գրվել են բալալայկայով կատարման համար նախատեսված տարբեր երաժշտական գործեր՝ սոնետներ, սյուիտներ և այլն: Ներկայումս բալալայկիստների վերապատրաստման ծրագրերը Ռուսաստանում ստանում են աջակցություն պետական մակարդակով: Երկրի գրեթե բոլոր մանկական երաժշտական դպրոցներում կան բալալայկայի դասարաններ, որտեղ ուսումնասիրության ժամանակահատվածը տատանվում է 5-ից 7 տարի: Հայտնի բալալայկիստների շարքում են Վասիլի Անդրեևը, Դմիտրի Կալինինը, Սեմեն Նալիմովը, Բորիս Տրոյանովսկին և շատ ուրիշներ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՀՀ ԱԺ նախագահը զրույց է ունեցել Վրաստանի գործընկերոջ հետ«Toninio Lamborghini» Իտալական լյուքս դասի սուրճը «Երևան մոլ»-ում բացեց իր խանութ-բարը. (Տեսանյութ, լուսանկարներ)Մշակույթի գործիչ, բեմադրիչ Ռուբեն Հովհաննիսյանը ներկայացրել է Հիսուսի արձանի կառուցման նախագիծՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է ձեռնարկատերերին բանկային երաշխիքներ՝ պայմանագրային պարտավորությունների ապահովման նպատակովՍկսվում է համաշխարհային տիրապետության համար տարվող պայքարի վերջին փուլը. Արտակ Զաքարյան Հունվարի 22–ի եւ 23–ի տվյալով, հանրային սննդի ոլորտի շրջանառությունը նվազել է 50–ից 80 %-ով. Աշոտ Բարսեղյան Կորոնավիրուսով վարակվելը դարձրել եք էժան այլուրեքություն. Կարեն Ավագյան Արմեն Սարգսյանը Նիկոլի հետ գնացել է հրեշավոր քայլի․ Աննա Մկրտչյան Ալեն Սիմոնյանը խիստ նախազգուշացրել է վարորդներին Բզկտված ԱՐՑԱԽ. ԶԱՐԴԱՆԱՇԵՆ. Արտակ Զաքարյան Բզկտված ԱՐՑԱԽ. ՄԱԴԱԹԱՇԵՆ. Արտակ Զաքարյան Նորընտիր ՄԻՊ-ը քամահրանքով էր պատասխանում մեր հարցերին, ցույց տալիս՝ ես գիտեմ՝ որ կողմում ով է նստած. Աննա Մկրտչյան Վերսկսում ենք «Հանուն Կյանքի» մարդասիրական ծրագիրը. Նարինե Մանուկյան Omicron-ի դեպքում ՊՇՌ թեստը դրական է միայն հիվանդության երկրորդ էտապում. Աշոտ Բարսեղյան ԱԺ նախագահի խոսնակը հորդորել է հերքել տարածվող տեղեկությունը Ամեն ինչ տեղը գցելու ժամանակը դեռ կգա. Տիգրան Աբրահամյան ՆԱՏՕ-ն (ԱՄՆ, Թուրքիա …) անկախ ազգերի և ինքնիշխան պետությունների համար կործանիչ դիկտատոր է Հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննարկում են «Մարտի 1»-ի քրեական գործով անցնող նախկին պաշտոնյաների ճակատագիրը. «Ժողովուրդ»Փնտրվում է նախագահ. «Ժողովուրդ»«Հրապարակ».Սահմանադրական դատարանը երեկ հետաձգեց ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի ընտրության  քննությունը «Հրապարակ».Ռուստամ Բադասյանը նրան չի խնայել«Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի շահերը համընկնում են». Արթուր ՂազինյանԵրևանի «Արարատ»-ը նոր գլխավոր մարզիչ ունի «Օմիկրոն»-ի ախտանշանները նման են սեզոնային գրիպի ախտանշաններին, կա նաև գոտկատեղի արտահայտիչ ցավ 88 տարեկանում մահացել է մարզիչ Ռաֆայել Մարգարյանը Լուկաշենկոն կոչ է արել պատրաստ լինել իրավիճակի ցանկացած զարգացման երկրում Սողանքի պատճառով Բաթումի-Ախալցիխե ճանապարհին երթևեկությունը արգելափակված է Բուժզննումն ավարտելուց հետո Արմեն Սարգսյանը կվերադառնա Հայաստան Պապիկյանի հարսանիքին Փաշինյանից QR կոդ են պահանջել Այ միամիտներ, Սևանն ու Երևանը վաղուց արդեն Ալիևինն են․ Խաչիկ Մանուկյան Ֆեյսբուքյան գրառումը մեկնաբանած քաղաքացին հրավիրվել է ոստիկանություն Չոբանյանը խոստանում է նպաստել Հայաստանում առաջատար տեխնոլոգիաների ոլորտի զարգացմանը Սպասվա՞ծ, թե՞ անակնկալ հրաժարական Օրենքով գողը դատի է տվել Վրաստանի նախագահին Ռոբերտ Քոչարյանի ընտանիքի անդամների մոտ ախտորոշվել է կորոնավիրուսային վարակ․ նիստը հետաձգվեց Նիկոլի սահմանադրական տրյուկըԴեբետ գյուղի գյուղապետարանում առաջացած հրդեհի հետևանքով ողջ արխիվը վերածվել է մոխրակույտի Սահմանազատումը կբացառեր հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցող միջադեպերը. Բորդյուժա Արաբական ծովում տեղի են ունեցել Ռուսաստանի եւ Չինաստանի համատեղ զորավարժությունները Թուրքիան նախատեսում է թռիչքներ իրականացնել դեպի Հայաստանի մարզեր Հունվարի 28-ը՝ Հայրենյաց պաշտպանի օրը, Արցախում ոչ աշխատանքային օր է «Աշակերտների 8-11 տոկոսը այնքան ցածր միավոր է ստացել, որ անհնար է եղել նրանց գնահատել». Անդրեասյանը մտահոգված է Ամերիաբանկ. Հայաստանի առաջատար հարկատու բանկը՝ 2021 թվականի տվյալներով Սյունիքի մարզում ճանապարհի մերկասառույցի պատճառով անվտանգության պահնորդը Niva-ով գլխիվայր շրջվել է Ադրբեջանցիները ոչխարները չվերադարձնելու նոր պատճառ են գտել Դասական աչքկապոցի՝ անմեղ ձևակերպումներովԱրմեն Սարգսյանի վերաբերյալ հրապարակումն ուղարկվել է ԱԱԾ Ընթանում է Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Արմեն Գեւորգյանի գործով դատական նիստը (ուղիղ) Հակոբ Սիմիդյանը` ՇՄ նոր փոխնախարարի մասինՈւկրաինայի եւ ՌԴ-ի միջեւ ճգնաժամը Հարավային Կովկասում կարող է նոր պայթյունավտանգ իրավիճակ ստեղծել. Տիգրան Աբրահամյան