Երևան, 18.Օգոստոս.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Բոլոր եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ` ի հիշատակ «Սուրմալու»-ի վթարից մահացած անմեղ զոհերի Եվրոյի և ռուբլու փոխարժեքներն աճել են Կհետաձգվի՞ տարհանումը. «Հրապարակ» Արցախում օգոստոսի 17-18-ը սուգ է հայտարարվել` ի հիշատակ Սուրմալուի պայթյունի հետևանքով զոհվածների «Սուրմալու»-ում պայթյունի առթիվ քննությունը լայն ծավալով շարունակվում է. քննության առարկա են բոլոր վարկածները Հայաստանի Հանրապետությունում 2022-ի օգոստոսի 17-18-ը հայտարարվեց սուգ «Սուրմալու»-ի տարածքում հրդեհը մարվել է. ԱԻՆ «Սուրմալու»-ի տարածքում անհետ կորած է համարվում 3 քաղաքացի Հենց նոր փլատակներից դուրս է բերվել ևս մեկ դի «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնի տարածքում անհետ կորած 22 անձանց թվում կա Իրանի 6, ՌԴ՝ 1 քաղաքացի․ ԱԻՆ


Ինչո՞ւ է գյուղատնտեսությունը բախտի քմահաճույքին հանձնվել. «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գյուղատնտեսությունը շարունակում է մնալ Հայաստանի ամենախոցելի ճյուղերից մեկը։ Սա այնպիսի մի ուղղություն է, որը հատուկ ուշադրություն և մեծ ջանքեր է պահանջում։ Ըստ այդմ, գյուղատնտեսության զարգացումը առանց պետության աջակցության ու միջամտության դժվար է պատկերացնել։ Մի ժամանակ, երբ գործում էր գյուղատնտեսության նախարարությունը, ոլորտը քիչ թե շատ հոգածության ներքո էր, բոլոր թերություններով հանդերձ, սակայն նախարարության կրճատումից հետո այն ամբողջովին բարձիթողի վիճակի է մատնվել։

Թերևս դրա պատճառն այն է, որ այս իշխանություններն այնպիսի պատկերացում ունեն, թե գյուղատնտեսությունը պետք է ինքնաբերաբար զարգանա, և եթե մի քանի վարկ տվեցին ֆերմերներին կամ գյուղացիներին, ապա գյուղոլորտի զարգացումն ապահովված է։ Սակայն ոլորտի խթանման հարցը շատ ավելի բարդ է, քան թվում է առաջին հայացքից։ Նախ՝ անհրաժեշտ է, որ էներգակիրների թանկացումների պարագայում պետությունը օգնի համեմատաբար մատչելի գներով դիզվառելիք ձեռք բերել՝ թեկուզ սուբսիդավորման կամ աջակցության այլ տարբերակների կիրառման միջոցով։

Բայց դիզվառելիքի գները շարունակում են մնալ բարձր այն պարագայում, երբ այն ներկրում ենք դոլարով, իսկ դոլարի փոխարժեքը դրամի նկատմամբ նվազել է, իսկ կառավարությունն էլ հակված չէ դիզվառելիքի հարցում անհրաժեշտ օգնություն տրամադրել գյուղոլորտում ներգրավված անձանց։ Բացի դրանից, պետք էր լուծել նաև պարարտանյութերի և թունաքիմիկատների ձեռքբերման հարցը, քանի որ մի կողմից՝ Ուկրաինական հակամարտության արդյունքում աշխարհում այս ապրանքների դեֆիցիտ է առաջացել, իսկ մյուս կողմից էլ՝ գներն են մեծապես աճել։

Սերմնացուների պակասի լրացման խնդրին ևս հնարավոր չեղավ պատշաճ կերպով լուծում տալ։ Պատահական չէ, որ գյուղոլորտի մասնագետները շարունակում են մտահոգություն հայտնել այն հարցի կապակցությամբ, որ գյուղացու անվան տակ սուբսիդիաները հասցեական և թիրախային չեն, քանի որ դրանք հիմնականում ստանում են բանկերը, գործարարները, ներկրողները, այնինչ աջակցությունը պետք է անմիջականորեն գյուղացին ստանար։ Կարևոր է նաև ոռոգման հարցը։ Սակայն կառավարությունը, փոխանակ քայլեր ձեռնարկի անհրաժեշտ ջրային պաշարների կուտակման ուղղությամբ, հույսը միայն Սևանա լճից ջուր բաց թողնելու վրա է դրել։

Դրա համար էլ ջրամբարներում ջրի լցվածության մակարդակը ցածր է, իսկ կառավարությունը որոշում է ընդունում Սևանա լճից բաց թողնել 170 մլն խմ ջուր: Միայն սպառողական մոտեցմամբ առաջնորդվելով՝ իշխանությունները ոչ միայն սպառնալիքներ են ստեղծում երկրի ջրային անվտանգության համար, այլև խորացնում Սևանա լճում հասունացող էկոլոգիական աղետը։ Հայաստանի մշտական խնդիրներից մեկն էլ վերաբերում է գյուղատնտեսության ոլորտում նորագույն տեխնոլոգիաների, նորարարությունների կիրառմանը և ֆերմերներին ու գյուղացիներին մասնագիտական գիտելիքներով զինելուն, բայց այս ուղղությամբ գրեթե ոչինչ չի արվում։ Չնայած այլ բան պետք էլ չէր սպասել այս իշխանություններից։

Երբ Փաշինյանը հայտարարում է, թե առանց անգլերենի մոշ աճեցնել հնարավոր չէ, ապա դա ցույց է տալիս նրա պատկերացումների մակարդակը։ Միայն մի քանի մանր-մունր ծրագրեր իրականացնելուց հետո իշխանությունները համարում են, թե անհրաժեշտ չափով խթանում են գյուղատնտեսության զարգացումը։ Եթե այդպես է, ապա ինչո՞ւ է գյուղոլորտում միայն անկում գրանցվում։ Համենայն դեպս, Փաշինյանի կառավարման 4 տարվա ընթացքում միայն բացասական ցուցանիշներ են եղել։ Ու այս ամենին զուգահեռ, սրընթաց թանկանում է սննդամթերքը, որն ուղղակիորեն մեծ թվով մարդկանց թերսնման պատճառ է դառնում։ Ընդդիմադիր եղած ժամանակ Փաշինյանը հեգնում էր, թե «կարագը թանկացել է, ժողովուրդ ջան, խառը կանաչի կերեք, սոխ կերեք, սխտոր կերեք, ի՞նչ է եղել որ», իսկ հիմա այնքան են բարձր գյուղմթերքների գները, մարդիկ նույնիսկ խառը կանաչի, սոխ ու սխտոր չեն կարող ուտել։

Պատճառներից մեկն այն է, որ գյուղմթերքի շուկայում տիրող իրավիճակին պատշաճ ուշադրություն չի դարձվում։ Օրինակ՝ աշնանը անհրաժեշտ քանակությամբ կարտոֆիլի պահեստավորում չի իրականացվել, կրճատվել են ցանքատարածությունները, սակայն այս ամենը չի խանգարում, որպեսզի ներքին պահանջարկի բավարարման հարցը երկրորդական պլան մղվի, և շարունակվի Հայաստանից մեծ չափերով կարտոֆիլի արտահանումը։ Այս ամենի արդյունքում է, որ կարտոֆիլի գների մասին արդեն լեգենդներ են պտտվում։ Մյուս կողմից էլ՝ իշխանությունները չեն կարողանում կազմակերպել գյուղատնտեսական ապրանքների արտահանման հարցը։ Օրինակ՝ ներկայումս ծիրանի արտահանման սեզոնն է, և եթե Լարսի անցակետում փլուզումներ կամ այլ խնդիրներ են առաջանում, ոչ միայն տուժում է արտահանումը, այլև փչանում է մթերքը։ Իշխանությունները չեն ցանկանում մտածել արտահանումն այլընտրանքային ուղիներով կազմակերպելու կամ, օրինակ՝ վերամշակվող արտադրանքի արտահանման անցնելու մասին։

Կամ էլ, եթե նախաձեռնություններ կան, ապա դրանք վերջում, որպես կանոն, դատարկ են դուրս գալիս։ Ի մասնավորի, կառավարության նիստում մեծ աղմուկով որոշում ընդունվեց, որ հունիսի 15-ից հայկական ներմուծող ու արտահանող ընկերությունները կկարողանան օգտվել լաստանավային փոխադրումներից՝ որպես այլընտրանք Վերին Լարսի անցակետի, բայց այդպես էլ չհաջողվեց այն լիովին իրականություն դարձնել, որպեսզի ծիրանի արտահանումը լաստանավային փոխադրումների միջոցով իրականացվի։ Արտահանումը կարելի է կազմակերպել նաև բեռնատար ինքնաթիռներով չարտերային թռիչքներ կազմակերպելու միջոցով՝ սուբսիդավորելով այդ թռիչքները, բայց իշխանությունները ընդունակ չեն նման լուծումների գնալ, քանի որ իրենց շատ քիչ է հուզում, թե ինչ տեղի կունենա հայրենական արտադրանքի հետ, կարևորը իրենց պարգևավճարներն ու պետության հաշվին շռայլ ծախսերն անխափան լինեն։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հայտնել է Windows 11-ի խոշոր թարմացման թողարկման ամսաթիվը«Սուրմալու»-ում որոնողափրկարարական աշխատանքները շարունակվում են. պայթյունից տուժածներից 4-ը բուժվում էԺանգի պատճառով Էյֆելյան աշտարակի փլուզման վտանգը կպահպանվի մինչեւ 2030 թվականը. Financial TimesՆԱՏՕ-ն կավելացնի իր խաղաղապահ ուժերը Կոսովոյում՝ Սերբիայի հետ լարվածության սրման դեպքումԻսրայելի վարչապետը զրուցել է Էրդողանի հետԵս էս հողի համար ախպեր եմ կորցրել, ես թուրքին թողնելու տուն չունեմ․ Աղավնոյի բնակիչն այրեց տունը«Շիրակ Ավիայի» կազմում գրանցված օդանավը Հայաստան գալու փոխարեն տեղափոխվել է Սուդան․ Hetq.amՈղբերգական դեպք. ձեղնահարկում հայտնաբերվել է Երևանի հայտնի բուհերից մեկի 21-ամյա ուսանողուհու կախված դինԱյսօր Ստեփանակերտում վերջին հրաժեշտն ենք տվել պայթյունի հետևանքով զոհված Արցախի բնակիչներին. Արտակ ԲեգլարյանԻնչ են պատմում 2 ժամ «Սուրմալու»-ի փլատակների տակ անցկացրած քույրերը«Թե՞ հենց դուք եք «Հաքին.ազ»-ի խմբագրին հրավիրել 21-րդ դարի հայկական գաղթը լուսաբանելու համար»․ Նաիրա ԶոհրաբյանՍիմոնյանը դատի է տվել Google-ին«Աբովյանի բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցները ծեծել և խոշտանգել են Վահագն Մանուկյանին». ԻոաննիսյանԹաթուլ Ավոյանին տեղափոխել են «Աստղիկ» բժշկական կենտրոն«Սուրմալու»-ի պատմությունն ընդամենն առիթ էր. Սուրեն Սուրենյանց«Սուրմալու»-ի պայթյունից զոհված 2 քույրերի և 5-ամյա տղայի հոգեհանգստի արարողությունըԷմմա Պողոսյանը դարձավ Եվրոպայի չեմպիոնԳնացել էին թոռնիկների համար գնումներ անելու. ովքեր են պայթյունից զոհված Անահիտ Խալաթյանն ու Գայանե ԱվետիսյանըԿառավարական առանձատան մոտ մեքենա է այրվելԲոլոր եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ` ի հիշատակ «Սուրմալու»-ի վթարից մահացած անմեղ զոհերիԿարո Փայլանի դեմ մահափորձ է ծրագրվելԱնիմաստ աղմուկ՝ ողբերգության ֆոնին․ ֆեյսբուքյան կերակուր եփելու նուրբ արվեստըԹուրքիայում ուժգին երկրաշարժ է գրանցվելԿրակոցներ՝ Աշտարակում. հայր ու որդի նախկին ոստիկանին ծեծել են, վերջինս էլ կրակոցներ է արձակելԱյս պահի դրությամբ շենքի հարակից տարածքն ամբողջությամբ մաքրված է, աշխատանքներ են տարվում բուն պայթյունի հատվածում․ ԱԻՆ«Աշխարհ չկա առանց քեզ». պայթյունի հետևանքով զոհված Վարդան Քոչարյանի դստեր գրառումը«Սուրմալու» առեւտրի կենտրոնի տնօրինությունը ցավակցություն է հայտնել պայթյունի կապակցությամբ46 ամյա կնոջը խեղդամահ էին արել․ ոստիկանության բացահայտումըԻրենից վտանգ է ներկայացնում, բայց պետք է գնանք այդ ճանապարհով․ ԱԻ փոխնախարար«Արդշինինվեստ» բանկի աշխատողը զուգարանից օգտվելու համար ոստիկան կանչեցԵվրոյի և ռուբլու փոխարժեքներն աճել ենԱրցախի տարածքում պահպանվում է հրդեհավտանգ իրավիճակըԱԻՆ ծառայողներն ու այլ քաղաքացիներ ծաղիկներ են խոնարհում պայթյունի հետևանքով զոհվածների հիշատակինՇենքի փլուզման վտանգ կա. ներս պետք է մտնենք, որ կարողանանք գտնել անհետ կորածներինԻ՞նչ իրավիճակ է «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում պայթյունից երեք օր անց․ կադրերՍգի օրը նույնիսկ սրանց չի խանգարում սկսել քարոզարշավ. Վահան Բաբայան Արևային մարտկոցները կարող են նվազեցնել ջրի տաքացման ծախսերը 80%-ով Հայաստանում սգո օր է. պետական կառույցների դրոշներն իջեցվել են Չալաբյանի դատաքննությունը ընդմիջվել է շուրջ մեկ ամսով․ միտումնավորությո՞ւն, թե՞․․․ Քաղաքացիները ծաղիկներ են բերում «Սուրմալուի» պայթյունի վայր «Ավետիք Չալաբյանի գործի մեջ իրավական բաղադրիչ առհասարակ գոյություն չունի». Էդգար Ղազարյան Մինչև 4 տոննա պայթուցիկ է եղել տարածքում. ունենք 2 անհետ կորած ու 16 դիՔաղաքացիները՝ մետրոպոլիտենում ռումբերի կեղծ ահազանգերի մասինՌուս-ուկրաինական պատերազմում ևս մեկ ադրբեջանցի է զոհվելApple-ի աշխատակիցը կարող է հեռացվել TikTok-ի պատճառով, որտեղ բացահայտել է ընկերության «գաղտնիքները»«Սուրմալու»-ի վարձակալները․ ովքեր են հրագործական ապրանքների պահեստ ունեցել. Hetq.amԵրևանում բախվել են BMW-ն, Mercedes-ն, Skoda-ն և Honda-ն. վարորդներից մեկը Հայկ Մարությաննի կինն էNemra խումբը չեղարկել է համերգներըԷրդողանը մտադիր է Գուտերեշի և Զելենսկու հետ քննարկել ուկրաինական կարգավորումըԿհետաձգվի՞ տարհանումը. «Հրապարակ»