Երևան, 27.Սեպտեմբեր.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սուրենը դեմքից վիրավոր վիճակում զինվորներին մենակ չի թողել ու մինչև վերջ կռվել է Լիճք գյուղը հրաժեշտ է տվել իր հերոսացած զավակ Արթուր Մարգարյանին Սահմանների ու քարտեզների վերանայման փորձերը կձախողվեն․ Թուրքիան փորձում է օգտվել այս խառն իրավիճակից Վրաստանի հետ սահմանին կարող է արտակարգ դրություն մտցվել Արարատի մարզի որոշ բնակավայրերի գազամատակարարումը կդադարեցվի Ռուսաստանի սահմանների մոտ հասունանում է նոր Ուկրաինա․ «Փաստ» Ղարաբաղը շատ փոքր է յանկիների համար, չնայած Ռուսաստանին վատություն անելը լուրջ խնդիր է․ «Փաստ» 44-օրյա պատերազմը գոյութենական մարտահրավեր էր Հայաստանի և Արցախի համար. ՀՀ նախագահ «Շարժական թերապիան մարդուն դարձնում է սթրեսակայուն, ազատում է սթրեսից»․ «Փաստ» «Սերը, հավատը չպիտի կոտրեն, բայց կոտրել են, ամեն սրբություն ոտնահարել»․ «Փաստ»


Մակերեսային եզրակացությունները, տոտալ ծայրահեղություններն ու «փրկիչների» փնտրտուքը. «Փաստ»

Վերլուծական

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հարավային Կովկասում բախվում են տարբեր տարածաշրջանային ու արտատարածաշրջանային խաղացողների շահեր, քանի որ մեր տարածաշրջանը ռազմավարական նշանակություն ունի ազդեցության տարածման տեսանկյունից և գտնվում է տարբեր հաղորդակցության ուղիների խաչմերուկում։ Միայն Հայաստանի գործոնով է պայմանավորված, որ Հարավային Կովկասը դեռևս ամբողջովին չի հայտնվել թուրքական ազդեցության տակ՝ չնայած, որ Թուրքիան աստիճանաբար ներթափանցում է Ադրբեջան, ապա նաև Միջին Ասիա։ Եվ արդեն փորձեր են կատարվում թուրքալեզու պետություններում տարբեր ոլորտներում՝ կրթականից սկսած, ռազմականով վերջացրած, ներդնել թուրքական մոդելը։

Սակայն Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից շրջապատված լինելով՝ Հայաստանն ի վիճակի չէ միայնակ դիմագրավել այդ վտանգին։ Ուստի այս տեսանկունից կարևորվում են տարածաշրջանում շահեր ունեցող այլ արտաքին ուժերի հետ մեր հարաբերությունները։ Եվ պատահական չէ, որ երբ օրեր առաջ Ադրբեջանը նոր ագրեսիայի դիմեց, և ադրբեջանական զինված ուժերը խորացան ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, ՀՀ իշխանություններն օգնություն ստանալու հարցով դիմեցին մեր ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանին և ՀԱՊԿ-ին։

Ընդհանրապես, Հայաստանի համար շատ է կարևորվել ՀԱՊԿ-ի նշանակությունը՝ որպես անվտանգային հովանոցի, սակայն երբ այդ կառույցից հասցեական արձագանք չկա ՀՀ-ի նկատմամբ անվտանգության սպառնալիքի հետ կապված, ապա այն հանրային բուռն քննարկումների առիթ է տվել։ Թերևս բնական է, որ արտաքին սպառնալիքի սրման պարագայում հասարակությունը առավել էմոցիոնալ է ընկալում տեղի ունեցող իրադարձությունները, բայց, միևնույն ժամանակ, անհանգստացնող հանգամանք է, որ գործընթացներն առավել մակերեսայնորեն են դիտարկվում, միայն արտաքին՝ տեսանելի շերտերի վրա։ Օրինակ՝ Սամարղանդում Շանհայի համագործակցության կազմակերպության գագաթաժողովի շրջանակներում արված նկարի շուրջ «տիեզերական» աղմուկ սկսվեց, բուռն քննարկումներ, «վերլուծություններ», ինչպես նաև հետևություններ արվեցին։ Հանրային մի հատված էլ մեկ այլ ծայրահեղության մեջ է ընկնում ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիի այցի հետ կապված, այն աստիճան, կարծես թե դրա արդյունքում Հայաստանի համար փրկության ուղի է բացվելու։

Ճիշտ է՝ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակի այցելությունը շատ կարևոր է, շատ կարևոր են նաև նրա խոսքում առկա մեսիջներն ու հասցեական գնահատականները, սակայն որևէ այց չպետք է գերագնահատվի, ճիշտ այնպես, ինչպես չպետք է թերագնահատվի: Առավել ևս, որ նույն Փելոսիի՝ Հայաստան այցելությունը պլանավորված էր նախքան սահմանային իրավիճակի սրումը։ Հաճախ անտեսվում է այցելության ներքո աշխարհաքաղաքական, ինչպես նաև այս կամ այլ պետության ներքաղաքական (այս դեպքում՝ ԱՄՆում սպասվող ընտրությունների) շահերի իրական դիտանկյունը։ Սա մեր հասարակության՝ առավելապես միաբևեռ դիրքորոշման արտահայտությունն է։

Իրականում հասարակությունը, բնականաբար, ամբողջապես տեղյակ չէ, թե այս ընթացքում ինչ է տեղի ունեցել և ինչ է կատարվում աշխարհաքաղաքական խոշոր խաղացողների դաշտում, այդ թվում՝ Հայաստանի հանդեպ վերաբերմունքի տեսանկյունից, քանի որ արտաքին քաղաքականության մեջ կան շերտեր, որոնք տեսանելի չեն հասարակության համար։ Օրինակ՝ արևմտամոլ հատվածը, այդ թվում՝ իշխանականները, հայտարարում են, թե հրադադարը ԱՄՆ-ի շնորիվ է կայացել, բայց հանկարծ Հռոմի պապն իր ելույթում ընդգծում է, թե այժմ լարվածությունն Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև որոշակիորեն թուլացել է, քանի որ Ռուսաստանը հանդես է եկել որպես երաշխավոր։ Իսկ Հռոմի պապն ընդհանրապես, իսկ արտաքին քաղաքականության՝ մասնավորապես հակամարտությունների հետ կապված հատկապես՝ պատահական հայտարարություններ չի անում։

Կարճ ասած՝ հանրության մի նշանակալի հատված, տեղյակ չլինելով գործընթացների մանրամասներին, կուլ է գնում միայն դրանց արտաքին շերտի, մակերեսային ազդակներին, ինչը կարող է նաև սխալ եզրակացությունների և քայլերի պատճառ դառնալ։ Այն, որ այդպես կարող է վարվել հասարակության «շարքային» շերտը, հասկանալի է, բոլորը պարտավոր չեն խորամուխ լինել մանրամասների մեջ: Սակայն ցավալի է, որ նման ծայրահեղությունների կամ մակերեսային դատողությունների խայծը կուլ են տալիս նաև իրենց փորձագետ համարողներից ոմանք:

Այնինչ, պարզ է, որ ծայրահեղական մոտեցումները, էյֆորիկ ոգևորությունները որևէ մեկի «սիրուն» մեկ խոսքից, և կտրուկ մերժումները մեկ ուրիշի՝ գոնե առերևույթ «թերացումների» դեպքում վտանգավոր են Հայաստանի համար: Մյուս կողմից՝ ցավալի է տեսնել արտաքին խաղացողների դեմքով «փրկիչների» փնտրտուքը՝ երկրորդելով հավասարակշռվածության ու առաջին հերթին սեփական «քայլն» անելու կարևորությունը: Սակայն իրականում մեր երկիրը չի կարող շահել հզոր արտաքին խաղացողների շահերի բախման կիզակետում հայտնվելուց։ Ավելին, այդպիսի իրավիճակից կփորձեն իսկույն օգտվել մեր թշնամիները։

Ուստի, մեր շահերի տեսանկյունից արտաքին աշխարհի հետ հարաբերվելու հարցում մի կողմից՝ շատ կարևոր է հավասարակշռության պահպանումը, որը հայկական կողմին ավելի ճկուն գտնվելու հնարավորություն է տալիս, իսկ մյուս կողմից էլ՝ իրական օբյեկտիվության ու իրական չեզոքության դիրքերից հանդես գալը, այլ ոչ թե կեղծ «օբյեկտիվության» ցուցաբերումը, որի արդյունքում կարող ենք հայտնվել մեզ համար լարված ծուղակում։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Անհապաղ պետք է բանակցողին փոխենք. Վահե Հակոբյան 2020-ի սեպտեմբերի 27-ին Ադրբեջանը սանձազերծեց արցախյան երրորդ պատերազմը՝ 44 օր տևած արյունալի արհավիրքըԴոնբասի բնակիչների փրկությունը «առաջնագծում» է. ՊուտինՌուսաստանը սրընթաց գնում է դեպի իր կործանումը․ սա պատերազմի 7-րդ ամսվա գլխավոր արդյունքներից մեկն է․ ուկրաինացիա փորձագետՍուրենը դեմքից վիրավոր վիճակում զինվորներին մենակ չի թողել ու մինչև վերջ կռվել էԼիճք գյուղը հրաժեշտ է տվել իր հերոսացած զավակ Արթուր Մարգարյանին«Տղերքը չկան». Արթուր Խաչենցը եւ Իզենը նահատակների հիշատակին նոր երգ են ներկայացրելՍտեփանակերտում կայացել է Խաչերթ՝ ի հիշատակ 44-օրյա պատերազմի նահատակներիՍահմանների ու քարտեզների վերանայման փորձերը կձախողվեն․ Թուրքիան փորձում է օգտվել այս խառն իրավիճակիցԱրցախում լռության րոպե է. փողոցում դադարել է անգամ մեքենաների շարժըՎրաստանի հետ սահմանին կարող է արտակարգ դրություն մտցվելԱկնեի բուժումը բացահայտված է«Լուռ աշխարհ». Արամեն և կինը ներկայացրել են նոր երգ` նվիրված 44-օրյա պատերազմի նահատակներին (տեսանյութ)Նիժնի Նովգորոդում գործարկվել է արևային էներգիայով աշխատող առաջին լուսացույցըՄեկ եվրոն գնվում է 385 դրամ նվազագույն փոխարժեքով, վաճառվում՝ 400 դրամով․ տարադրամի փոխարժեքներըՀավաքական Արեւմուտքն ու մասնավորապես Ֆրանսիայի նախագահը մի քանի օր է ասում են՝ Ադրբեջանը պարտավոր է հետ քաշել իր զորքերը Հայաստանից. ՇարմազանովԱրարատի մարզի որոշ բնակավայրերի գազամատակարարումը կդադարեցվիՈվքե՞ր են ապրելու օկուպացված հայկական Շուշիում. Բաքվի արձագանքը«Գրազ»՝ Հին Հռոմից մինչ համակարգչային խաղադրույքներ․ «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ)․ Սկսվել է 44-օրյա պատերազմը․ «Փաստ»Ռուսաստանից Հայաստան եկողների պատճառով սպասվում է գնաճ. տնտեսագետՄարդ նահատակվելուց էլ պիտի բախտ ունենա, որ իրեն գտնեն, ճանաչեն ու թաղեն. ԱշոտյանԿոչ ենք անում Ադրբեջանին վերադարձնել զորքերը իրենց սկզբնական դիրքերը, դուրս բերել ռազմական ուժերը և Հայաստանի հետ խնդիրները լուծել խաղաղ բանակցությունների միջոցով. ՊետդեպԱռաջարկվում է ինսուլտից մահացությունը կտրուկ նվազեցնելու միջոցՌուսաստանի սահմանների մոտ հասունանում է նոր Ուկրաինա․ «Փաստ»Գիշերը մնացել ենք Եռաբլուրում, որ Փաշինյանը չգա ու ծաղիկ չդնի մեր տղաների շիրիմներին․ զոհվածի հայր Ղարաբաղը շատ փոքր է յանկիների համար, չնայած Ռուսաստանին վատություն անելը լուրջ խնդիր է․ «Փաստ»44-օրյա պատերազմը գոյութենական մարտահրավեր էր Հայաստանի և Արցախի համար. ՀՀ նախագահԻ՞նչն է արգելվում պահածո անելիս«Շարժական թերապիան մարդուն դարձնում է սթրեսակայուն, ազատում է սթրեսից»․ «Փաստ»«Սերը, հավատը չպիտի կոտրեն, բայց կոտրել են, ամեն սրբություն ոտնահարել»․ «Փաստ»Երևանում և 7 մարզում լույս չի լինելուՏոկիոյում զանգվածային բողոքի ցույցեր են նախկին վարչապետ Սինձո Աբեի պետական հուղարկավորության դեմՍիսիանում նոր կրքեր են հասունանում. ո՞վ կձևավորի իշխանություն «Հրապարակ»«Մեզ մոտ արդեն անկառավարելի քաոս է. հայ ժողովրդի նկատմամբ մշակված հոգեբանական օպերացիա է իրականացվում»․ «Փաստ»Իրավիճակը՝ հայ ադրբեջանական սահմանին. ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածելԱրցախի հարցն արդեն լուծվել է, Հայաստանն այլևս ոչ մի խոսք չունի Արցախի հարցում. Լևոն Տեր-ՊետրոսյանԻ՞նչ ցույց տվեցին ՏԻՄ ընտրությունները․ «Փաստ»Աշխարհակարգի վերափոխման պայմաններում ինչպե՞ս են Թուրքիայի իշխանությունները «պղտոր ջրում ձուկ որսում»․ «Փաստ»«Զրոյական կետից սկսել նշանակում էր վերացնել բոլոր այն ձեռքբերումները, որոնք եղել են վերջին 30 տարվա ընթացքում». տապալման երեք արձանագրումներն՝ ըստ քաղաքագետի․ «Փաստ»Ի՞նչ կասեն Վենետիկից․ «Փաստ»Իշխանությունները «տասովկաների» մեջ են․ «Փաստ»Քոչարյանը հերթական ասուլիսն է հրավիրում «բոլորի համար» ֆորմատով․ «Փաստ»Ի՞նչ քննարկումներ են «Մանկական Եվրատեսիլ 2022»-ի շուրջ․ «Փաստ»Կոմիտաս Վարդապետի 153-ամյակի առթիվ այսօր Հայր Ասողիկ աբեղա Կարապետյանը հոգեհանգստյան կարգ անցկացրեց Կոմիտասի պանթեոնումՄահացել է օլիմպիական չեմպիոն Ռաֆայել ՉիմիշկյանըԱրտակարգ դեպք՝ Գեղարքունիքի մարզումՌուսաստանի և Վրաստանի սահմանին ավելի քան 4800 ավտոմեքենա է կուտակվելԱպազգային իշխանությունը չի կարող ազգային ծրագրեր իրականացնել․ Գևորգյանը՝ ԿԳՄՍՆ ռազմամարզական ճամբարների մասինՈւկրաինայի հարցով գաղտնի բանակցություններ չկան. Բլինկեն