Երևան, 28.Հունվար.2023,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Արցախի ճգնաժամը ստիպում է նաև դասեր քաղել Անհեթեթ է Աստծուն դիմել թե՝ իմ ազգին ու երկրին խաղաղություն տուր․ Աննա Հակոբյան 21-ամյա հարսը հրկիզել է խոտի դեզը, փորձել էր հրկիզել նաեւ հավանոցը Տարադրամի փոխարժեքն՝ այսօր ՖՈՏՈ. Ամեն առավոտ լույսը բացվելուն պես գնում եմ ընտանիքս գերեզմաններում բարի լույս ասելու. ոճրագործությունից երկու ամիս անց դաժանաբար սպանված ընտանիքի հոր առօրյան Արցախից տեղեկացնում են Ալիևն ուռուցք ունի. ադրբեջանցի քաղաքագետի սկանդալային հայտարարությունը Թեհրանում Ադրբեջանի դեսպանատան վրա զինված հարձակում է եղել, կա զոհ և վիրավորներ Ծնվել է Միկա Ղափլանյանի և Մարիամ Ադամյանի առաջնեկը Խոշոր հրդեհ Հայաստանում


Թուրքական ազդեցության ներթափանցման առարկայական վտանգները. «Փաստ»

Քաղաքական

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցը շարունակում է մնալ Հայաստանի և Թուրքիայի օրակարգում։ Երկու երկրների հատուկ ներկայացուցիչները շարունակում են այս հարցով հանդիպումներ և քննարկումներ ունենալ, իսկ հոկտեմբերի 6-ին էլ Պրահայում տեղի ունեցավ Փաշինյանի ու Էրդողանի հանդիպումը։ Դեռևս անցյալ տարի Էրդողանը նշել էր, թե Վրաստանի վարչապետի միջոցով Փաշինյանը փոխանցել է իր հետ հանդիպելու առաջարկը։ Այսինքն, այդ հանդիպումը երկար էր նախապատրաստվել։ Ուստի թվում էր, թե Էրդողան-Փաշինյան հանդիպումը երկու երկրների հարաբերությունները կարգավորելու հարցում պետք է վճռական նշանակություն ունենա, բայց թուրքական կողմը կրկին նախապայմաններ է առաջ քաշում, որոնք առաջին հերթին վերաբերում են հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորմանը և ադրբեջանական պահանջների բավարարմանը։

Պատահական չէ, որ Փաշինյանի հետ հանդիպումից հետո Էրդողանը հայտարարեց, թե հենց Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի, հայ-թուրքական հարաբերությունների հարցը կլուծվի։ Նկատի ունենանք, որ Պրահայի հանդիպումը Հայաստանի ու Թուրքիայի ղեկավարների առաջին հանդիպումը չէր, քանի որ վերջին անգամ Հայաստանի և Թուրքիայի ղեկավարները հանդիպել էին 2009 թվականին, երբ Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում ազգային հավաքականների ֆուտբոլային խաղի ժամանակ հանդիպեցին այն ժամանակվա նախագահներ Սերժ Սարգսյանը և Աբդուլլահ Գյուլը: Այնուամենայնիվ, 2009 թվականին իրավիճակը լիովին այլ էր, փորձ էր կատարվում հայ-թուրքական հարաբերությունները կարգավորել երկկողմ օրակարգով առանց Ադրբեջանի միջամտության, սակայն թուրքական կողմը այդ օրակարգը տապալեց իր կողմից առաջ քաշված նախապայմաններով։

Իսկ ներկայում, երբ Հայաստանը գործող իշխանությունների մեղքով պարտվել է Արցախյան պատերազմում և թուլացած վիճակում է, կարելի է պատկերացնել, թե թուրքական կողմն ինչ պահանջներ կարող է առաջ քաշել ու զիջումներ պարտադրել։ Եվ հարց կարող է ծագել, թե այդ դեպքում ո՞րն է Հայաստանի հարցում Թուրքիայի ռազմավարական նպատակը։ Արդեն իսկ տեսանելի է Ադրբեջանում և Վրաստանում թուրքական ազդեցության ուժեղացումը, սակայն Հարավային Կովկասն ամբողջությամբ Անկարայի ազդեցության տակ գցելու համար Թուրքիային անհրաժեշտ է նաև, որ Հայաստանը ևս ենթարկվի իրենց ներթափանցմանը, բայց դրա համար Երևանը նախևառաջ պետք է հրաժարվի իր պատմական պահանջներից կամ պահանջատիրությունից։

Իսկ Հայաստանը Թուրքիայից կախվածության մեջ գցելը կարող է հիմք դառնալ, որ Ռուսաստանը դուրս մղվի Հարավային Կովկասից, և Թուրքիան ցատկ կատարի դեպի Միջին Ասիա, հարկ եղած դեպքում նաև Հյուսիսային Կովկաս և Իրան։ Այլ կերպ ասած՝ լիովին կբացվի պանթուրքական ծրագրերի իրականացման ճանապարհը։ Իսկ ի՞նչ վնասներ կարող է կրել Հայաստանը դրա արդյունքում։ Թուրքական ազդեցության ուժեղացման հետևանքով առաջին հերթին տուժելու է Հայաստանի ինքնիշխանությունը, քանի որ թուրք-ադրբեջանական տանդեմը փորձում է Հայաստանի սուվերեն տարածքով ամեն կերպ ստանալ, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը», որի արդյունքում թուրքական և ադրբեջանական ապրանքների և ուղևորահոսքի վրա հայկական կողմը որևէ ազդեցություն չի ունենա, մաքսակետերը չեն գործի։

Միևնույն ժամանակ, տարբեր շրջանակների, հատկապես ՀՀ իշխանությունների կողմից շատ է շրջանառվում այն թեզը, որ եթե հայ-թուրքական սահմանը բացվի, ապա Հայաստանի տնտեսությունը միանգամից սրընթաց զարգացում է ապրելու։ Սակայն այս պնդումը ծայրահեղորեն չափազանցված է՝ հաշվի առնելով թուրքական տնտեսական ներթափանցման վտանգները։ Սահմանների բացումից առաջնահերթ տուժելու է հայկական գյուղատնտեսությունը, որն առանց այն էլ ծանր վիճակում է։ Թուրքական անորակ և էժան գյուղատնտեսական ապրանքները կհեղեղեն հայկական շուկան, իսկ մեր երկրում գյուղատնտեսությամբ զբաղվելը կդառնա ոչ շահավետ։ Ուստի, իր պարենային պահանջների բավարարման հարցում Հայաստանը կախվածության մեջ կհայտնվի Թուրքիայից։ Եվ սա այն պարագայում, երբ պարենային ապրանքների դեֆիցիտի և գների բարձրացման արդյունքում նույնիսկ այն երկրները, որոնք զարգացած գյուղատնտեսություն չունեն, մտածում են գյուղատնտեսության ճյուղերի զարգացումը խթանելու հատուկ մեխանիզմների ստեղծման շուրջ։

Մյուս կողմից էլ՝ համապատասխան կարգավորող մեխանիզմների և բարձր մաքսատուրքերի բացակայության արդյունքում թուրքական արդյունաբերական արտադրանքը նույնպես կարող է հեղեղել հայկական շուկան։ Իսկ դրա արդյունքում տեղական արտադրողները կարող են դժվարություններ ունենալ և չդիմանալ մրցակցությանը։ Սակայն ավելի վտանգավոր է այն հանգամանքը, որ թուրքերը կարող են մեծ քանակությամբ հողեր, սեփականություն և անշարժ գույք գնել Հայաստանում, մանավանդ այն պայմաններում, երբ կառավարությունը մտադիր է 150 հազար դոլարի ներդրումների դիմաց քաղաքացիություն շնորհել։ Թուրքիան ունի անհրաժեշտ բոլոր ֆինանսական հնարավորությունները Հայաստանում կարևորագույն ենթակառուցվածքներ անցկացնելու կամ դրանք գնելու համար։ Իսկ թուրքական կապիտալի ներհոսքը դեպի փոքր տնտեսություն ունեցող Հայաստան իր հետ կարող է բերել նաև Անկարայի քաղաքական ազդեցությունը։

Չհաշված, որ թուրքական բնակչության հոսքը կարող է Հայաստանի համար լուրջ անվտանգային խնդիրներ ստեղծել։ Օրինակ՝ բացառված չէ, որ Թուրքիայից մեր երկրում անկայունություն հրահրվի կամ իբր ահաբեկիչների դեմ պայքարելու անվան տակ թուրքական զորքերը ներխուժեն ՀՀ ինքնիշխան տարածք ու փորձեն օրակարգ թելադրել։ Հենց այսպիսի գործելակերպով է Թուրքիան հարաբերվում, օրինակ՝ Սիրիայի ու Իրաքի հետ՝ պարբերաբար ներխուժելով այս երկրների տարածք։

Ուստի անհրաժեշտ է շատ զգուշությամբ մոտենալ հայ-թուրքական սահմանների բացման արդյունքում տնտեսական օգուտների մասին խոսակցություններին և այժմվանից մտածել այնպիսի մեխանիզմների ստեղծման մասին, որոնք հնարավորություն կտան պաշտպանել հայկական շահերը թուրքական ազդեցության ներթափանցումից։ Սակայն գործող իշխանությունները հակառակն են անում՝ չափազանց մեծ ակնկալիքներ գեներացնելով հայ-թուրքական սահմանների բացման հավանական օգուտների մասին պատմություններով։ Դրա համար էլ փորձագիտական և հանրային շրջանակների մոտ հարց է առաջանում, թե նրանք արդյոք Հայաստանի՞ շահերն են պաշտպանում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սա այն խնդիրն է, որի շուրջ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և ՌԴ-ի շահերը համընկնում են. Վարդանյանը՝ France TV-ինՄեր ժողովուրդը պետք է իր ջանքերն ու նվիրումը ներդնի Հայաստան ու Արցախ աշխարհի առաջընթացի ու հզորացման համար. Արթուր ԱլավերդյանՌուսաստանից Հայաստան, Ղազախստան եւ Վրաստան փոխանցումներն աճել են հարյուրավոր տոկոսներով՝ թարմացնելով ռեկորդները. РБК Աֆրիկան գործընկերներից 30 մլրդ դոլար կստանա պարենային ինքնիշխանության ապահովման համար Ռազմահայրենասիրական խմբակների, տարբեր դասընթացների դադարեցման կամ կասեցման ծրագիր գոյություն չունի. ԿԳՄՍ նախարար Արամ MP3-ի և կնոջ հանգիստը Աթենքում Միչիգանի համալսարանում ստեղծված նոր արևային մարտկոցները բարձրացրել են ջրից ջրածին ստանալու ՕԳԳ-ն Սասուն, բանակը քանդել է Նիկոլի ու քո տեսակը․ Էդուարդ Շարմազանով Անհրաժեշտ է ապաշրջափակել ճանապարհը, օդային միջանցք ապահովել և վերջ ի վերջո ճանաչել Արցախի անկախությունը. Ռուբեն Վարդանյանը հարցազրույց է տվել France TV-ին «Համախմբում» շարժումը «Բանակը մեր ողնաշարն» է նշանաբանով քայլերթ էր կազմակերպել դեպի Եռաբլուր պանթեոն Իրանում երկրաշարժ է գրանցվել. կա 1 զոհ, 20-ը ստացել են մարմնական վնասվածքներ Մեզ անհրաժեշտ է ուժեղ և պրոֆեսիոնալ բանակ՝ ուժեղ հոգով, իմացությամբ, ինտելեկտով, բազկով և ժամանակակից տեխնոլոգիաներին տիրապետելով. Փաշինյան «Ուզում եմ, որ մեր բարեկամությունը տևի հավերժ». Չինաստանի դեսպանը շնորհավորել է Բանակի օրվա առթիվ Քանի հասարակությունն անտարբեր է, իշխանությունն ամբարտավան ձևով չեզոքացնելու է բոլորին.Աննա Կոստանյան Մեր բանակին ծանր հարվածներ հասցվեցին, բայց մեր բանակն իր մեջքն ուղղելու է, այլընտրանք չկա. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանՌԴ ԱԳՆ-ն Էրդողանին անվանել է հատուկ «կալիբրի» առաջնորդ Դիմադրող Արցախն ապացուցում է՝ անմնացորդ նվիրումն ու անձնազոհությունը մեզ անկոտրում են դարձրել. Ռուբեն Վարդանյան Նշված հասցեներում գազ չի լինի Սերժ Սարգսյանի անունից «Եռաբլուր»-ում ծաղկեպսակ է դրվել Եթե բոլորս հիմա խաղաղություն ենք ուզում՝ պետք է կառուցենք հզոր արդիականացված բանակ և պատրաստ լինենք ցանկացած ֆորսմաժորային իրավիճակի. Արման Վարդանյան Արցախի ճգնաժամը ստիպում է նաև դասեր քաղելԵրուսաղեմում ծայրահեղականները հարձակվել են հայկական ռեստորանի վրա Դժվար թե գտնվի մի տուն, որտեղ չեն խոսում զինծառայողների սխրանքներիցԲոլոր այն ուժերը, որոնք նման գործընթացով են զբաղվում, եթե չեն կարողանում օգնել, ապա պետք է լռեն. Մեսրոպ Առաքելյան. «Հրապարակ» Արձագանքս ադրբեջանցի պատվիրակների ելույթներին ԵԽԽՎ լիագումար նիստում. Հայկ ՄամիջանյանԱյսօր՝ շարունակվող պարտության այս օրերին, դժվար է խոսել նոր հաղթանակների մասին, բայց, վստահաբար, դրանք լինելու են. Վահե Հակոբյան Ադրբեջանական հատուկ ծառայությունները Ստեփանակերտի բնակիչներին տարհանելու վերաբերյալ հերթական կեղծ փաստաթուղթն են տարածում. ԱՀ ԱԱԾ Հայկական բանակը նշում է կազմավորման 31-րդ տարեդարձը Այսօր, յուրաքանչյուրս պարտավոր ենք ցույց տալ, որ մեր բանակի կողքին ենք. Ավետիք Չալաբյան (տեսանյութ) Վարչապետը, նախագահը, ԱԺ նախագահը և այլ պաշտոնյաներ այցելել են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն Բանակ պետք է դառնանք բոլորս, իմանանք ինչպես պաշտապնել մեզ և ամուր պահենք զինվորի թիկունքը. «Ապրելու երկիր» Մեր բոլորի խնդիրն է՝ կանգնել մեր բանակի կողքին. Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը Հրդեհ «Զվարթնոց» օդանավակայանում. այրվել են ավտոմեքենաներ Ոգեկոչման երթով կգնանք Եռաբլուր, և հետո էլ, ամեն օր, ամեն ժամի, կշարունակենք զորավիգ լինել մեր բանակին. Ավետիք Չալաբյան «Թուրք». Զոհված զինծառայողների ծնողները՝ Սուրեն Պապիկյանին Գվարդիոլան մեկնաբանել է Արսենալի նկատմամբ տոնած հաղթանակը 8 ժամ ջուր չի լինիՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ Թափ տվե՛ք ձեզ. մենք մարդ կոչվելու իրավունք կունենա՞նք մեր ադամանդները խոզերին բաժանած թողնելով Անհեթեթ է Աստծուն դիմել թե՝ իմ ազգին ու երկրին խաղաղություն տուր․ Աննա Հակոբյան 1000 խոշոր հարկատուների ցանկը կեղծիք է ՊՆ-ն, ԱԱԾ-ն հատուկ չեն ներառվել քսանյակում, որ չքննադատվեն. Նաիրի Սարգսյան Տեղում բարդությունները չպետք է խոչընդոտ դառնան Երեւանի եւ Բաքվի միջեւ բանակցությունները «սառեցնելու» համար. ՌԴ ԱԳՆ 21-ամյա հարսը հրկիզել է խոտի դեզը, փորձել էր հրկիզել նաեւ հավանոցը Ալիևը պետք է նահանջի այս ճանապարհով, ընդունի առաջարկը և դադարեցնի շրջափակումը. Մանե ԹանդիլյանԽաբեությամբ տիրացել էր 70-ամյա կնոջ ոսկյա մատանուն. Ոստիկաններն արագ հայտնաբերեցին խարդախին Ի տարբերություն օտարերկրյա խաղացողների մեծ մասի, որոնք սահմանափակվում են միայն կոչերով, մենք փնտրում ենք իրական լուծումներ. ՌԴ ԱԳՆ-ն՝ Լաչինի միջանցքի վերաբերյալ Ամերիաբանկը հիփոթեքային շուկայի բացարձակ առաջատարն է 5-րդ տարին անընդմեջ Եգիպտոսի նախագահը ժամանել է Ադրբեջան Պաշտոնանկություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Ռուսաստանը սպառնում է Հայաստանին՝ ԵՄ առաքելության պատճառով