Երևան, 05.Փետրվար.2023,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ռուբեն Վարդանյանի գործունեության լավագույն գնահատականներից մեկը տվել են Հայաստանի Ազգային ժողովի ամբիոնից «Սերգեյ Լավրովը խճճվել է». «Փաստ» Արտաքին քաղաքականությունը պետք է ծառայի ոչ թե չարակամների թիվն ավելացնելուն, այլ, ընդհակառակը, ընկերների թիվը առավելագույնի հասցնելուն. «Փաստ» ԲՏԱ նախարարությանը հասանալի կլինեն հարկային գաղտնիք համարվող տեղեկությունները. նախագիծ. «Փաստ» «Զոհվելուց հետո անգամ ամեն րոպե տան մեջ իրեն զգացել ենք, ցույց է տալիս, որ մեր կողքին է». ամեն տեղ արդարություն փնտրող Էլվիսն անմահացել է Շուշիում. «Փաստ» Չնայած «տպավորիչ» թվերին, աղքատությունը շարունակում է խորանալ. «Փաստ» «Միակ հույսն այն է, որ արցախցիները պինդ կանգնած են հողին ու չեն պատրաստվում որևէ զիջումների գնալ». «Փաստ» «Միջազգային հանրության կողմից Ադրբեջանի ապօրինի գործողություններին ըմբռնումով մոտենալը համահավասար է համաձայնության». «Փաստ» Ո՞ւր են «հարյուրհազարավորները», որ պիտի փողոց դուրս գային. «Փաստ» Փաստորեն լավ էլ «հասկանում են» իրենց գործողությունների հետևանքները. «Փաստ»


«Որևէ երկրում այսպիսի արհամարհանք չկա ազգային մշակույթի հանդեպ». «Փաստ»

Հարցազրույց

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Այս տարի պետք է նշվեին գրականագետ Սուրեն Աղաբաբյանի, մեծանուն գրող Վահագն Դավթյանի 100-ամյակները: Հաջորդ տարի գրականագետ Էդվարդ Ջրբաշյանի 100-ամյա հոբել յանն է: Օրեր առաջ Համահայկական գրողների միության նախագահ, գրականագետ Աբգար Ափինյանն իր մտահոգությունն էր հայտնել, որ պետությունը և համապատասխան գերատեսչությունը կարևոր հոբել յաններն անուշադրության են մատնել:

«Խորհրդային շրջանում չի եղել դեպք, երբ տարբեր ոլորտների արժանավոր մտավորականների հոբել յանները չնշվեին: Նախկինում կար մարդկային ու ստեղծագործական կապ համապատասխան պետական մարմնի և ոլորտային մասնագետների միջև: Բախտ եմ ունեցել հանգամանալից զրուցել Կարեն Դեմիրճյանի հետ, նա խրախուսանքի խոսքեր հնչեցրեց Գրողների միությունում իմ կատարած աշխատանքի վերաբերյալ: Խոսեցինք մեր գրական միջավայրի մասին, զարմացել էի` հրատարակված ամբողջ գրականությանը ծանոթ էր, բոլոր գրողներին անձնապես ճանաչում էր: Այսօր այդ միջավայրը չկա: Պատկան մարմինների ներկայացուցիչները տեղյակ չեն մեր մշակութային, գրական և գիտական կյանքին: Չկա շփում: Չի եղել դեպք, որ ինձ կամ որևէ մեկին ինչոր հարցով հրավիրեն խորհրդակցության: Բոլոր ձեռնարկները կատարվում են թերի, որևէ բան չի համապատասխանում մշակութային քաղաքականության արդի չափանիշներին: Որևէ երկրում այսպիսի արհամարհանք չկա ազգային մշակույթի հանդեպ»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ափինյանը:

Հիշեցնում է` Համահայկական գրողների միությունը հանդիսավոր պայմաններում նշել է Վ. Դավթյանի 100-ամյակը, մինչդեռ պետությունը դա չարեց: «Անհատներն են միջոցառումներ կազմակերպում, երբեմն զրո դրամական միջոցներով: Իսկ պետությունն այդ ընթացքում ֆինանսները բաշխում է ապաշնորհ մարդկանց: Մեր մեծերի հոբել յանական միջոցառումները, նրանց հոբել յանները դավադիր կերպով անտեսվում են պետության կողմից, մինչդեռ այն պարտավոր է տեր կանգնել գիտությանն ու մշակույթին: Հոբել յանների նշման կարգի մեկ վառ օրինակ հիշեցնեմ: 1969 թ.-ին Հայաստանը նշում էր Ամենայն հայոց բանաստեղծի` Հովհ. Թումանյանի 100-ամյակը: Այդ թվականին հարյուրավոր միջոցառումներ են տեղի ունեցել Հայաստանում:

Կազմակերպվել է ընդունելություն սփյուռքահայ և օտարերկրացի հյուրերի համար, աշխարհի տարբեր երկրների գրական ու մշակութային կազմակերպություններ Հայաստանում էին: Դեռևս 1960ական թթ. սկզբից պետությունը հրատարակում էր գիտական գրականության ընտիր նմուշներ, իսկ միայն 1969 թ.-ին 3 տասնյակ գրականագիտական հատոր Թումանյանի մասին: 1969 թ.-ը թող օրինակ լինի մեզ համար, այսօր արվում է ճիշտ հակառակը: 2019 թ.-ին մեր միությունը դիմեց ԿԳՄՍ-ին` Թումանյանի 150-ամյակին նվիրված գիտական հետազոտություն հրատարակելու առաջարկով: Առանց քննելու այն մերժվել էր, չէր դիտարկվել անգամ»,-նշում է մեր զրուցակիցը:

Հարցնում եմ` կա՞ մտավախություն, որ շուտով երիտասարդներն ուղղակի չեն ճանաչի մեր մտավորականներին: «Արդեն ունենք նման պատկեր: Մեր մշակույթի մեծերին երիտասարդները ծանոթ չեն, որովհետև մշակութային անհրաժեշտ քաղաքականություն չի տարվում: Որպես օրինակ նշեմ մրցանակների հարցը: Նախկինում գրողի կամ գիտնականի հանրահռչակման միջոցը մրցանակն էր: Պ. Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը լույս է տեսել 1959 թ.-ին, 1966 թ.-ին գրքի երկրորդ հրատարակությունն էր, դրանից մեկ տարի անց միայն այն արժանանում է պետական մրցանակի:

Սևակի նման հանճարը բարդ ճանապարհ անցավ պետական մրցանակի արժանանալու համար, բայց դա նաև պատվաբեր դարձրեց այդ մրցանակը: Իսկ այսօր, թանաքը չչորացած, գրքերն ստանում են մրցանակներ, այդ թվում` պետական: Ժամանակակից գրականության մասնագետ, գրաքննադատ լինելով` բոլոր գրքերն ի պաշտոնե կարդում եմ: Պիղծ գրքերը, որոնք ներծծված են անբարոյական գաղափարներով, անխտիր ստացել են պետական մրցանակ: Ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, վերահսկողություն չկա, վախենում եմ խորհուրդ տալ պետական մրցանակի արժանացած գիրք կարդալ»,-ընդգծում է Ափինյանը:

Հավելում է` մինչդեռ խորհրդային տարիներին պետական մրցանակ արտահայտությունը բավարար էր, որ գտնեինք տվ յալ շրջափուլի լավագույն գրողներին` Հ. Սահյան, Հովհ. Շիրազ, Վ. Դավթյան, Գ. Էմին և այլք: «Գրողի հանրահռչակմանն ուղղված պետական մրցանակի ինստիտուտն այն տարիներին գործել է անթերի: Եթե տրվում էր մրցանակ, հստակ նշվում էր, թե ինչի համար է այն տրվում: Սա միջազգային պրակտիկա է, իսկ այսօր մրցանակակիր գրքերի անունները շուտասելուկի պես թվարկվում են միայն: Օրինակ` Իվան Բունինը Նոբել յան մրցանակի է արժանացել ճշմարիտ գեղարվեստական տաղանդի, արձակում տիպիկ ռուսական կերպարներ վերստեղծելու համար: Իսկ այսօր երբեք չեք տեսնի մեկնաբանություն` ինչու է գրողը կամ ստեղծագործությունը մրցանակի արժանացել»,-ընդգծում է գրականագետը:

Ասում է` երբ մեկնաբանության համար դիմում են ԿԳՄՍ նախարարությանը, պարզաբանում են, որ հանձնաժողովի անդամների մեծամասնությունն իր քվեն տվել է այս կամ այն գործին: «Բայց դա չի կարող չափանիշ լինել: Նախ` հանձնաժողովի անդամներին իրենք են որոշում, ապա` իրենց ընտրածները ոլորտի հետ որևէ կապ չունեն, առանց բացառության: Նրանց քվեների արդյունքում էլ նման աղետալի արդյունք ենք ունենում: Սա սոսկալի պրակտիկա է: Մշակույթը մեր կյանքի որոշիչ կողմնացույցն է. ապականելով արդի հայ մշակույթը՝ ԿԳՄՍ-ն ճանապարհ է հարթում այլասերված հոգիների համար: Պեմզաշենում կատարված սոսկալի հանցագործութունը նաև մեր հանրության հոգևոր այլասերման վկայությունն է: Ահա ինչու մտադրություն ունենք հենց ԿԳՄՍ-ում հրավիրել մի մասնագիտական հավաք կամ քննարկում` այս աղետալի ընթացքի դեմն առնելու համար:

Ունենք բարձր արվեստ, բայց պետական սխալ քաղաքականության հետևանքով խրախուսվում են միայն հիվանդ ծիլերը: Շատերն այսօր, կառավարությունից նեղացած, մի կողմ են քաշվել: Մինչդեռ կարծում եմ` այսօրվա կառավարությունից ոչ թե պետք է նեղանալ, այլ մշտապես անհանգստացնել նրան, որպեսզի հրաժարվի իր սխալ պահվածքից: Իսկ այսօր աղետալի սխալներ են կատարվում հենց ԿԳՄՍ նախարարությունում: Մասնագետներ չունեն, դրամաշնորհներ հայտարարելիս կամ էլ ոլորտային աջակցություն ցուցաբերելու համար դրսից մասնագետներ են հրավիրվում: Ցանկը նայում ես, որևէ մեկն իր գիտելիքներով մասնագիտական ոլորտին չի համապատասխանում: Սա պետք է շտկել: Հակառակ դեպքում տարիների ընթացքում մշակութային միջավայրն այնպես է ապականվելու, որ հինգ տարի հետո ամաչելու ենք այն պատկերից, որ կունենանք մշակույթի ոլորտում: Սա նեղացած մարդու խոսք չէ, սա մասնագետի դիտարկում է, իրենք մասնագետ չեն»,-եզրափակում է Աբգար Ափինյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Պիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատելՓաստորեն լավ էլ «հասկանում են» իրենց գործողությունների հետևանքները. «Փաստ»Ռուբեն Վարդանյանի գործունեության լավագույն գնահատականներից մեկը տվել են Հայաստանի ԱԺ ամբիոնիցՍպասվում է ձյուն և մառախուղ Հերթական երկրաշարժը՝ Իրանում Ուկրաինայում հակամարտության ելքից շատ բան է կախված նաեւ Հարավային Կովկասում. Դմիտրի Տրենին Մեսսիի դեմ խաղալով տանջվել եմ, իսկ հիմա նրա կողքին հաճույք եմ ստանում. Ռամոս Փարիզը մտահոգված է Լաչինի միջանցքի փակմամբ և կոչ է անում բացել այն. Ֆրանսիայի ԱԳՆ խոսնակ Պեմզաշենում դաժանաբար սպանված ընտանիքի հայրը փակագծեր է բացում Պիրինեյան թերակղզու առաջին հիբրիդային էլեկտրակայանը սկսել է աշխատել Հայաստանը զենքից հրաժարվել է. ուլտիմատումի առաջ կանգնածները երկիրը դարձրել են հաշիվ պարզելու տեղ Արցախի բուժհաստատություններում շարունակում են դադարեցված մնալ պլանային վիրահատությունները Վթարային ջրանջատում Վայոց Ձորի մարզի Վայք քաղաքում փետրվարի 4-ին Լարսը բաց է Ռուսաստանը և Ուկրաինան գերիներ են փոխանակել Հայտնի է, թե ով է երեկ կալանավորված քրեական հեղինակությունը «ՀՀ-ն նոկաուտի ենթարկված բռնցքամարտիկի վիճակում է․ ասում են՝ կռվի, բայց նույնիսկ գոյատևել չենք կարող» (տեսանյութ) Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը ստորագրել է մի շարք օրենքներ Մարգարայի բնակիչները մտահոգություններ ունեն հայ-թուրքական սահմանի հնարավոր բացման առնչությամբ Սուրեն Պապիկյանն այցելել է N ուսումնական զորամաս․ նպատակն է տեղում ծանոթանալ ծառայության կազմակերպման ընթացքին ԵՄ երկրները պայմանավորվել են ռուսական նավթամթերքի գների առավելագույն շեմը սահմանելու շուրջ ԶՊՄԿ-ն և Սյունիքի մարզպետարանը կհամագործակցեն մի շարք ուղղություններով Եթե Կիևը հարվածի Ղրիմին, ամբողջ Ուկրաինան կայրվի. Մեդվեդև Արտարժույթների փոխարժեքներն այսօր Թուրքիան և Ադրբեջանը 2023-ին համատեղ 10-ից ավել զորավարժություն են նախատեսել Բլինքենը ԱՄՆ երկնքում հայտնված օդապարիկի պատճառով հետաձգել է այցը Չինաստան Ինչո՞ւ է գունատ «հատուկ հնեցված» կոնյակը. «Փաստ»Հիմա մեր անելիքներից մեկը նաև Արցախի թեման համաշխարհային հանրության ուշադրության կենտրոնում պահելն է. Ռուբեն Վարդանյան Կարմիր Խաչի միջոցով այսօր Արցախից Հայաստան է տեղափոխվել 6 հիվանդ Եվրոպայում խաղալու ցանկություն ունեմ․ Էդուարդ Սպերցյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Էսկալատորի ամենախոշոր վթարը, «Ֆեյսբուքի» ստեղծումը, ռետինե կրկնակոշիկների գյուտը. «Փաստ»ԿԱՐԵՎՈՐ իրազեկում բոլոր կենսաթոշակառուների համար՝ բանկերի վերաբերյալ Հանրապետության մի շարք ավտոճանապարհներին մերկասառույց է Ռուբեն Վարդանյանի գործունեության լավագույն գնահատականներից մեկը տվել են Հայաստանի Ազգային ժողովի ամբիոնիցՄանչեսթեր Յունայթեդը երկարաժամկետ պայմանագիր կկնքի 18-ամյա կիսապաշտպանի հետ «Սերգեյ Լավրովը խճճվել է». «Փաստ»Այսօր Հայաստանում նշվում է սիրահարների բարեխոս Սուրբ Սարգսի տոնը Արտաքին քաղաքականությունը պետք է ծառայի ոչ թե չարակամների թիվն ավելացնելուն, այլ, ընդհակառակը, ընկերների թիվը առավելագույնի հասցնելուն. «Փաստ»Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-8 աստիճանով ԲՏԱ նախարարությանը հասանալի կլինեն հարկային գաղտնիք համարվող տեղեկությունները. նախագիծ. «Փաստ»ՌԴ ՊՆ-ն՝ Լաչինի միջանցքի մասին «Զոհվելուց հետո անգամ ամեն րոպե տան մեջ իրեն զգացել ենք, ցույց է տալիս, որ մեր կողքին է». ամեն տեղ արդարություն փնտրող Էլվիսն անմահացել է Շուշիում. «Փաստ»Չնայած «տպավորիչ» թվերին, աղքատությունը շարունակում է խորանալ. «Փաստ»«Միակ հույսն այն է, որ արցախցիները պինդ կանգնած են հողին ու չեն պատրաստվում որևէ զիջումների գնալ». «Փաստ»«Միջազգային հանրության կողմից Ադրբեջանի ապօրինի գործողություններին ըմբռնումով մոտենալը համահավասար է համաձայնության». «Փաստ»Ո՞ւր են «հարյուրհազարավորները», որ պիտի փողոց դուրս գային. «Փաստ»Փաստորեն լավ էլ «հասկանում են» իրենց գործողությունների հետևանքները. «Փաստ»ՏԻՄ-երում էլ են դժգոհությունները խորանում. «Փաստ»Ովքե՞ր ունեն ամենաբարձր ու ամենացածր ցուցանիշները ստեղծված իրավիճակում գործունեության առումով. «Փաստ»Ըստ Ռուբեն Վարդանյանի` խնդիրը միայն Արցախի և Ադրբեջանի միջև հակամարտության մեջ չէ