Երևան, 08.Փետրվար.2023,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Մոուրինյուն ինձ տեսավ և ասաց՝ քո պատճառով ինձ քննադատում են․ Հենրիխ Մխիթարյան Երեխային կապած մեջքին՝ մտել է Եփրատը, հետո թաքնվել քարանձավում. ամերիկյան դերասան Ջո Մանգանյելոն պատմել է 1915-ին փրկված նախնու մասին (լուսանկարներ) Մտահոգիչ լուրեր Արցախից Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվն աճել է Տարադրամի փոխարժեքն՝ այսօր Հայ երգչուհին և նրա ամուսինը ևս փլատակների տակ են մնացել Չալաբյանն ու Թաթոյանը ամենացածր հակավարկանիշն ունեն Հայաստանում Էլեկտրամատակարարումը Հայաստանում կդադարեցվի. ՀԷՑ Իրանն ու Ադրբեջանը հայտնվել են պատերազմի շեմին. «Փաստ» «Եթե Հայաստանի իշխանությունները որոշեն ինչ-որ աշխարհաքաղաքական սալտո անել». «Փաստ»


«Իր տեղը որևէ մեկը չի կարողանալու լրացնել, չենք կարողանում համակերպվել այս ցավի հետ». «Փաստ»

Հարցազրույց

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Պատերազմի բովով անցածներից յուրաքանչյուրն իր պատմությունն ունի, որևէ մեկինը մյուսին նման չէ, որևէ մեկը թե՛ պատերազմից առաջ, թե՛ դրա ընթացքում նույն կերպ չի ապրել, շատերի դեպքում նույնանման են զոհվելու հանգամանքները: Այսօր պատմելու ենք Արարատի մասին: Ծնունդով Հադրութի շրջանի Ցոր գյուղից են Արարատը և նրա ընտանիքը: Նախքան 44- օրյա պատերազմը մոտ յոթ տարի ապրել է Ռուսաստանում: Զբաղվել է սպորտով՝ մարտեր առանց կանոնների: Արարատի քրոջ դուստրը պատմում է՝ արդեն իսկ հաջողություններ էր գրանցել սպորտում՝ պատվոգրեր, մրցանակներ, իսկ վերջին տարիներին նաև մարզչի հավաստագիր էր ստացել:

«Միշտ ասում էինք՝ վերադարձիր, ամեն անգամ ասում էր՝ շուտով կգամ: Հետո սկսվեց 44-օրյա պատերազմը: Եղբայրս մեկնեց ռազմաճակատ, մեկ ամիս էր, ինչ ավարտել էր զինծառայությունը, զորացրվել, բայց գնաց: Արարատն իր ընկերոջ հետ վերադարձավ Արցախ: Անհրաժեշտ իրեր էին բերել զինվորներին, տեղահանվածներին, իրենք էին ամեն ինչ բաժանում, որևէ մեկին չէին վստահում այդ կարևոր գործը, իրենց ձեռքով ամեն ինչ հասցնում էին զինվորներին: Այդ կարևոր գործն ավարտելուց հետո մեկնեց Կուբաթլու»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Լիլիթը:

Իսկ հետո պատերազմն ավարտվեց: «Բոլորով մեկ տան մեջ էինք ապրում: Էլ ավելի կապվեցինք իրար հետ»,-նշում է զրուցակիցս:

2021 թ.-ի գարնանը Արարատը և քրոջ որդին որոշում են անցնել պայմանագրային զինծառայության՝ «հետախուզությունում էին ծառայում»: Հետաքրքրվում եմ՝ իսկ Արարատը երբևէ ցանկություն հայտնե՞լ է զինվորական դառնալու: Լիլիթն արձագանքում է՝ քեռին ծառայել է զինված ուժերում, բայց զինվորական դառնալու մասին խոսակցություններ չի հիշում: Վստահ է՝ պայմանագրային դառնալու հիմնական պատճառը 44-օրյա պատերազմն էր: Ծառայության մեկ տարվա ընթացքում՝ 2022 թ.-ի տարեսկզբին, նշանակվել է հետախուզական խմբի ջոկի հրամանատար, պարգևատրվել է ԶՈւ լավագույն զինվոր-մարզիկ կրծքանշանով: Լիլիթը քեռու մասին լավագույն հիշողություններն ունի:

«Ընկերասեր էր, վերջին ունեցածը կտար ընկերոջը: Ինձ դուր էր գալիս իր բնավորության այն գիծը, որ մարդու երեսին ասում էր այն, ինչ մտածում էր: Նվիրված էր իր ընտանիքին, շատ էր մտածում ծնողների մասին: Հադրութից ենք, տուն ենք կորցրել: Ասում էր՝ ամեն ինչ լավ կլինի, պետք է լավ տեղ ապրեք, շուտով տուն կվարձեմ, միասին կլինենք: Երևանում համարյա մեկ տարի ապրել ենք մի տան մեջ, մինչ այդ՝ նաև Ղարաբաղում: Ավելի մտերմացանք: Ինքն ինձ համար ուղղակի քեռի չէր, այլ եղբայր, ընկեր: Իրեն միշտ այլ կերպ եմ ընդունել, այլ կերպ էինք իրեն սիրում: Տարբերվող էր: Ասում են, չէ՞, Աստված լավերին է տանում, դա ճիշտ խոսք է: Նոր եմ հասկանում այդ խոսքերի իմաստը, ու, առհասարակ, շատ խոսքերի իմաստ չէի հասկանում, հիմա՝ պատերազմից հետո նոր սկսում եմ վերլուծել, հասկանալ: Հիմա արդեն սրտից արյուն կաթել խոսքը փոխաբերական իմաստով չեմ հասկանում, այլ ուղիղ»:

Հավելում է՝ առաջ, երբ դասերի համար Ստեփանակերտ էր գնում, Արարատն ու եղբայրն այնտեղ էին: «Այլ զգացողությամբ էի գնում, ճիշտ է՝ Հադրութը էլ քոնը չի, բայց քո հողն է, իրենք են այնտեղ: Իսկ հիմա ինչոր բան հետ է պահում, կարծես դատարկություն լինի: Ահավոր զգացողություն է: Իր տեղը որևէ մեկը չի կարողանալու լրացնել, չենք կարողանում համակերպվել այս ցավի հետ: Միշտ մտածում էի՝ նորից վերադառնամ Հադրութ, հայրենիք կորցնելուց վատ բան չկար, բայց քեռուցս հետո, երևի, ամենավատ ցավը սա է, հետո նոր հայրենիք կորցնելը: Իրար հավասար զգացողություններ են, մեկը մեկից ցավոտ, մեկը մյուսից տարբեր, բայց անտանելի ցավոտ: Տուն եմ մտնում, մամայիս, տատիիս տեսնում, սիրտս լցվում է: Պապիս, որպես տղամարդ, չի կարողանում իր ցավն արտահայտել, բայց անտանելի հոգեվիճակում է: Մյուս քեռիս այլ կերպ է վերապրում ցավը: Այդ օրերին պապայիս ու եղբորս այնպիսի հոգեվիճակում տեսա, ինչպես երբեք չէի տեսել»:

Արարատի ծնողները հիմա մյուս որդու հետ Հայաստանում են բնակվում, թոռնիկ ունեն: Նա ընտանիք կազմել չհասցրեց, բայց, Լիլիթի խոսքով, վերջին շրջանում մտածում էր ամուսնանալու մասին: Չհասցրեց... Գուցե անգամ սիրած աղջիկ ուներ: Արարատը զոհվել է 2022 թ.-ի մարտի 25-ին՝ Փարուխի դեպքերի ժամանակ: 32 տարեկան էր: «Զոհվելուց մի քանի օր առաջ Հայաստանում բուժվում էր, բժշկին ասել էր, որ իր հետ ամեն ինչ լավ է, հանկարծ որևէ թուղթ չգրի, որ մնա այստեղ բուժման համար: Տանն էլ շատ խնդրեցին մնալ, բայց գնաց՝ տղերքի կողքին պիտի լինեմ, այնտեղ կուտակումներ են: Իմ եղբայրն էլ էր այնտեղ, միասին նույն տեղում էին ծառայում: Եղբայրս ուր գնում էր, ինքն էլ միշտ իր հետ էր: Մամայիս ասում էր՝ հանգիստ եղիր, իր հետ ոչ մի բան չի լինելու: Եղբորս պահապան հրեշտակն էր դարձել: Եղբայրս դիպուկահար էր, պահում էր տղաների թիկունքը»,-ասում է Լիլիթը:

Եղբոր հիշողություններով են վերստացել Արարատի զոհվելու օրը. «Ասում է՝ տեսա, որ խփեցին իրեն, գոռացի՝ Արարատ, ո՞նց ես: Պատասխանեց՝ լավ եմ: Հետո դիրքերից ավելի ներքև է իջել Արարատը, որ նաև օգնություն ցույց տան, ԱԹՍ-ն երկրորդ անգամ է հարվածել: Հենց այդ ժամանակ էլ զոհվել է: Արարատի ընկերները պատմում էին՝ ամեն անգամ ասում էր, որ ինքն առջևից կգնա, ձեռքով մարտի ժամանակ երեք հոգու կարող է «իր վրա վերցնել»: Կարող էր, պատրաստված մարզիկ էր: Բայց ի՞նչ իմանար, որ իրեն անօդաչուն կհարվածի: Եղբայրս ասում է՝ շատ ուշադիր էր ամեն հարցում, եթե կասկածում էր, որ ԱԹՍ կա, չէր թողնում մեքենա նստել: Շատ զգոն էր, դրա համար երբեք չեմ մտածել, որ իր հետ կարող է ինչ-որ բան պատահել, կարող է զոհվել»:

Մտածում եմ՝ վերջին շրջանում իմ տեքստերում այնքան հաճախ եմ գրում զոհվել բառը, սա չպետք է լիներ մեր բառապաշարում ամենահաճախ օգտագործվող բառերից մեկը, բայց դարձրեցին՝ 44-օրյա պատերազմից հետո այդ բառը մեզանից անպակաս է: Լիլիթի եղբայրը հիմա էլ շարունակում է պայմանագրային զինծառայությունը Արցախում: «Շատ ենք ասել՝ դուրս արի ծառայությունից, բայց չի համաձայնում: Չգիտենք՝ իր մեջ վրեժն է խոսում, թե այլ բան: Ասում է՝ դեռ գործեր ունեմ: Նվիրվում են զինվորականի կյանքին, իրենց համար դա դառնում է սուրբ գործ»:

Հ. Գ. Արարատ Թևոսյանը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Զինծառայողներ են կալանավորվել Նավթի արժեքը բարձրանում է Ոսկին չափավոր թանկանում է Հակաղարաբաղցիական քարոզը քրեականացնելն ակտուալ է դառնում․ Լիլիթ Գալստյան Մոուրինյուն ինձ տեսավ և ասաց՝ քո պատճառով ինձ քննադատում են․ Հենրիխ Մխիթարյան Արտաշատի ոստիկանները ապօրինի պահվող հրացաններ են հայտնաբերել Երեխային կապած մեջքին՝ մտել է Եփրատը, հետո թաքնվել քարանձավում. ամերիկյան դերասան Ջո Մանգանյելոն պատմել է 1915-ին փրկված նախնու մասին (լուսանկարներ) Արցախի ինքնորոշման իրավունքը պետք է իրացվի և միջազգայնորեն ճանաչվի, այլընտրանքն Արցախի հայաթափումն ու ֆիզիկական սպառնալիքներն են.Աբրահամյան Ամերիկացիների կողմից մշակված արևային հյուսվածքի էներգիան Մտահոգիչ լուրեր ԱրցախիցՊարտատոմսերը՝ խնայողությունների դիվերսիֆիկացիայի լավագույն տարբերակ Թուրքիայում երկրաշարժի զոհերի թիվն աճել է Ամերիաբանկն ավելի քան 14 մլրդ դրամի բիզնես վարկ է տրամադրել վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում Կառավարության որոշմամբ՝ Հայաստանը փրկարարներ կուղարկի Թուրքիա Տարադրամի փոխարժեքն՝ այսօրԵրևանի դիմակայանության բարձրացումը պետք է լիներ առաջնահերթություն․ Մանե ԹանդիլյանՇոյգուն հայտնել է Ուկրաինայում նոր բնակավայրերի գրավման մասին Քաղցկեղի դեպքերն ամենաքիչը գրանցվել են ՍյունիքումՀայ երգչուհին և նրա ամուսինը ևս փլատակների տակ են մնացելԹուրքիայում նոր երկրաշարժ է գրանցվել Դիմակավորված անձինք փորձել են պայթեցնել բանկոմատն ու գողություն անել․ խմբի անդամները ձերբակալվել են․ Ոստիկանություն Քաշով մեկ ոսկու արժեք ունեցող համեմունք՝ վանիլին. «Փաստ»Պերուի հարավում առնվազն 40 մարդ Է զոհվել սողանքների հետևանքով Չալաբյանն ու Թաթոյանը ամենացածր հակավարկանիշն ունեն Հայաստանում«Աստծով». Անդրեն հիվանդանոցից լուսանկար է հրապարակել ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (7 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Հայաստանում բացվել է ԱՄՆ-ի դեսպանատունը. «Փաստ»Կարմիր խաչի միջնորդությամբ 6 բուժառու Արցախից տեղափոխվել է Հայաստանի բժշկական կենտրոններ Էլեկտրամատակարարումը Հայաստանում կդադարեցվի. ՀԷՑԻրանն ու Ադրբեջանը հայտնվել են պատերազմի շեմին. «Փաստ»«Եթե Հայաստանի իշխանությունները որոշեն ինչ-որ աշխարհաքաղաքական սալտո անել». «Փաստ»Հալեպում փլատակների տակ երեխա է ծնվել, մայրը մահացել է Պաշտոնական նոր հաղորդագրություն Արցախից Առաջարկվում է բարեփոխել բազմաբնակարան շենքերի կառավարման համակարգը. նախագիծ. «Փաստ»Նոր երկրաշարժ Թուրքիայում Լեռնային շրջաններում սպասվում է բուք, ճանապարհներին՝ մերկասառույցՀրապարակվել է՝ Թուրքիայում և Սիրիայում երկրաշարժի զոհերի նոր թիվը Այս երկրաշարժը, նաև որքան էլ աղետալի, պահանջում է մեզնից արդեն հիմա հաշվարկել նրա հեռագնա հետևանքները. Ավետիք Չալաբյան «Չգիտեմ, թե ինչ գերբնական ուժ է, որ չեմ խելագարվում. սպասում եմ, որ մի օր հրաշք լինի, Գոքորս գա». «Փաստ»«Թուրքիան ժամանակ է ձգում. որևէ առարկայական քայլ չի արվել». «Փաստ»«Մաստեր-կլասս». ինչպես բոլոր բարեփոխումները տապալել ու դարձնել չարեփոխում. «Փաստ»«Մուկն ու կատու» խաղալուց կանցնե՞ն կոնկրետ քայլերի. «Փաստ»«Աղմկոտ լռություն է, իսկ իշխանությունը բաց տեքստով նախապատրաստում է Արցախը հանձնելուն». «Փաստ»Գյումրիում ստացվեց. ինչո՞ւ իշխանությունները մերժեցին երևանյան ծրագիրը. «Փաստ»«Արցախում հիմա որոշվում է ոչ միայն Արցախի, այլև Հայաստանի լինել - չլինելու հարցը». «Փաստ»«Հավանականությունը, որ այս երկրաշարժերը պատճառ կհանդիսանան ՀՀ տարածքում ուժեղ ու վտանգավոր ցնցումների, համարյա թե բացառվում է». «Փաստ»Ուժեղ հրդեհ է բռնկվել երկրաշարժից տուժած թուրքական Իսկենդերուն նավահանգստում Ի՞նչ անել երկրաշարժի ժամանակ Միլանյան դերբիում հաղթեց Ինտերը Նոր հաղորդագրություն ԱրցախիցՄաստարա-Լանջիկ-Գյումրի ավտոճանապարհին բուքը շարունակվում է․ ինչ իրավիճակ է ՀՀ ճանապարհներին ժամը 17։30–ի դրությամբ