Երևան, 30.Սեպտեմբեր.2023,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Եկել են փրկելու Փաշինյանին Ակտիվորեն աշխատում են հայաստանյան հիասթափված հասարակության հետ՝ նրա զայրույթն ուղղելով Ռուսաստանի դեմ Եկել են փրկելու Փաշինյանին. «Փաստ» Կստեղծվի շրջակա միջավայրի պահպանության ծառայություն. նախագիծ. «Փաստ» «Բորիկը սիրում էր կյանքը, հույս էի փայփայում, որ Արցախից մի բուռ հող կբերեմ, որի մեջ որդուս միս ու արյունն է, շունչն ու հոտը». Բորիկ Մուսինյանն անմահացել է հոկտեմբերի 20-ին Հադրութում. «Փաստ» Պանթուրքական ծրագրերի հեռահար նպատակներն ու ամենօրյա ստերը. «Փաստ» Երբ հանգիստ չի տալիս Հերոստրատի «փառքը». «Փաստ» «Փաշինյանական օրակարգերն»... ու ծաղրաբռնապետությունը՝ անկումային ժամանակներում. «Փաստ» «Հիմա Հայաստանի ֆիզիկական գոյությունն ապահովելու խնդիր ունենք. Փաշինյանն աշխարհաքաղաքական աճուրդի է դուրս բերել Հայաստանը. «Փաստ» «Ոչ միայն չեն նվազեցնում գոյութենական սպառնալիքը, այլև ստեղծում են նոր վտանգներ և սպառնալիքներ». «Փաստ»


Միջնորդների եռատում. ի՞նչ ակնկալել, երբ հիմնարար հարցերը չեն համաձայնեցվել․ «Փաստ»

Միջազգային

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

kommersant.ru-ն «Ղարաբաղյան հակամարտությունում միջնորդների եռատում է» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները մայիսի 14-ին հրավիրված են Բրյուսել՝ Եվրոպական խորհրդի ղեկավար Շառլ Միշելի միջնորդությամբ բանակցությունների։ Շփումների նպատակն է մոտեցնել հանրապետությունների միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։ Մինչ ԵՄ-ն ուժեղացնում է իր միջնորդական ջանքերը, երկու երկրների արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանն ու Ջեյհուն Բայրամովը հանդիպել էին Վաշինգտոնում։ Ռուսաստանը չի թաքցնում, որ այդ շփումներում տեսնում է Արևմուտքի ցանկությունը՝ քանդել Մոսկվա- Երևան- Բաքու եռակողմ ձևաչափը։ Ընդ որում, մայիսի 9-ին, երբ Փաշինյանը Կարմիր հրապարակում Հաղթանակի շքերթին էր մասնակցում, Հայաստանի ԱԳՆ-ն շտապել էր հայտարարել, որ բրյուսել յան տիպի հանդիպում շուտով տեղի կունենա նաև Ռուսաստանում:

ԵՄ կենտրոնակայանում կայանալիք հայադրբեջանական բանակցությունների մասին առաջինը հայտնել է Financial Times-ը մայիսի 8-ին։ Եվ արդեն նույն օրվա երեկոյան Եվրոպական խորհրդի էջում հայտնվել է պաշտոնական հաղորդագրություն բրյուսել յան ձևաչափի վերականգնման մասին։ Մինչ այդ միայն հայտնի էր, որ հունիսի 1-ին պարոնայք Փաշինյանն ու Ալիևը հանդիպելու են Քիշնևում, որտեղ կայանալու է Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթաժողովը։ Այդ պատճառով էլ ԵՄ-ի միջնորդությամբ լրացուցիչ դիվանագիտական շփումների մասին լուրն անակնկալ էր։ ԵՄ-ն հասկացնում է, որ մտադիր է ավելի ակտիվորեն զբաղվել Ղարաբաղյան կարգավորման հարցով, և այսուհետ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարները կարող են հաճախակի հյուրեր դառնալ Բրյուսելում։ Սակայն եվրոպացի միջնորդների ակտիվացումը ամենևին չի նշանակում, որ նրանք ունեն հակամարտության կարգավորման հստակ ծրագիր։ ԵՄ-ի առնվազն երկու դիվանագիտական աղբյուր Politico հրատարակությանն ասել են, որ «օրակարգը դեռ պետք է պաշտոնապես սահմանվի»:

Միևնույն ժամանակ, նրանք ընդունել են, որ մայիսի 14-ին սպասվում են «բարձր խաղադրույքներով բանակցություններ»։ Բրյուսելում դրանք դիտվում են որպես «կարևոր և դրական, ինչպես նաև Վաշինգտոնում տեղի ունեցած խաղաղության բանակցությունների շարունակություն»։ Հիշեցնենք, որ մայիսի սկզբին պետքարտուղար Էնթոնի Բլինկենի հրավերով Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանը և Ջեյհուն Բայրամովն էին ԱՄՆ-ում: Այնտեղ նրանց սպասվում էր բանակցային մարաթոն։ Արդյունքում, պետքարտուղար Բլինկենը շատ գոհ է եղել շփումներից՝ ասելով, որ կողմերը «շոշափելի առաջընթաց են գրանցել տևական խաղաղության համաձայնագրի կնքման հարցում», որը, նրա խոսքերով, «տեսանելի է ու հասանելի»։ Սակայն Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարներն այնքան էլ լավատես չեն։ Այսպիսով, Նիկոլ Փաշինյանը խոսել է 29,8 հազար քառակուսի կմ տարածքով հանրապետության տարածքային ամբողջականության ճանաչման հետ կապված սկզբունքային տարաձայնությունների և Լեռնային Ղարաբաղի հայերի անվտանգության ու իրավունքների երաշխավորման մեխանիզմների մասին։

Իլհամ Ալիևն էլ հայտարարել է, որ Բաքվի և Երևանի միջև ուղիղ բանակցություններն առանց արտաքին միջնորդների շատ ավելի օգտակար կլինեն։ Ներկայում խաղաղության հաստատման լուրջ խոչընդոտներից է լարվածությունը Լաչինի միջանցքի մուտքի մոտ, որտեղ ապրիլի 23-ին ադրբեջանական կողմը անցակետ է դրել։ Դա միակ ճանապարհն է, որը Հայաստանը կապում է Ղարաբաղի հետ։ Բաքուն այդ քայլը բացատրել է «զենքի մաքսանենգությունը դադարեցնելու» անհրաժեշտությամբ, մինչդեռ Երևանը մեղադրել էր Ադրբեջանին «Արցախը շրջափակելու և էթնիկ զտումների նախապատրաստման մեջ»։ Վաշինգտոնը սահմանափակվել է տարածաշրջանում նոր ստատուս-քվոյի վերաբերյալ մտահոգություն հայտնելով, բայց չի ազդել ընդհանուր իրավիճակի վրա։ Մոսկվայում ԱՄՆ-ի և հատկապես ԵՄ-ի միջնորդական գործունեությունը ընդունվում է անթաքույց գրգռվածությամբ։ Թե՛ Կրեմլում, թե՛ Սմոլենսկայա հրապարակում անընդհատ շեշտում են, որ խաղաղության համաձայնագրի հիմքը կարող է լինել միայն Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների եռակողմ հայտարարությունը, որը 2020 թվականի նոյեմբերին դադարեցրեց պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղում։

Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովն այդ փաստաթուղթն ու դրանում թվարկված կետերն անվանել է «այլընտրանք չունեցող»։ Ճիշտ է, այդ ժամանակվանից ի վեր կողմերը դեռ չեն մոտեցել վերջնական խաղաղությանը, և Մոսկվան դրա համար մեղադրում է Արևմուտքին։ Հաշվի առնելով այն լուրը, որ Փաշինյանը մայիսի 14-ին մեկնում է Բրյուսել Ալիևի հետ բանակցելու, փորձագետները նոր հայացքով են նայում մայիսի 9-ին նրա՝ Մոսկվա կատարած աշխատանքային այցին։ Թեև գլխավոր նպատակը Հայաստանի ղեկավարի մասնակցությունն էր Կարմիր հրապարակում Հաղթանակի շքերթին, սակայն հնարավոր է, որ Փաշինյանը ԵՄ կենտրոնակայան մեկնելուց առաջ իր ժամացույցն է ուղղել Կրեմլի հետ։

«ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ անդամ երկրների ղեկավարները սկզբունքորեն էին մայիսի 9-ին հավաքվել Մոսկվայում, նրանք շեշտը դրել են Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների վրա,- նշել է հայ քաղաքագետ, Օրբելի կենտրոնի փորձագետ Ջոնի Մելիքյանը kommersant.ru-ի հետ հարցազրույցում,- ինչ վերաբերում է եռակողմ հայտարարության կետերը պահպանելուն, ապա Հայաստանի դիրքորոշումը հետևյալն է՝ կա մեկ բանակցային գործընթաց: Բայց այս երկու տարվա ընթացքում տարբեր հարթակներ են աճել, մոսկովյան ձևաչափին զուգահեռ ի հայտ է եկել բրյուսելյանը, իսկ ուկրաինական հատուկ գործողության սկզբից տեսանելի է նաև որոշակի մրցակցություն այդ հարթակների միջև։ Բայց ինչքան էլ ասեն, որ կողմերը որոշ հարթակներում ընդհանուր լեզու են գտել, դժվար է պատկերացնել, որ նրանք կհասնեն խաղաղության համաձայնագրի նախագծին, քանի դեռ հիմնարար հարցերը չեն համաձայնեցվել»։ Իմիջիայլոց, Կրեմլը դեռ չի հայտարարել Նիկոլ Փաշինյանի, Իլհամ Ալիևի և Վլադիմիր Պուտինի հնարավոր եռակողմ հանդիպման մասին։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ԿԸՀ-ն հաստատել է «Հայաքվե»-ի ներկայացրած տորագրությունների վավերականությունը 10 տարում արևային էներգիայի արժեքը նվազել է 90 տոկոսով Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը գործադրում է բոլոր ջանքերը՝ օգնելու Արցախից տեղահանվածներին. ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլի Դուբլինում ադրբեջանական պատվիրակությունը Ալեն Սիմոնյանի` ցուցարարներին մոտենալու փաստի առիթով վայնասուն է բարձրացրել Ազգադավը տալու է այն, ինչ արևտմյան երաշխիքներով խոստացել է թուրքերին. Արթուր Հայրապետյան«Ռուբեն, քեզ հետ ենք»․ Երթ՝ Երեւանում Ես չեմ զարմանում, որ Թուրքիան, Ադրբեջանը և Ռուսաստանը հաճախ օգտագործում են նույն հռետորաբանությունը. Սիմոնյան Ռուբեն Վարդանյանը խոշոր ֆինանսական և կազմակերպչական ներդրում է ունեցել մեր երկրում. «Մանթաշյանց» գործարարների միություն «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամը շարունակում է աջակցել տեղահանված արցախցիներինԻդրամը և ՎԻՎԱ հիմնադրամը՝ Արցախի հայերին Ռուսների խամաճիկը հակառուսական բեմադրության է անցել Փաշինյանի զենքն ապատեղեկատվությունն է Արցախը լուծարվում է ապօրինի հրամանով. Հայաստանի առջև ծառացած վտանգները ՊՆ փոխնախարարը՝ սահմաններում տիրող իրավիճակի մասին Փաշինյանն Արցախի հանձնման մեղավոր է նշանակում «նախկիններին» Հուսով ենք՝ հոկտեմբերի 5-ին Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպումը մեկ քայլ առաջ կլինի․ Սիմոնյան Մահապատժի՛ ենթարկել 44-օրյա պատերազմի ժամանակ առաջնագծից փախած հրամանատարներին. Խաչիկ ԱսրյանՎթարի պատճառով 11 ժամ ջուր չի լինելու «Մայր Հայաստան» շարժման գրասենյակում Արցախից բռնի տեղահանվածներին օժանդակելու կենտրոն է գործում Բաքուն Լեռնային Ղարաբաղի մոտ 200 հայերի ցուցակ ունի, որոնց ցանկանում է կալանավորել․ Reuters Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երևանում և մարզերում Հռոմի ստատուտի վավերացումը անդառնալի հարված է հասցնելու Ռուսասատանի հետ Հայաստանի հարաբերություններինՍերժ Սարգսանի անունը ոսկե տառերով է մնալու մեր պատմության մեջ, որպես հրամանատար,ղեկավար և քաղաքական ու պետական գործիչ․ Վահան ԲաբայանՌուբեն Վարդանյանն այս փորձությունը պատվով է անցնելու, նա այդպիսին է՝ պատվով հայ է․ Մանե Թանդիլյան«ԶՊՄԿ» ՓԲԸ ի աշխատակիցները արյուն են հանձնում (տեսանյութ) Պետք է աջակցենք ԼՂ հայ բնակչությանը այնպես, ինչպես Ուկրաինայի ժողովրդին․ Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Գերմանացի հետազոտողներն արևային բջիջներ են ինտեգրել ավտոմեքենաների կապոտների մեջ Հոկտեմբերի 1-ից օդի ջերմաստիճանը զգալի կնվազի Հայաքվեի ներկայացուցիչները Վայքում արցախցի բռնագաղթածների համար վրանային ճամբար են բացազատել և ապահովում են կեցության նվազագույն պայմաններով«Ոչ միայն չեն նվազեցնում գոյութենական սպառնալիքը, այլև ստեղծում են նոր վտանգներ և սպառնալիքներ». «Փաստ» Եկել են փրկելու Փաշինյանին «Փաշինյանական օրակարգերն»... ու ծաղրաբռնապետությունը՝ անկումային ժամանակներում Մղձավանջը եղելություն դարձավ. Մանուկ Հերգնյան Սխտոր՝ դժոխքի ծնո՞ւնդ, դոպի՞նգ, դե՞ղ, թե՞ անփոխարինելի համեմունք. «Փաստ»Ես շարունակում եմ ճանաչել Արցախի Հանրապետությունը, ու նաև շարունակելու եմ պայքարել նրա լիարժեք վերականգման համար. Ավետիք ՉալաբյանՎթարային ջրանջատումներՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (28 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Աշխարհում առաջին շուրջերկրյա թռիչքը պլաներով. «Փաստ»Ակտիվորեն աշխատում են հայաստանյան հիասթափված հասարակության հետ՝ նրա զայրույթն ուղղելով Ռուսաստանի դեմ Դոլարի, եվրոյի, ռուբլու փոխարժեքն՝ այսօր Եկել են փրկելու Փաշինյանին. «Փաստ»«Պատրաստ եմ մեռնել հայրենիքի համար»․ Վարդանյանի հարցազրույցը՝ առևանգվելուց առաջ Արցախի Հանրապետությունը դադարում է գոյություն ունենալ. Արցախի նախագահի հրամանագիրըԿստեղծվի շրջակա միջավայրի պահպանության ծառայություն. նախագիծ. «Փաստ»«Բորիկը սիրում էր կյանքը, հույս էի փայփայում, որ Արցախից մի բուռ հող կբերեմ, որի մեջ որդուս միս ու արյունն է, շունչն ու հոտը». Բորիկ Մուսինյանն անմահացել է հոկտեմբերի 20-ին Հադրութում. «Փաստ»Չեն պատրաստվում նման ամոթալի պայմաններում աշխատել ներկա իշխանությունների հետ. «Փաստ» Պանթուրքական ծրագրերի հեռահար նպատակներն ու ամենօրյա ստերը. «Փաստ»Երբ հանգիստ չի տալիս Հերոստրատի «փառքը». «Փաստ»«Փաշինյանական օրակարգերն»... ու ծաղրաբռնապետությունը՝ անկումային ժամանակներում. «Փաստ»«Հիմա Հայաստանի ֆիզիկական գոյությունն ապահովելու խնդիր ունենք. Փաշինյանն աշխարհաքաղաքական աճուրդի է դուրս բերել Հայաստանը. «Փաստ»«Ոչ միայն չեն նվազեցնում գոյութենական սպառնալիքը, այլև ստեղծում են նոր վտանգներ և սպառնալիքներ». «Փաստ»