Երևան, 19.Ապրիլ.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Վայոց ձորի մարզում իրանական համարանիշերով բեռնատար «Mercedes»-ը կողաշրջվել է. ճանապարհի մի հատված փակվել է Amio Visa Signature Business քարտ. Երբ հնարավորությունները սահմաններ չունեն Ստեղծվել է «Դիվանագետների համահայկական խորհուրդ» ՀԿ-ն, հիմնադիրներն ասուլիս կտան Հանգամանքներն, ինչի հետևանքով խաղաղապահ ուժեր էին մտցվել Արցախ, այլևս գոյություն չունեն. Նիկոլայ Սիլաև Ես չեմ տեսել թուրք, ում կասեն հայ ու դրանից նա չի վիրավորվի. Արշակ Կարապետյան Սիսիանի ոստիկանները հետախուզվողի է հայտնաբերել Արարատում Ադրբեջանն էթնիկ զտումներ է իրականացրել Լեռնային Ղարաբաղի հայերի նկատմամբ․ Ջուդի Չու ՀԱՊԿ-ում, եթե մի պետություն եղել է,որ սատարել է Ադրբեջանին` դա Ղազախստանն է.Էդուարդ Շարմազանով Արևմուտքը ոչնչացնում է Հայաստանում ազգային ամեն ինչ. Հայաստանին վերապահված է միայն գործիքի դեր. ՌԴ ԱԳՆ Գագիկ Սուրենյանը՝ տարվա եղանակների փոփոխության մասին


ՀՀ տնտեսության ուսերին ծանրացած ռիսկերի բեռը. «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանում տնտեսական աճի բարձր տեմպը դեռևս պահպանվում է։ Այս տարվա առաջին կիսամյակում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 11,4 տոկոս։ Սակայն վերլուծաբանների, տնտեսագետների կարծիքով, աճի այս դինամիկան չի կարող երկար տևել և նվազման միտում ունի։ Խնդիրն այն է, որ տնտեսական ակտիվությունն իր կառուցվածքով «առողջ» չէ և կախված է արտաքին գործոններից՝ չունենալով երկարաժամկետ հեռանկարային էֆեկտ։ Եվ այդ է պատճառը, որ կանխատեսումներ են արվում, թե տնտեսական աճի ոսկե շրջանն արդեն անցյալում է, իսկ ՀՀ տնտեսական աճի բաղադրության մեջ որոշակի խնդիրներ են տեսանելի։ Եթե տարվա սկզբից սկսած յուրաքանչյուր ամիս բարձր տնտեսական աճ էր գրանցվում, ապա արդեն հունիսին այն զգալիորեն դանդաղել է` կազմելով 6,8 %՝ նախորդ ամսվա 13,6 %-ի համեմատ:

Մի ամսվա մեջ աճի տեմպի կիսով չափ նվազումը վկայում է որոշ ճյուղերում առկա բարդությունների մասին։ Կտրուկ անկում է գրանցվել հատկապես արդյունաբերության ոլորտում, որի թողարկման ծավալը հունիսին կրճատվել է 7,4 %–ով: Արդյունաբերության կշռի նվազումը տնտեսության կառուցվածքում նշանակում է ՀՀ տնտեսական պոտենցիալի նվազում՝ նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ այս ոլորտը տևական ժամանակ Հայաստանի տնտեսական աճի շարժիչ ուժերից մեկն էր։ Արդյունաբերության փոխարեն տնտեսական ակտիվությունը պահպանվում և դեռևս նվազման դաշտ չի անցնում հիմնականում առևտրի և շինարարության ոլորտներում առկա դրական միտումների արդյունքում։ Իսկ այս իրավիճակը հիմնականում պայմանավորված է Ուկրաինայում ընթացող պատերազմի շարունակման պայմաններում Հայաստան ժամանող ռուսաստանցիների թվով ու զբոսաշրջային սեզոնի հետ կապված հոսքերով։ Օրինակ՝ հենց ռուս ռելոկանտների առկայությամբ է պայմանավորված անշարժ գույքի նկատմամբ պահանջարկի ավելացումը և գների բարձրացումը, որը նպաստում է նաև շինարարության ոլորտի աճին։

Այնուամենայնիվ, ռուսաստանցիների հոսքը դեպի Հայաստան անվերջ շարունակվել չի կարող, այդ իսկ պատճառով էլ կանխատեսվում է, որ շինարարության աճի բարձր տեմպը կշարունակվի մինչև տարեվերջ, որից հետո այն նվազման միտում կցուցաբերի։ ՀՀ տնտեսության կառուցվածքում լուրջ խնդիր է նաև արտադրության ցածր մակարդակի պահպանումը։ Եթե դիտարկում ենք խոշոր հարկատուների ցանկի հարյուրյակը, ապա միայն 17-ն են արտադրողներ։ Եվ հաշվի առնելով Հայաստանում նկատվող անոմալ տնտեսական երևույթները՝ նույնիսկ շատ ուրախալի է, որ դեռ այդքան ընկերություններ էլ մնացել են խոշոր հարկատուների ցանկում, որովհետև պետությունը գրեթե ոչինչ չի ձեռնարկում արտադրությանը զարկ տալու նպատակով։ Իսկ առանց արդյունաբերությանն ու արտադրությանն ուշադրություն դարձնելու հնարավոր չէ հեռանկարային աճ ունենալ։ Հայաստանը պետք է կոնկրետ արտադրանք թողարկելու և շուկայում մրցունակ լինելու խնդիր լուծի, բայց դրա փոխարեն իշխանությունները միայն իմիտացիաներով են զբաղված։

Օրինակ՝ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը տեսանյութ է հրապարակում, թե ինչպես է «Սեպուհ-1» ընկերությունը Հայաստանում մեքենաներ հավաքում։ Ու այդպիսով կարող է տպավորություն առաջանալ, թե իբր Հայաստանում մեքենաների արտադրություն կա։ Սակայն դա ընդամենը ցուցադրականություն է, քանի որ մի քանի տասնյակ մեքենաների հավաքումով որևէ լուրջ հարց չի լուծվում, առավել ևս, որ գնային սեգմենտում այդ մեքենան մրցունակ լինել չի կարող՝ հաշվի առնելով այն արժեքը, որ հրապարակվել է պաշտոնապես։ Իսկ եթե Հայաստանն ի վիճակի չլինի լուծել արտադրությունը խթանելու հարցը, ապա կմեծանա տնտեսական կախվածությունը արտաքին աշխարհից. առանց այն էլ մեր տնտեսության կառուցվածքում ներկրման մասնաբաժինը շատ մեծ է։ Մյուս կողմից էլ՝ պետք է հաշվի առնել աշխարհաքաղաքական ռիսկերի գործոնները։ Նախ՝ Ուկրաինայում ընթացող պատերազմի արդյունքում ստեղծված իրավիճակի փոփոխության պայմաններում Հայաստան ժամանած ռուսաստանցիների համար մեր երկիրը շատ արագ կարող է դառնալ ոչ գրավիչ։ Անհանգստացնող հանգամանք է նաև այն, որ սեփական արտադրանք թողարկելու ու խթանելու փոխարեն Հայաստանն իր վրա է վերցրել միայն վերաարտահանման դերակատարությունը։

Ռուսաստանի դեմ սահմանված պատժամիջոցների պարագայում արևմտյան տարբեր սարքավորումներ, մեքենաներ և տեխնոլոգիական արտադրանքներ Հայաստանի ու մի շարք այլ երկրների միջոցով են հասնում ռուսաստանյան շուկա։ Ու այս իմաստով Հայաստանը հայտնվել է Արևմուտքի տեսադաշտում այն առումով, թե օգնում է Ռուսաստանին՝ շրջանցել պատժամիջոցները։ Արդեն մի շարք հայաստանյան ընկերություններ հայտնվել են պատժամիջոցների ցանկում, ինչն արդեն իսկ անհանգստացնող է։ Եթե Հայաստանի նկատմամբ վստահությունը նվազի, ապա այն կարող է ռիսկեր առաջ բերել նաև մեր տնտեսության մեջ ներդրումների ներգրավման մասով, քանի որ ներդրողները կարող են զգուշանալ կամ իրենց միջոցները դուրս հանել մեր երկրից։ Մյուս ռիսկն էլ կապված է նրա հետ, որ ՀՀ իշխանություններն ուղղակի ի վիճակի չեն ապահովել Հայաստանի անվտանգությունը։ Իսկ անվտանգության երաշխիքների բացակայությունը և շարունակաբար անկայուն իրավիճակն ուղղակի վանում են ներդրողներին։

Պատահական չէ, որ Fitch Ratings վարկանիշային գործակալությունը Հայաստանի վերաբերյալ իր կանխատեսման մեջ հատուկ առանձնացրել էր աշխարհաքաղաքական ռիսկերի աճի գործոնը՝ նշելով, որ, ճիշտ է, Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև շարունակվում են բանակցությունները, բայց դժվար թե դրանք հանգեցնեն կայուն խաղաղության համաձայնագրի՝ տարածքային ճշգրտումների բացակայության պայմաններում:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Ապրելու երկիր» կուսակցության համար անընդունելի է Հայաստանի Հանրապետության առկա տարածքի որևէ հատվածից միակողմանի զիջումը Պատկերացրեք, որ 700 մլն դոլարը ոչ թե տոկոս ենք փակում, այլ պետական գործարաններ հիմնում. Նաիրի ՍարգսյանFastex-ը, Ucraft-ը և Hoory-ն հովանավորել են Dօing Digital 2024 համաժողովը և հատուկ մրցանակների են արժանացելՀայաստան-Ադրբեջան կոնֆլիկտը Հայաստանի՛ վերացման շուրջ է. Ավետիք Չալաբյան Վայոց ձորի մարզում իրանական համարանիշերով բեռնատար «Mercedes»-ը կողաշրջվել է. ճանապարհի մի հատված փակվել է Amio Visa Signature Business քարտ. Երբ հնարավորությունները սահմաններ չունեն Ստեղծվել է «Դիվանագետների համահայկական խորհուրդ» ՀԿ-ն, հիմնադիրներն ասուլիս կտանՀանգամանքներն, ինչի հետևանքով խաղաղապահ ուժեր էին մտցվել Արցախ, այլևս գոյություն չունեն. Նիկոլայ Սիլաև Ես չեմ տեսել թուրք, ում կասեն հայ ու դրանից նա չի վիրավորվի. Արշակ Կարապետյան Սիսիանի ոստիկանները հետախուզվողի է հայտնաբերել Արարատում Ադրբեջանն էթնիկ զտումներ է իրականացրել Լեռնային Ղարաբաղի հայերի նկատմամբ․ Ջուդի Չու ՀԱՊԿ-ում, եթե մի պետություն եղել է,որ սատարել է Ադրբեջանին` դա Ղազախստանն է.Էդուարդ ՇարմազանովԱրևմուտքը ոչնչացնում է Հայաստանում ազգային ամեն ինչ. Հայաստանին վերապահված է միայն գործիքի դեր. ՌԴ ԱԳՆԳագիկ Սուրենյանը՝ տարվա եղանակների փոփոխության մասին Հայաստանին չնչին գումար է հատկացվում, որը վարչախմբի կողմից ներկայացվում է իբրև ահռելի մի օգնություն ՀՀ իշխանություններից ակնկալում ենք հստակ արձագանք սրա վերաբերյալ. Զախարովան՝ Հայաստան-ԵՄ-ԱՄՆ համաժողովում ռազմաքաղաքական պայմանավորվածությունների մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Զարգացման մի ամբողջ դարաշրջանի խորհրդանիշը՝ մագնիտոֆոն. «Փաստ»Միհրան Պողոսյանի գլխավորած կուսակցությունը Բեռլինում գրասենյակ կբացի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 ԱՊՐԻԼԻ). Բողոքի ակցիան «տեղափոխվել» է նախագահի նստավայրի մոտ. «Փաստ»«Լունապարկում» 1-ամյա երեխան ընկել է ատրակցիոնից Ստեղծվել է գաջեթ, որը մաքրում է արևային մարտկոցները դրանց արդյունավետությունը բարձրացնելու համար«Ցեղասպանություն. հիշողություն և կանխարգելում» խորագրով կոնֆերանս՝ ՄոսկվայումՉնայած «թերագնահատված» լինելուն, շարունակում են դանդաղորեն խզել հարաբերությունները. «Փաստ»Team-ը դարձել է CaseKey կրթական ակադեմիայի գործընկերը Փաշինյանը վախեցե՞լ է, թե՞ կրկին փորձում է շեղել տավուշցիների ուշադրությունը ԵՄ-ի ու ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչների հետ կայացած հանդիպումները չեն արդարացրել Երևանի սպասելիքները. «Փաստ»ԱՄՆ-ն չի տեսել որևէ վկայություն, որ ՌԴ զինծառայողները ներդրում ունենան Հրվ. Կովկասում ավելի կայուն և խաղաղ իրավիճակի հաստատման հարցում. Պետդեպը՝ խաղաղապահների դուրսբերման մասին Դուբայի օդանավակայանում քաոսային վիճակ է ստեղծվել փոթորկի և հեղեղների հետևանքով«Ռոբիս ապրեցնելը դարձավ իմ կյանքի շարժիչ ուժը». Ռոբերտ Հայրապետյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Ծեծված երիտասարդին նոր մեղադրանք են առաջադրել. Փաշինյանը գնում է վա-բանկ՝ իր թիմը կուռ պահելու համար Բժշկական օգնության և սպասարկման մի շարք տեսակների համար սահմանված տեխնիկական և կադրային պահանջները կվերանայվեն. «Փաստ»Փաշինյանը գնում է բոլորովին հակառակ ուղղությամբ՝ նոր վտանգների տակ դնելով Հայաստանը. Արշակ Կարապետյան Ո՞ւմ օրակարգն են սպասարկում. «Փաստ»Մինչև 1% cashback Wildberries-ում IDBank-ի քարտով վճարելիս Ինչո՞վ է ազգային արժեհամակարգը խանգարում քայքայիչ ուժերին. «Փաստ»Ո՞վ է, իրականում, Նարեկ Նալբանդյանը Ինքնանպատակ փոփոխություններն ու տոտալ ձախողումները. «Փաստ»«Հրապարակված ցուցանիշներն ու իրական պատկերն այսքան ցցուն երբեք չեն տարբերվել իրարից». «Փաստ»Ո՞վ իրավունք ունի ասել, թե՝ ձեր «ժողովրդավարական» աչքի վերևը բռնատիրական հոնք է ծավալվել. «Փաստ»Մինչև վերջին վայրկյանները գաղտնի պահված «փակ» հանդիպում. «Փաստ»Այժմ խոսքը Սահմանադրական դատարանինն է. «Փաստ»«Առաջարկում եմ այս իշխանությանն ամբողջ կազմով ուղարկել այլ մոլորակ և որքան հնարավոր է արագ». «Փաստ»Ո՞ւր և ինչո՞ւ է շտապում Արևմուտքն իր տարածաշրջանային «ծրագրերում». «Փաստ»«Հայաստան-Արցախ» Համահայկական երիտասարդական ֆորումին մասնակցության հայտ են ներկայացրել հարյուրավոր երիտասարդներՀանրային արձագանքը կստիպի շարժվել տեղներից. Մենուա Սողոմոնյան «Գոտկատեղից ներքև հարվածները մի կողմ դնել ու գնալ լուծումների հետևից». Մելքումյան Իշխանության և կրիմինալի սերտաճումն ավտորիտարիզմի ցցուն դրսևորում է. «Միասնություն» համազգային շարժում Վրաստանի նախագահը վետո կդնի «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքի վրա ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը հանդես է եկել որպես ARMMONO փառատոնի գլխավոր գործընկեր