Երևան, 01.Մարտ.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Աթլետիկը խոշոր հաշվով հաղթեց Ատլետիկոյին և դուրս եկավ Իսպանիայի գավաթի եզրափակիչ Բրիտանիայում աճուրդից հանվել է 19-րդ դարով թվագրվող եթովպիական գողացված վահանը Վեկտոր փոխելու համար հարկավոր է փոխել բոլոր բաղադրիչները՝ այդ թվում տնտեսական, անվտանգային, քաղաքական և այլն․ Արշակ Կարապետյան Թուրքիային վաճառվող F-16-երը փաստացի օգտագործվում են Հայաստանի դեմ. սենատոր Ռենդ Փոլ Հայաստանի սահմանները՝ նոր հնարավոր հարվածների տակ․ Վահե Հովհաննիսյան Մեկ օրում 104 խաղաղ բնակիչ է զոհվել․ արյունալի միջադեպ՝ Գազայում  Կյանքից հեռացել է «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդաշարի նախկին վարողը Կատակը մի կողմ. Նիկոլը գնում է…․ Էդուարդ Շարմազանով Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Մեր աչքերի առջև իրականանում է հասուն տարիքի քաղաքական գործիչների փորձի կենդանի փոխանցումը երիտասարդ սերնդին. Հրայր Կամենդատյան


Սխտոր՝ դժոխքի ծնո՞ւնդ, դոպի՞նգ, դե՞ղ, թե՞ անփոխարինելի համեմունք. «Փաստ»

Lifestyle

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Աշխարհի շատ խոհանոցներում հիմնական տեղ ունի սխտորը: Այն ծանոթ է բոլորին, սակայն քչերս գիտենք այդ բույսի «հայտնաբերման», սնունդի մեջ օգտագործման պատմությունը: Սխտորի հայրենիքը Կենտրոնական Ասիան է: Այն մշակվել է Հին Եգիպտոսում, Հունաստանում, Հռոմում և Հնդկաստանում, քանի որ այդ երկրներում չէին վախենում ուժեղ հոտերից: Իսկ Հին Չինաստանում սխտորն ուներ կողմնակի օգտագործում, որը արդեն իսկ ծանոթ է շատերին վամպիրների մասին պատմություններից: Ենթադրվում էր, որ սխտորը վախեցնելու է չար ոգիներին թաղման արարողության ժամանակ: Հոմերոսյան հերոսների մասին միանգամայն ճշգրտորեն հայտնի է, որ Աքիլլեսը, Ագամեմնոնը և խորամանկ Ոդիսևսը կապ են ունեցել սխտորի հետ, քանի որ սխտորի տտիպ բույրը «Իլիականում» և «Ոդիսականում» խառնված է եղել արյան հոտին:

Դրանից ավելի ուշ ժամանակներում հին հույն մարզիկները մրցույթներից առաջ ծամում էին սխտոր, որն այն ժամանակ համարվում էր «դոպինգ», իսկ դրա օգտագործումը պատժվում էր: Միջնադարում եվրոպացի գյուղացիները սխտորով համեմում էին աղ դրած տավարի միսն ու ծովատառեխը, իսկ ռուս գյուղացիները կատակով ասում էին. «Սխտոր և բողկ, այդ կերպ որովայնը պնդվում է»: Այդ ժամանակներում սխտորով ախտահանումը շատերին է փրկել ստամոքսային հիվանդություններից: Սխտորի հաշվին կա նաև մի հայտնի սխրանք. 1720 թվականին սխտոր- քացախ «դաշինքով» փրկվել են հազարավոր մարսելցիներ (Ֆրանսիա). կանխվել է ժանտախտի համաճարակի տարածումը: Հին հռոմեացիները, ինչպես հին եգիպտացիները, սխտորը օգտագործել են որպես համեմունք որսի մսի և ձկան կերակրատեսակների համար, դրանից պատրաստել են սոուսներ և աղցաններ, այն ավելացրել են տարբեր ճաշատեսակների մեջ:

Նվաճելով Եվրոպան՝ հռոմեացիները այն նվաճել են նաև սխտորի համար. տեղական բնակչությունը լեգեոներներից արագ ընդունել է սխտոր օգտագործելու սովորույթը: Ներկայում սխտորը կարելի է գտնել գրեթե բոլոր խոհանոցներում, այսպես ասած՝ ինչպես շվեդների, այնպես էլ էսկիմոսների սննդակարգում: Բայց, իհարկե, սխտորն ավելի հատուկ է արևել յան ուտեստներին, իսկ հյուսիսային երկրների տնային տնտեսուհիները, լսելով սխտորի բուժիչ հատկությունների մասին, ոգևորության պոռթկումից շտապել են այն ավելացնել անխտիր բոլոր ուտեստների մեջ: Պետք է նշել, որ սխտորի նկատմամբ հետապնդումներ շատ են եղել: Անցյալ դարի խոհարարական գրքերը հաճախ են հեգնանքով հիշատակում այն: Անգլիական սննդին վերաբերող երեք հիմնական գրքերում սխտորի մասին խոսք չկա, կարծես դա այնտեղ չեն էլ ուտում: «Այս բույսի հոտը, գրել է անցյալ դարի անգլիացի հայտնի խոհարարներից մեկը, - վիրավորական է համարվում: Սոխազգիների ամբողջ ընտանիքից սխտորը համարվում է ամենասուրը:

1548 թվականին սխտորը հասել է Բրիտանիա Միջերկրական ծովի ափերից, որտեղ այն առատորեն աճեցվում էր: Մայրցամաքում այն օգտագործվում էր առանց որևէ սահմանափակման, հատկապես Իտալիայում: Ֆրանսիացիները դա ավելացնում են ուտեստների մեջ»: Սկզբնական վիկտորիանական դարաշրջանում արտահայտված այս կարծիքից կարելի է հասկանալ, թե սխտորը դժոխքի ծնունդ է: Այնուամենայնիվ, Անգլիայում դրա հայտնվելու ժամկետները անորոշ են, չնայած կան կոնկրետ ամսաթվեր, բայց դրանք վերցված են «օդից»: Անգամ անգլերեն «գարլիկ»՝ «սխտոր» բառը հայտնվել է դեռ այն ժամանակներից, երբ անգլո-սաքսոնների ցեղերը ջարդում էին բրիտանացիների կելտական ցեղերին: Վայրի սխտորը դարեր շարունակ աճել է անգլիական եկեղեցու բակերում, և ենթադրվում էր, որ պարանոցին գցած սխտորի ուլունքները վանում են դևերին ու վամպիրներին: Ամենայն հավանականությամբ, Անգլիայում սկսել են սխտոր աճեցնել 16-րդ դարից:

Իտալերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն լեզուներում սխտորի անուններում լատիներենի արձագանք է հնչում: Իսկ, ահա, Ֆրանսիայում ամեն ինչ այլ է: Սխտորի թագավորության ճանաչված մայրաքաղաքը Գասկոնիայի Սեն-Քլեր բնակավայրն է: Ամեն հինգշաբթի ՝ հուլիսից հունվար, առավոտյան Սեն-Քլերում տոնավաճառ է բացվում, որտեղ կա ցուցադրվող միայն մեկ ապրանք՝ սխտոր, իհարկե, բազմաթիվ տեսակների: Մրցակցությունը մեծ է, յուրաքանչյուրը գովում է իր արտադրանքը,անգամ ձգտում են այն ավելի օրիգինալ կերպով դասավորել: Այնտեղ ամեն օր վաճառվում է մոտ հիսուն տոննա սխտոր, իսկ ամռանը՝ անգամ հարյուրից ավելի: Տոնավաճառի գլխավոր հպարտությունը տեղական սխտորն է, որը աշխարհի լավագույն տեսակներից մեկն է: Սխտորն այդ քաղաքում ուտում են տարբեր ձևերով, բայց ավելի շատ հնաոճ եղանակով. պարզապես այն քսում են մի կտոր հացի վրա, իսկ անգամ եթե տապակում են, ապա թեթևակի՝ համարելով, որ ինչքան հում է սխտորը, այնքան համեղ է:

Տոնակատարությունների ընթացքում քաղաքաբնակների համար լուրջ դասախոսություններ են կարդում սխտորի պատմության և դրա մշակման ավանդույթների վերաբերյալ: Եվ դրա կողքին՝ հրապարակներում, տիկնիկային ներկայացումները կրկնօրինակում են այդ ամենը: Ռուսաստանում սխտորը հայտնվեց էպիկական ժամանակներում՝ մոտավորապես 9-րդ դարում: Եվ ոչ թե արևմուտքից, այլ հարավից՝ Բյուզանդիայից, և շատ արագորեն տարածվեց:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Աթլետիկը խոշոր հաշվով հաղթեց Ատլետիկոյին և դուրս եկավ Իսպանիայի գավաթի եզրափակիչ Բրիտանիայում աճուրդից հանվել է 19-րդ դարով թվագրվող եթովպիական գողացված վահանը Վեկտոր փոխելու համար հարկավոր է փոխել բոլոր բաղադրիչները՝ այդ թվում տնտեսական, անվտանգային, քաղաքական և այլն․ Արշակ Կարապետյան Թուրքիային վաճառվող F-16-երը փաստացի օգտագործվում են Հայաստանի դեմ. սենատոր Ռենդ Փոլ Հայաստանի սահմանները՝ նոր հնարավոր հարվածների տակ․ Վահե Հովհաննիսյան Մեկ օրում 104 խաղաղ բնակիչ է զոհվել․ արյունալի միջադեպ՝ Գազայում Կյանքից հեռացել է «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդաշարի նախկին վարողը Կատակը մի կողմ. Նիկոլը գնում է…․ Էդուարդ Շարմազանով Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Մեր աչքերի առջև իրականանում է հասուն տարիքի քաղաքական գործիչների փորձի կենդանի փոխանցումը երիտասարդ սերնդին. Հրայր Կամենդատյան Ֆրանսիան Ուկրաինայի համար 100 Delair անօդաչու թռչող սարք կգնի. Լեկորնյու Մենք սկսում ենք գործողությունների շարք, որի նպատակը երկրում նոր, ազգային իշխանություն ձևավորելն է. Չալաբյան Հովհաննես Շահինյանը միացել է Արշակ Կարապետյանի առաջնորդած «Համահայկական ճակատ» շարժմանըՎթարի պատճառով 5 ժամ ջուր չի լինելու Արարատի մարզումԳագիկ Սուրենյանը լավ լուր է հայտնում Կրիտիկական մետաղներ. աշխատաժողով Պոլիտեխնիկում` նվիրված ՀՀ-ում լիթիումի ուսումնասիրությունների արդի վիճակին և կորզման հիմնախնդիրներին«Մենք նախկինում հաճախ ենք թերագնահատել մեր թշնամիների գործելաոճը»․ Ավետիք Չալաբյան Երիտասարդները բազմաթիվ հարցերով դիմեցին պարոն Ծառուկյանին, որոնց լուծումներն իրենց երկար սպասեցնել չտվեցին․ Լիաննա Մանուկյան Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանության դեմ գործող բոլոր քաղաքական ուժերի գործունեությունը պետք է բացառվի․ Մեսրոպ ԱռաքելյանԵրկրի ղեկավարը զանգում ասում է գործ հարուցեք․ Արշակ ԿարապետյանԳագիկ Ծառուկյանն աշխատանքային հանդիպում է ունեցել Արցախի երիտասարդական կազմակերպությունների հետ․ Իվետա ՏոնոյանՑանկանում եմ տեղեկացնել, որ երկու ընտանիքի Երևան համայնքը կապահովի ժամանակավոր բնակության վայրով․ Հայկ Կոստանյան Հայաստանն ու Ադրբեջանը գնում են խաղաղության պայմանագրի խիզախ, միևնույն ժամանակ դժվարին ճանապարհով. Գերմանիայի ԱԳ նախարար Մեկ օրում հանրապետությունում բացահայտվել է հանցագործության 113 դեպք, արձանագրվել՝ 17 ՃՏՊ Շարժման շուրջ համախմբվում են այն երիտասարդները, որոնց համար կարևոր է Հայոց պետականության պահպանումը. Հովան ՀարությունյանԼիբանանի հարավում Իսրայելի հարվածների հետևանքով զոհվել է 2 խաղաղ բնակիչ. Al Mayadeen Ադրբեջանցիները ոչնչացրել են Արցախի Հին Շեն բնակավայրի գերեզմանոցը (տեսանյութ) Կարևորը ճիշտ ըմբռնելն է՝ մեր ո՞ր գործընկերն ի՞նչ պատկերացումներ, հավակնություններ ունի թե՛ մեր, թե՛ տարածաշրջանի վերաբերյալ. Նաիրի Սարգսյան Հիշում ենք նրանց ճակատագիրը, ովքեր զորք են ուղարկել մեր երկրի տարածքներ. Պուտինը՝ Ուկրաինա ՆԱՏՕ-ի զինծառայողների հավանական ուղարկման մասին Երևանում պարեկը տուն գնալիս երեխաների մոտ կասկածելի վարքագիծ է նկատել. պարեկի ու քրեագետի շնորհիվ նռնակը չպայթեց Մեքսիկայում կոկիկ շարված ոսկորներով հնագույն հուղարկավորություն է հայտնաբերվել Պուտինը խոսել է միջուկային զենքի կիրառման հնարավորության մասին «Առաջին ալիքի» եթերում խոսել են հայկական արմատներով թվային ակտիվի՝ FTN-ի մասին Երևանում BMW-ն մխրճվել է Երևան-Ապարան երթուղու ГАЗель-ի մեջ. կան վիրավորներ Այս տարվա մարտի 4-ին սպասվող Զելենսկու Երևան այցի շուրջ կրքերը թեժանում են. Նիկոլ Փաշինյանի հակառուսական թշնամական պահվածքն ի զորու է պառակտում առաջացնել հայ ժողովրդի մեջ Որտե՞ղ և ինչպե՞ս է առաջացել ռուբլին. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Ստեղծվել է առաջին էլեկտրական հաշվիչ մեքենան. «Փաստ»«Անկախության հռչակագիրը պե՛տք է պահպանել» թեմայով քննարկումն՝ ուղիղ Հասարակության մեջ Անկախության հռչակագիրը չեղարկելու հարցի դժգոհությունն այն կարգի է, որ իշխանությունները որևէ շանս չունեն դա իրականացնելու․ Չալաբյան Գիտնականները ապակին վերածում են արևային մարտկոցի օգտագործելով միայն լազեր Բոլորի համբերության բաժակը մի օր լցվում է. «Փաստ»«ԳեոՊրոՄայնինգ» -ը չի հանդիսացել և չի հանդիսանում ԶՊՄԿ բաժնետեր և Ընկերության սեփականատերերի կառուցվածքում որևէ մասնակցություն չունիԻնչի՞ կհանգեցնի Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում առկա ճգնաժամը. «Փաստ»Եկեղեցին ժողովրդից պաշտպանելու կարիք չունի, ունի կարիք պաշտպանվելու սադրանքներից. Մկրտչյան Ինչպես փչացրին ՍԴ դատավորի ընտրությունը ՔՊ-ականներին ահաբեկո՞ւմ են, թե՞ նոր սադրանքների հիմքեր են ստեղծում Արդեն հիմա կարելի է միանգամայն վստահ ասել, որ նա դա արել է բացարձակ միտումնավոր. «Փաստ»Հայաստանի և ՀԱՊԿ դիմակայությունը մտնում է վտանգավոր փուլ «Որքան ուժեղ էր, նույնքան էլ բարի. եթե իրենից հետո կարողացա ապրել, դա ինձ փոխանցված իր ուժն է». կրտսեր սերժանտ Հարություն Նիկոլյանն անմահացել է նոյեմբերի 3-ին Կարմիր շուկայում. «Փաստ»Վարժական հավաքներ կանցկացվեն․ օրերը հայտնի են