Երևան, 21.Փետրվար.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Լարված իրավիճակ․ «Պարոն փռչոտ վարչապե՛տ,կարա՞ս ասես՝ոնց 480 հազար տամ».Գեղարքունիքի բնակիչը՝ Նիկոլին Ում ճակատագրին կարժանանա Նիկոլ Փաշինյանը Օդի ջերմաստիճան աստիճանաբար կնվազի Մեր օրերում առավել քան կարևոր է սեփական լեզուն կիրառելը, անաղարտ պահելը․ Նաիրի Սարգսյան 162 դպրոցում կոտրել են աշակերտուհու ոտքը Փաշինյանին շոու է պետք՝ սեփական կուսակիցների հաշվին Մեծ Բրիտանիան հիմնավոր տեղավորվում է Հարավային Կովկասում Փաշինյանը ոչ մի ուղերձ չի հղել Արցախյան շարժման 36-ամյակի կապակցությամբ Ստացիր 5% քեշբեք քո ԱՄԻՕ թվային քարտին. խնայիր յուրաքանչյուր հպումից Մոսկվայում աշակերտը մահացել է դասի ժամանակ


Դիվերսիֆիկացիան առաջին հերթին ու գլխավորապես ենթադրում է տնտեսական բաղադրիչ․ «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՀՀ իշխանություններն անընդհատ դիվերսիֆիկացիայի մասին են խոսում։ Եվ նրանց կողմից առաջ քաշվող թեզերից մեկն էլ այն է, թե անվտանգային ոլորտում Արևմուտքի հետ հարաբերությունները զարգացնելով դիվերսիֆիկացնում են մեր անվտանգությունը։ Թվում է՝ արտառոց ոչինչ չկա, նույնիսկ տրամաբանական է դա: Սակայն հարցն այն է, որ իրականում որևէ խոսք չկա տնտեսական դիվերսիֆիկացիայի մասին։ Մեր արտահանման ուղին միայն Լարսով է անցնում, իսկ մեր տնտեսական կախվածությունը Ռուսաստանից ժամանակի ընթացքում ավելի է մեծացել։ Մեր տնտեսության արյունատար անոթները կապված են ռուսական շուկայի հետ։ Ըստ ներկայացվող գնահատականների, հայկական ամբողջ արտահանման կախվածությունը ռուսական շուկայից գերազանցում է 50 %-ը, իսկ ՀՀ-ից պատրաստի արտադրանքի արտահանման ավելի քան 80 %-ի համար իրացման շուկան ևս Ռուսաստանն է։

Մյուս կողմից էլ՝ թերևս ավելորդ է հիշեցնել, թե մեր էներգետիկ մատակարարումների հարցում Ռուսաստանն ինչ հսկայական դերակատարություն ունի։ Բավական է, որ Հայաստան մատակարարվող ռուսական գազը թանկանա, և այն մեր շուկայում թանկացումների ալիք կբարձրացնի։ Ու հետաքրքիրն այն է, որ այս պայմաններում ՀՀ իշխանությունները Արևմուտքի հետ Հայաստանի քաղաքական փոխգործակցությունը ընդլայնում են Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հաշվին, օրինակ՝ ՀԱՊԿ նիստերին չեն մասնակցում, ԱՊՀ գագաթաժողովներին չեն մեկնում և այլն։ Իսկ ի՞նչ է խանգարում, որ ռուսական նախաձեռնություններին մասնակցելու հետ մեկտեղ նաև արևմտյան երկրների հետ հարաբերությունները զարգացնել։ Չէ՞ որ նախկինում տարվող արտաքին քաղաքական փորձը վկայում է, որ հնարավոր է միաժամանակ զարգացնել հարաբերությունները և՛ Ռուսաստանի, և՛ Արևմուտքի, մասնավորապես ԵՄ-ի հետ։ Բայց ՀՀ իշխանությունները որոշել են մտնել ՌԴ-Արևմուտք հակասությունների գոտի, որը շատ վտանգավոր է։ Ու շատ փորձագետներ Ռուսաստանում հայկական բեռների հետ կապված խնդիրների մեջ, երբ «Ռոսսելխոզնադզորը» արձանագրել է ՀՀ-ից բուսական մթերքների մատակարարման խախտումների աճ, նույնիսկ քաղաքական դրդապատճառներ են տեսնում։

Հարցը լուրջ է, քանի որ Վերին Լարսի անցակետը բաց է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների, այդ թվում՝ բեռնատարների համար, սակայն հայկական բեռներն այդպես էլ չեն կարողանում հատել Ռուսաստանի սահմանը։ Անցակետի երկու կողմում, ընդհանուր առմամբ, տարբեր հաշվարկներով, սպասում է ավելի քան երկու հազար հայկական բեռնատար։ Բայց ռուսական կողմը չի էլ թաքցնում, որ դրանով պատասխանում են ՀՀ իշխանությունների պահվածքին։ Օրինակ՝ քաղաքագետ Դենիս Դենիսովը, Alpha News-ի համար մեկնաբանելով «Ռոսսելխոզնադզորի» հայտարարությունը Հայաստանից ապրանքների մատակարարման խախտումների առումով, նշել է, թե այն ռուսական կողմի պատժամիջոցային քաղաքականության մաս է, քանզի Ռուսաստանը մտահոգված է, որ ՀՀ քաղաքական վերնախավը երկրի վեկտորն ուղղում է դեպի Արևմուտք։ Ըստ Դենիսովի, Ռուսաստանը Հայաստանի վրա ազդեցության գործիքների բավականին մեծ ներուժ ունի, հատկապես սոցիալ-տնտեսական գործոնների, իսկ ավելի քիչ՝ քաղաքական գործոնների առումով:

Բայց նման պայմաններում գլխավոր հարցն այն է, թե ինչո՞ւ ՀՀ իշխանությունները, որոնք իրենց առավել քան արևմտամետ են ցույց տալիս ու հաճույքով մեկնում են արևմտյան տարբեր միջոցառումների ու հանդիպումների, չեն հասնում նրան, որ հայկական ապրանքները արտահանվեն նաև արևմտյան երկրներ։ Եթե Արևմուտքն իսկապես անկեղծ է իր ցանկություններում և նպատակ ունի նպաստել ՀՀ տնտեսական զարգացմանն ու հայկական տնտեսության դիվերսիֆիկացիային, ապա ինչո՞ւ է ընդամենը մի որոշ չափի օգնություն տրամադրում ու համարում, թե հարցը լուծված է։ Հայաստանին օգնություն պետք չէ, Հայաստանին անհրաժեշտ են ներդրումներ, արտադրության կազմակերպում և մուտք դեպի նոր շուկաներ, որպեսզի մեր տնտեսությունը դառնա ավելի ճկուն ու մրցակցային։ Բայց ՀՀ իշխանություններն հապշտապ միայն վիզաների ազատականացման հարցն են առաջ մղում, որը, իհարկե, լավ նախաձեռնություն է։ Այնինչ, ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ, օրինակ՝ ԵՄ-ն կարող է հեշտացնել հայկական արտադրանքի մուտքը իր շուկա։

ԵՄ-ն այնպիսի մեծ հնարավորություններ բացող շուկա ունի, որ դա կարող է պայմաններ ստեղծել դուրս գալ Հայաստանի՝ արտահանումը մեկ ուղղությունից կախվածության մեջ դնելու իրավիճակից։ Մյուս կողմից էլ՝ արտահանման համար Լարսին այլընտրանք կստեղծվի, և հայկական ապրանքները Վրաստանով, ապա Սև ծովով կարող են հասնել եվրոպական սպառողին։ Ուշագրավ է, որ 2022 թ. հունվարի 1-ից Հայաստանը դուրս եկավ ԵՄ-ի կողմից տրամադրվող «Արտոնությունների ընդհանրացված և համալրված համակարգից» (GSP+), որը ցածր և ցածր-միջին եկամտով երկրներին հնարավորություն է տալիս ավելի քան 6 200 ապրանքատեսակ ԵՄ շուկա արտահանել զրոյական կամ նվազեցված մաքսատուրքերով: Բայց դրանից հետո ՀՀ իշխանություններն այդպես էլ բանակցություններ չեն նախաձեռնել ԵՄ-ի կողմից Հայաստանին նոր արտոնություններ տրամադրելու շուրջ։

Թերևս նրանց բովանդակային քայլերն այնքան էլ չեն հետաքրքրում, որքան հարաբերությունների զարգացման ձևական կողմը, երբ կլուսանկարվեն եվրոպացի պաշտոնյաների հետ ու ցույց կտան, թե հարաբերությունները զարգանում են։ Իսկ Հայաստանի ունեցած յուրահատուկ հնարավորություններն այդպես էլ մնում են չիրացված։ Չէ՞ որ ԵԱՏՄ անդամ երկիր լինելով հանդերձ՝ Հայաստանը կարող է զարգացնել փոխգործակցությունը նաև եվրոպական ուղղությամբ և օգտվել ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև կապող օղակի իր կարգավիճակից։ Այնպես որ, դիվերսիֆիկացիան չի կարող սոսկ քաղաքական լինել, այն առաջին հերթին ու գլխավորապես տնտեսական բաղադրիչ է ենթադրում:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
Լարված իրավիճակ․ «Պարոն փռչոտ վարչապե՛տ,կարա՞ս ասես՝ոնց 480 հազար տամ».Գեղարքունիքի բնակիչը՝ Նիկոլին Ում ճակատագրին կարժանանա Նիկոլ Փաշինյանը Օդի ջերմաստիճան աստիճանաբար կնվազի Մեր օրերում առավել քան կարևոր է սեփական լեզուն կիրառելը, անաղարտ պահելը․ Նաիրի Սարգսյան 162 դպրոցում կոտրել են աշակերտուհու ոտքըՓաշինյանին շոու է պետք՝ սեփական կուսակիցների հաշվին Մեծ Բրիտանիան հիմնավոր տեղավորվում է Հարավային Կովկասում Փաշինյանը ոչ մի ուղերձ չի հղել Արցախյան շարժման 36-ամյակի կապակցությամբ Ստացիր 5% քեշբեք քո ԱՄԻՕ թվային քարտին. խնայիր յուրաքանչյուր հպումից Մոսկվայում աշակերտը մահացել է դասի ժամանակ ՌԴ-ում Ադրբեջանի դեսպանը մեկնաբանել է՝ ձերբակալված Զեյնալլիին Հայաստան արտահանձնելու հավանականությունը «Ապրելու» բարեգործական հիմնադրամը այսօր դարձավ 2 տարեկան. Արաքսյա Գրիգորյան Աբխազիան ցանկանում է միանալ Ռուսաստանի և Բելառուսի Միութենական պետությանը՝ պահպանելով անկախությունը Մեզ ճնշում են, բայց մենք կշարունակենք պատերազմը․ ՆեթանյահուՀՀ-ի խնդրանքով Մոսկվայում ադրբեջանցի է ձերբակալվել Եթե ԱՄՆ-ն նոր օգնություն չհատկացնի, Ուկրաինայի զինված ուժերը պետք է որոշեն, թե որ քաղաքները կարող են պահել իրենց ունեցած ռեսուրսներով. Պենտագոն Փաշինյանը շուտով հեռանալու է, իսկ երկրում իշխանության են գալու իրական ազգային ուժեր. Կարապետյան Արցախյան շարժման տարեդարձին. Ավետիք ՉալաբյանՖասթ Բանկի «Սեբաստիա» մասնաճյուղը վերաբրենդավորվել է ԶՊՄԿ-ն նոր բանաձևով է փոխհատուցում ուսանողների վարձավճարները Մոսկվայում Հայաստանի հարցմամբ ադրբեջանցի է ձերբակալվել Երևանի և 8 մարզերի մի շարք հասցեներում լույս չի լինի Բեղմնավոր օր է. փետրվարի 21-ի աստղագուշակԵս հպարտ եմ, որ մեր մարզիկները կարողացան այս դժվար պահին մեր ժողովրդին ուրախության և հպարտության րոպեներ պարգևել․ Գագիկ ԾառուկյանՀայաստանն իր անվտանգությունը պետք է փնտրի ոչ Արևմուտքում․ Արշակ ԿարապետյանԸնտրություններից առաջ փորձում են հասարկության լայն շերտին չջղայնացնել. Նաիրի Սարգսյան Տեղափոխիր վարկդ և օգտվիր 1.5% ցածր տոկոսադրույքով վերաֆինանսավորման առաջարկից Գիրք նվիրելու օրը՝ Խնկո Ապոր անվան գրադարանում․ IDBankՄեր ազգը նորից ոտքի կկանգնի և տեր կդառնա իր անմնացորդ Հայրենիքին, որի համար իրենց կյանքը չեն խնայել հերոս դարձած մեր քաջազունները. Թագուհի ԹովմասյանԱրցախյան ազատագրական շարժումը հայ ժողովրդի ինքնապահպանման և ապրելու իրավունքն է. Աննա Կոստանյան ԶՊՄԿ-ն հրապարակել է գիրք նվիրելու օրվա կապակցությամբ հայտարարված մրցույթի հաղթողների անունները Ազգի կործանում այսպես է սկսվում. նախ ոչնչացնում են հերոսների հիշատակը, ապա՝ ջնջում պատմական հիշողությունը Գևորգ Պապոյանը կգործուղվի Թուրքիա Ողբերգական վթար՝ Վանաձորում. բախվել են Maserati-ն, Daewoo Nexia-ն ու Howo բեռնատարը. զոհեր ու վիրավոր կան Կոպիրկինն աշխատանքային այցով մեկնել է Գեղարքունիք Նիկոլը տալիս է, տալիս ու տալիս, անկախ նրանից Ալիևն ուզում է, թե՝ ոչ․ Հայկ ՆահապետյանՈւսուցիչնե՛ր, տեսա՞ք՝ ձեզ ոնց «գցեց» Նիկոլը․ ընդդիմադիր պատգամավորՋենարո Գատուզոն հեռացավ «Մարսելից». պաշտոնական Ռուսաստանը տոկունություն է ցուցաբերել ուկրաինական հակամարտությունում․ Շվեդիայի ՊՆ Լոնդոնի Գերագույն դատարանը սկսել է Ասանժի՝ ԱՄՆ արտահանձնման դեմ բողոքի վերջին քննումը Քննարկվել են զինված ուժերում ընթացող աշխատանքներին առնչվող հարցեր Արցախը պիտի ուժով վերադարձնենք ու պահանջենք Կոսովոյի նման ստատուս, կամ Կոսովոյի ստատուսը թող վերացնեն Ինչո՞ւ Հայաստան և ինչո՞ւ Ամերիաբանկ. BOGG խորհրդի նախագահ Մել Քարվլի հարցազրույցը Ինչի՞ համար է նախատեսված ջինսի փոքրիկ գրպանիկը. «Փաստ»Կոնվերս Բանկն առաջարկում է լայն ծածկույթով բանկային ծառայությունների փաթեթներ Միջազգային Էներգետիկ Գործակալություն. Արևային մարտկոցների ավելցուկը հանգեցրել է դրանց գների կրկնակի նվազմանը Հերթական դեղին քարտը Մոսկվայից 2018թ. ապրիլին հայ ժողովրդի մի մասին օգտագործելու միջոցով սկիզբ առած իշխանազավթումը հիմք դրեց հայ ժողովրդին պառակտմանը. Արտակ ԶաքարյանՎարչախումբը մտահոգվել է Արցախի ԱԺ ակտիվությունից ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (20 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Արցախում անցկացվել է սահմանադրական հանրաքվե. «Փաստ»