Երևան, 23.Մայիս.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
«Պատիվ ունեմ» խմբակցության և ՀՀԿ Գործադիր մարմնի կողմից ցավակցություն հայտնեցի Իրանին և մեր բարեկամ ժողովրդին. Տիգրան Աբրահամյան Ուզում են ապացուցել, թե այդ քանակի ցեղասպանություն տեղի չի ունեցել․ Նաիրի Սարգսյան Երևանի քաղաքապետարանի կողմից ձեռնարկվում են բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ հասարակական տրանսպորտի բնականոն աշխատանքը ամենասեղմ ժամկետներում վերականգնելու համար. Հայկ Կոստանյան ԱրարատԲանկը վաղաժամկետ ավարտել է պարտատոմսերի տեղաբաշխումը Ռուսաստանի և Ուկրաինայի փոխադարձ գնդակոծությունների հետևանքով կան զոհեր Ձեռք բերեք Afina ննջասենյակի հավաքածուն՝ 299.000 դրամով Ամիօ ժամանակաշրջան. ստորագրվել է հուշագիր Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի հետ Փոշու կառավարման համակարգը Քաջարանում. պատմում է ԶՊՄԿ կայուն զարգացման գծով տնօրեն Արմեն Ստեփանյանը Փարաքար համայնքի «Ապրելու երկիր» խմբակցությունը երեկ նախաձեռնել էր համայնքի ղեկավարի իմպիչմենթի գործընթաց. Մեսրոպ Առաքելյան Մեր ցավակցությունն ենք հայտնել Իրանի բարեկամ ժողովրդին. Ավետիք Չալաբյան


Պետական պարտքի մակընթացությունը՝ տնտեսության տեղատվության ֆոնին. «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Տարբեր երկրներում անընդհատ բարձրացվում է պետական միջոցների արդյունավետ օգտագործման ու պետական պարտքի թեման։ Այդ իսկ պատճառով էլ հատուկ մեխանիզմներ են ստեղծվում պետական միջոցների նպատակային օգտագործման և պետական պարտքի մակարդակը վերահսկելու հետ կապված։ Ընդ որում, այս խնդրին են բախվում ոչ միայն զարգացող, այլև զարգացած երկրները։ Նույնիսկ ԱՄՆ-ում, որը տնտեսության ծավալով աշխարհում առաջինն է, պետական պարտքի ծավալի սրընթաց աճն ապագայում կարող է բազմաթիվ խնդիրներ ստեղծել՝ մեծացնելով նաև դեֆոլտի հավանականությունը։ Իսկ ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա վերջին 5 տարվա ընթացքում պետական պարտքն ուղղակի շեշտակի աճում է։

2024 թվականի փետրվարի վերջի դրությամբ արդեն Հայաստանի պետական պարտքը կազմել է 11 մլրդ 943 մլն դոլար։ Տարեսկզբի համեմատ այն աճել է 97,5 մլն դոլարով կամ 0,8%-ով։ Հայաստանում մեկ շնչի հաշվով պարտքի տեսակարար բեռը 2023 թվականին 3,6 հազար դոլարից հասել է 4 հազար դոլարի: Եվ հատկանշական է, որ վերջին հինգ տարվա ընթացքում Հայաստանում մեկ շնչի հաշվով պարտքի բեռը ավելացել է գրեթե երկու անգամ: Ընդդիմադիր եղած ժամանակ Փաշինյանը կտրուկ դեմ էր արտահայտվում յուրաքանչյուր վարկային համաձայնագրի՝ անընդունելի համարելով պետական պարտքի ավելացումը։ Նա անգամ ցույց էր տալիս, որ նույնիսկ իշխանության գալուց հետո իր այդ մոտեցումը չի փոխվելու։ 2018 թվականի մայիսի 1-ին ԱԺ ամբիոնից Փաշինյանը հայտարարում էր. «2017-ին 800 մլն դոլար պարտք ենք վերցրել, 700 մլն դոլարով աճեցրել ենք մեր ՀՆԱ-ն...

Պատկերացնո՞ւմ եք՝ մեր վերցրած պարտքն ավելին է, քան մեր ստեղծած արդյունքը։ Հետևաբար, տնտեսական աճը ոչ թե տնտեսական աճ է, այլ վիճակագրական մանիպուլ յացիաների արդյունք»։ Բայց, ինչպես տեսնում ենք, Փաշինյանը պետական պարտքն ավելացնելու հարցում ուղղակի գերազանցում է նախկին բոլոր իշխանություններին։ Նրա գլխավորած կառավարությունը մեկը մյուսի հետևից վարկեր է վերցնում ու զբաղված է վիճակագրական մանիպուլ յացիաներով։ Վերցված վարկերն ու պարտքերն այդպես էլ չեն նպաստում Հայաստանի զարգացմանը ու ժամանակի ընթացքում ուղղակի փոշիանում են, անհրաժեշտ արդյունքը չեն տալիս։ Խնդիրն այն է, որ ներգրավվող միջոցները միտված չեն տնտեսության զարգացմանը, այլ ընդամենը տնտեսական աճի իմիտացիա ստեղծելու և եղած միջոցները փոշիացնելու խնդիր են լուծում։ Ենթակառուցվածքային ծրագրերի մասին նույնիսկ ավելորդ է խոսել։

Հյուսիս-Հարավ ճանապարհը տարիներով կառուցվում է ու չի ավարտվում։ Այնինչ, Հայաստանը գերժամանակակից ավտոմայրուղու կարիք ունի, որով կկարողանա բավարարել իր լոգիստիկ ու տնտեսական պահանջները։ Առավել քան կարևոր է նաև այլընտրանքային ճանապարհների կառուցման խնդիրը, ինչն իր մեջ նաև անվտանգային բաղադրիչ է կրում՝ հատկապես այն պարագայում, երբ մի շարք կարևոր ճանապարհներ հակառակորդի նշանառության տակ են, իսկ նոր զիջումների հարցում Նիկոլ Փաշինյանը ծայրահեղ պատրաստակամ է: Սակայն նույնիսկ այս հարցը չեն կարողանում լուծել։ Օրինակ՝ Սյունիքում այընտրանքային ճանապարհ կառուցեցին, կարճ ժամանակ անց այդ ճանապարհը սկսեց քանդվել։ Միակ խնդիրը, որը փորձում են լուծել, եղած ճանապարհների արագ ասֆալտապատումն է, քանի որ այն մեծ ջանքեր չի պահանջում։ Սակայն ասֆալտապատումը կատարվում է այն աստիճան անորակ, որ հաջորդ տարի այդ ճանապարհի ասֆալտը մեծամասամբ քայքայված է լինում։

Ու նորից պետք է որոշակի ասֆալտապատման աշխատանքներ կատարվեն։ Շատ հեռու չգնալու համար կարելի է հենց հարևան Վրաստանի օրինակն աչքի առաջ ունենալ: Օրինակ՝ այնտեղ Մցխեթա–Ստեփանծմինդա–Լարս ավտոճանապարհի ամենավտանգավոր հատվածը (Գուդաուրի–Կոբի) շրջանցող ճանապարհ են կառուցում։ Նախագծով նախատեսվում է կառուցել 23 կմ երկարությամբ երկշերտ բետոնե ճանապարհ, 5 կամուրջ, 5 թունել։ Նախագծի ավարտից հետո՝ արդեն այս տարի, տրանսպորտային միջոցները Թբիլիսիից Ստեփանծմինդա (ՌԴի հետ սահման) կհասնեն 1 ժամ 45 րոպեում (այժմ հասնում են 2 ժամ 30 րոպեում)։ Արդյունքում անխափան երթևեկություն կապահովվի ամբողջ տարվա ընթացքում: Վրաստանն արդեն 4 տարի կառուցում է նաև Թբիլիսի-Բաթումի ավտոճանապարհը, որն այս տարի արդեն ավարտելու են։ Այսինքն, խնդիրը նաև նախատեսված միջոցների նպատակային օգտագործումն է, որը թույլ կտա կառուցել ու ստեղծել պետության համար կարևոր ենթակառուցվածքներ։

Մյուս կողմից էլ՝ ներգրավված պարտքը և վարկային միջոցները չեն նպաստում Հայաստանի արտադրական հնարավորությունների ավելացմանը։ Իշխանությունների մտքով անգամ չի անցնում քայլեր ձեռնարկել մրցունակ արտադրություն ստեղծելու շուրջ։ Հայաստանը տարիներ շարունակ տարբեր դոնոր կազմակերպություններից միջոցներ է ձեռք բերում փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման համար, բայց այս ոլորտն այդպես էլ չի զարգանում։ Եվ ՓՄՁ ներկայացուցիչները պարբերաբար բողոքում են, որ այնպիսի պայմաններ են ստեղծվել, երբ միայն խոշոր բիզնեսին է առավելություն տրվում։ Դեռ չենք խոսում այն մասին, որ ժամանակ առ ժամանակ գրանցվում են այնպիսի դեպքեր, երբ տարբեր կոռուպցիոն սխեմաների արդյունքում պետական միջոցները յուրացվում են։

Օրինակ՝ մրցույթներում հաղթողներ կարող են ճանաչվել իշխանավորների հետ փոխկապակցված անձինք։ Չկա նաև զարգացման կոնցեպտ, մեր տնտեսությունը մեծ հաշվով բախտի քմահաճույքին է։ Արտաքին գործոնները բարենպաստ կլինեն՝ աճ կարձանագրենք, բարենպաստ չեն լինի՝ անկում կունենանք։ Իսկ մինչ այդ ահռելի պետական պարտքը շարունակում է կուտակվել, որի հետ բախվելու են արդեն ապագա կառավարությունները։ Տպավորություն է, որ ներկայիս իշխանություններն առաջնորդվում են «մեզնից հետո թեկուզ ջրհեղեղ» տարբերակով։ Այսինքն, ինչո՞ւ սոսկ տպավորություն. անցած վեց տարին հենց դա է ցույց տալիս...

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 
Ակբա բանկը կաջակցի ՓՄՁ-ներին զարգանալ Եվրոպայի և Ասիայի շուկաներումՎերաբացվել է Ամիօ Բանկի «Արմավիր» մասնաճյուղը Հասարակական տրանսպորտի ուղեգծերում հնարավոր են սպասարկման միջակայքերի ժամային խախտումներ, առանձին երթուղիներում՝ շարժակազմերի բացակայություն. Հայկ ԿոստանյանԿա պատրաստակամություն միասնաբար իշխանափոխության հասնելու. Մենուա Սողոմոնյան «Պատիվ ունեմ» խմբակցության և ՀՀԿ Գործադիր մարմնի կողմից ցավակցություն հայտնեցի Իրանին և մեր բարեկամ ժողովրդին. Տիգրան ԱբրահամյանՉկա մի կետ, որտեղ Ադրբեջանը կանգնելու է, զիջումների շատ մեծ ցուցակ ունի. Ավետիք Չալաբյան Շտապե՛ք գնել ԱԶԱԼԻԱ ննջասենյակի հավաքածուն՝ ընդամենը 399.000 դրամով Ուզում են ապացուցել, թե այդ քանակի ցեղասպանություն տեղի չի ունեցել․ Նաիրի ՍարգսյանԵրևանի քաղաքապետարանի կողմից ձեռնարկվում են բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ հասարակական տրանսպորտի բնականոն աշխատանքը ամենասեղմ ժամկետներում վերականգնելու համար. Հայկ ԿոստանյանԱրարատԲանկը վաղաժամկետ ավարտել է պարտատոմսերի տեղաբաշխումը Ռուսաստանի և Ուկրաինայի փոխադարձ գնդակոծությունների հետևանքով կան զոհեր Ձեռք բերեք Afina ննջասենյակի հավաքածուն՝ 299.000 դրամով Ամիօ ժամանակաշրջան. ստորագրվել է հուշագիր Վ. Բրյուսովի անվան պետական համալսարանի հետ Փոշու կառավարման համակարգը Քաջարանում. պատմում է ԶՊՄԿ կայուն զարգացման գծով տնօրեն Արմեն Ստեփանյանը Փարաքար համայնքի «Ապրելու երկիր» խմբակցությունը երեկ նախաձեռնել էր համայնքի ղեկավարի իմպիչմենթի գործընթաց. Մեսրոպ ԱռաքելյանՄեր ցավակցությունն ենք հայտնել Իրանի բարեկամ ժողովրդին. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանի քաղաքապետարանը Հայաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիայի հետ համատեղ կանցկացնի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի միջազգային հուշամրցաշարՔՊ-ին սարսափեցնում է հանրահավաքի հեռանկարը Գվարդիոլան՝ Պրեմիեր լիգայի լավագույն մարզիչ Ի՞նչ է անում Երևանում ԱՄՆ ԿՀՎ փոխտնօրենը Ձե՛ռք բերեք SMART հեռուստացույցներ զեղչված գնով և վայելե՛ք գերազանց ձայնն ու անթերի պատկերը ԱՄՆ 13 կոնգրեսական դիմել է Պենտագոնի ղեկավարին՝ կոչ անելով թույլ տալ Ուկրաինային ամերիկյան զենքով հարվածել ՌԴ տարածքին ԱՄՆ-ում 10 տարում արևային վահանկների թիվը եռապատկվելու էՎարչախումբը հարվածում է փաստաբաններին, որ ընդդիմադիրներին զրկի օգնությունից Ոչ ոք սպայի պատիվը չի զրոյացրել, սպայի պատվի համար մենք պարտավոր ենք հարկ եղած դեպքում տալ մեր կյանքը, զոհվել մեր երկրի համար․ Արշակ Կարապետյան Կրակոց՝ Կոտայքի մարզում. վնասազերծվել է «Մակարով» ատրճանակով զինված տղամարդ Երևան քաղաքի հեղեղատար և անձրևընդունիչ ցանցի սպասարկման ու շահագործման պատասխանատուն «Վեոլիա ջուր» ընկերությունն էՄեր քաղաքացիներին հերթական դժոխքի միջով մի’ անցկացրեք, որքան շուտ հեռանաք, այնքան լավ Ծառատունկի արդյունքները՝ Իմ Անտառ Հայաստանի հետ․ Մի Դրամի Ուժը Երևանի քաղաքապետարանը Համաշխարհային բանկի հետ դիտարկում է կոշտ թափոնների կառավարման նախագիծ իրագործելու հնարավորությունը3 տարեկան երեխան կանգնել է մահճակալին, բացել պատուհանն ու դուրս ընկել․ վիճակը կայուն ծանր է Քո տունը Հայաստանում է․ Ամերիաբանկն առաջարկում է հիփոթեքային վարկեր Սփյուռքի համար ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը հանդես է եկել որպես Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակին նվիրված համերգի գլխավոր հովանավոր Ucom ընկերության աջակցությամբ Հայաստանում կմեկնարկի հերթական «Արևորդի» փառատոնը ԶՊՄԿ-ն կրկին դուրս է գալու առաջին հորիզոնական Ձախողակ կամակատարների ժամանակը սպառվում է, Կիրանցը պետք է նրանց անկուշտ երախում կոշտ ոսկոր դառնաFastex-ը «ԲանՈՒԳործ․ ԵՊՀ էքսպո-2024»-ի գլխավոր գործընկեր․ հանդիպել են ուսանողներն ու գործատուները Հունիսի 2-ից 5-ը Թումանյանի անվան զբոսայգում կկայանա «Երևանի բալետային փառատոն» նախագիծըՎարչախումբը փորձում է խափանել հանրահավաքը Ո՞վ կդառնա Իրանի նոր նախագահ Խայտառակ պարզաբանում՝ արդարադատության նախարարությունից 23-ամյա երիտասարդի մոտ լիցքավորված ատրճանակ և թմրանյութ է հայտնաբերվել Խմիչք, որ թույլ է տալիս մի քանի ժամով «գնալ» տիեզերք. «Փաստ»Սորոսական թեկնածուին ՔՊ-ականները հարցակոխ չեն անի Սամարղանդում և Ջիզախում TrinaTracker տեխնոլոգիաներով արևային կայանները միացվել են ցանցին Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերում 24 ժամ ջուր չի լինի ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 ՄԱՅԻՍԻ). Հիմնադրվել է ֆուտբոլի միջազգային ֆեդերացիան. «Փաստ»Սպիտակ տունը մտավախություն ունի, որ Իրանը կարող է ԱՄՆ-ին կամ Իսրայելին մեղադրել Ռաիսիի մահվան համար. Politico Մեկնարկում է «Օրգանական գյուղատնտեսության զարգացման» 2024-2025թթ. անվճար ծրագիրը Հայ ժողովուրդը Փաշինյանին հեռացնելու իրական հնարավորություն ունի. «Փաստ»