Վաչե Տերտերյանը փարատեց համայնքների խոշորացման հետ կապված բոլոր մտահոգությունները
Տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարի առաջին տեղակալ Վաչե Տերտերյանն անհրաժեշտ է համարում տեղական ինքնակառավարման համակարգի օպտիմալացումն ու այն համաչափ դարձնելը: Այս մասին հայտարարեց փոխնախարարը «Համայնքների խոշորացում» թեմայով խորհրդարանական լսումների ժամանակ: Նրա խոսքով` դեռևս 1996 թվականից համայնքային բաժանման կամ համայնքային ինքնակառավարման մակարդակի ուղղությամբ բավարար ուշադրություն չի դարձվել: «Այն ժամանակ էլ այն երկու կարծիքն էր, որ համայնքային այս կառուցվածքը կտրտված է ու ոչ ռացիոնալ ու, դեռ օրենքը չընդունած` խոսվում էր խոշորացման մասին»,-ասաց Վաչե Տերտերյանը:
ՏԿԱԻՆ փոխնախարարը նշեց, որ համայնքների խոշորացման մասին խոսվել ու քայլեր իրականացվել է 2008 թվականից: «Առաջին անգամ փաստացի մոտեցումները կառավարությունը հաստատել է 2008-ի դեկտեմբերին: Դրանից հետո տեղի են ունեցել նիստեր, կառավարությունը 2011-ին հայեցակարգ է հավանության արժանացրել, որը ներկայացվել է Ազգային անվտանգության խորհրդում: Հետո քննարկվել է կուսակցական հարթակում»,-ասաց Վաչե Տերտերյանը` շեշտելով, որ այդ թեմայի շուրջ երբեմն անհիմն շահարկումներ են արվում:
«Խոսվում է խնայողության մասին: Որևէ խնայողության մասին խոսք չկա, կա խոսք տեղական ինքնակառավարման շրջանակում ռեուրսների վերաբաշխման հնարավորություն ստեղծելու մասին: Աշխատատեղեր կրճատել ու դրա հաշվին ինչ-որ բան անելը որևէ կերպ չի համապատասխանում իրականությանը: Մեր ներկայացրած հայեցակարգում որևէ աշխատատեղ, որևէ գյուղապետի հաստիք չենք կրճատել: Նույնիսկ մենք հաշվել ենք 20 տոկոս լրավճարով, քանի որ դեպի զարգացում ենք գնում, պետք է աշխառավարձերը բարձրանան: Մենք, պայմանականորեն ասած, գյուղի լիդերներին տեսել ենք այդ պաշտոնին, եթե իրենք իրենց գյուղի վստահությունը կարողանան ունենալ»,-նշեց փոխնախարարը:
Խոսելով «կենտրոնական համայնք-ծայրամասային գյուղեր» պայմանական բաժանման ու դրանց միջև ռեսուրսների բաշխման խնդրի մասին` Վաչե Տերտերյանը նշեց, որ այս հարցը ևս ուսումնասիրվել է, ու այն իր մեջ ռիսկեր չի պարունակում: «Կձևավորվի գործնական ներկայացուցչական մրցակցային ավագանի: Այս պարագայում հատկապես կենտրոնի ու ոչ կենտրոնական բնակավայրի միջև տարբերություններ չեն կարող լինել: Դրա վառ օրինակը մենք ունենք Երևանում»,-ընդգծեց փոխանախարարը:
Հայաստանի երեք բնակավայրերում կիրականացվի խոշորացման պիլոտային ծրագիր, որի արդյունքում կբացահայտվեն թերություններն ու դրական կողմերը, որոնք հիմք կծառայեն ծրագրի ամբողջական իրականացման համար:
Վաչե Տերտերյանի խոսքով` ՀՀ Սահմանադրությամբ նախատեսված է համայնքների խոշորացման պարագայում տեղական հանրաքվեների միջոցով ստանալ բնակչության կարծիքը, բայց հանրաքվեի արդյունքներն Ազգային ժողովի համար կարող են կրել խորհրդատվական բնույթ:
Ներկայում Հայաստանում տեղական ինքնակառավարումը գործում է միայն համայնքների մակարդակով: Այն հանրային կառավարման առաձնին օղակ է: Յուրաքանչյուր քաղաքային ու գյուղական համայնք բաղկացած է մեկ, որոշ դեպքերում, մի քանի բնակավայրերից: Հայաստանում կա 1000 բնակավայր, որոնք միավորված են 915 համայնքներում: Դրանցից 49-ը քաղաքային են, 866-ը` գյուղական:
ՀՀ կառավարության կողմից շրջանառվում էր խոշորացման երկու մոդել` «փնջային»` համայնքները միավորվում են որևէ ծրագրի` հիմնականում տնտեսական ներուժ պարունակող, և այլ էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների շուրջ և «շրջանային»` խոշորացված համայնքի կազմում ներառվում են նախկին խորհրդային վարչական շրջանի տարածքում գտնվող մի շարք բնակավայրեր: Բավականին երկար քննարկումների արդյունքում ընտրվել է «փնջային» մոդելը:
Կառավարության 2015 թվականի մարտի 19-ի որոշումների համաձայն` Սյունիքի, Լոռու, Տավուշի մարզերի մի շարք համայնքների միավորման նպատակով մայիսի 17-ին նշանակվել է տեղական հանրաքվե` բնակիչների դիրքոշորումը պարզելու նպատակով:
