Հայաստանում հեպատիտ Ա-ի և Բ-ի հիվանդացության նվազման միտում կա

Հայաստանի Հանրապետությունում վերջին տարիներին նկատվել է հեպատիտ Ա և Բ վիրուսներով հիվանդացության նվազման միտում: Հեպատիտ Ց-ով հիվանդացությունը շարունակում է մնալ հիմնախնդիր:«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ Հեպատիտի դեմ պայքարի միջազգային օրվան նվիրված ասուլիսին ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի բժշկական օգնության քաղաքականության վարչության պետ Ծաղիկ Վարդանյան նշեց, որ 2015 թվականը նշանավորվեց այս հիվանդության ներհիվանդացության դեպքերով` որպես օրինակ բերելով Քաջարանի դեպքը: «Այս հարցի հետ կապված Առողջապահության նախարարությունը չդրսևորեց կրավորական կեցվածք, իրականացվեց լուրջ քննարկում, և հետազոտվեցին առողջապահական համակարգի բոլոր կազմակերպությունները: Ներհիվանդանոցային վարակների առաջացման խնդիրների, դրանցից բխող հարցերի հետ կապված տրվել են համապատասխան հանձնարարականներ»,- ասաց նա: Վարդանյանն ընդգծեց, որ սոցիալապես անպահով խավերի համար հեպատիտի բուժումը թեթևացնելու նպատակով նախարարության ջանքերով Նորքի ինֆեկցիոն հիվանդանոցում 2015 թվականին տեղադրվել է հեպատիտ Ց-ի ախտորոշման առաջին որակական և քանակական լաբորատոր հետազոտության կենտրոնը:

Առողջապահության աշխատակցի խոսքով՝ ֆինանսական տեսանկյունից լուրջ խնդիր է նաև այս հիվանդությունների հակավիրուսային բուժումը, որի առնչությամբ նախարարությունը բանակցում է մի քանի միջազգային կազմակերպությունների և դեղ ներկրողների հետ:

Ա. Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծության ԳՀԻ տնօրեն, պրոֆեսոր Գայանե Մելիք-Անդրեսայանն իր հերթին նշեց, որ տարեկան 1.4 մլն մարդ մահանում է վիրուսային հեպատիտներից և դրա հետևանքով առաջացած լյարդի ցիռոզից և քաղցկեղից: Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների համաձայն՝  շուրջ 240 մլն մարդ քրոնիկ վարակված է հեպատիտ Բ վիրուսով, 130-150 մլն մարդ՝ հեպատիտ Ց-ով: Տարեկան հայտնաբերվում է այս վարակի 3-4 մլն նոր դեպք:

Հեպատիտ Բ վիրուսը ծխելուց հետո երկրորդն է քաղցկեղի առաջացման պատճառներից: Յուրաքանչյուր տարի մոտ 350 մարդ է մահանում հեպատիտ Ց-ի հետևանքներից: Վիրուսային հեպատիտների կանխարգելումը և բուժումը մեծ բեռ է բազմաթիվ երկրների համար, շուրջ 20 տարի հեպատիտ Ա-ի և Բ-ի դեմ աշխարհում կիրառվում են պատվաստանյութեր, իսկ հեպատիտ Ց-ի դեմ պատվաստանյութի ստեղծման ուղղությամբ աշխատանքները դեռ շարունակվում են:

Հայասատնում հեպատիտների համաճարակային իրավիճակի վերլուծությունը ներկայացրեց ՀՀ ԱՆ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնի ոչ վարակիչ հիվանդությունների և ներհիվանդանոցային վարակների համաճարակաբանության բաժնի պետ Ռոմելլա Աբովյանը: Նրա հաղորդմամբ՝ հեպատիտներով հիվանդացության ընդհանուր կառուցվածքում հանրապետությունում մոտ 50 տոկոսը բաժին է ընկնում հեպատիտ Ա-ին: «Վերջին տարիներին առկա է այս հիվանդացության նվազման միտում: Մասնավորապես 2008 թվականի 2014 թվականին հեպատիտ Ա-ի դեպքերը նվազել են մոտ 11 անգամ: Համաճարակաբանական ցուցումներով արված պատվաստումների շնորհիվ տեղային բռնկումներ չեն արձանագրվել»,- ասաց նա:

Հայաստանում դիտվում է նաև վիրուսային հեպատիտ Բ-ի հիվանդացության նվազում: Եթե մինչև պատվաստումների իրականացումը և մեծահասակների և մինչև 14 տարեկան երեխաների շրջանում նկատվում է համաչափ նվազում՝ 2.5 տոկոս, ապա 1999 թվականի պատվաստումներից հետո մանկական ազգաբնակչության շրջանում հիվանդացությունը նվազել է 140 անգամ: Հեպատիտ Ց-ով հիվանդացությունը շարունակում է մնալ հիմնախնդիր:

ՀՀ առողջապահության նախարարությունը վիրուսային հեպատիտների կանխարգելումը  և դրանց դեմ պայքարն առավել համակարգված դարձնելու նպատակով ներդրել է «ՀՀ-ում վիրուսային հեպատիտների վերահսկման և կանխարգելման 2015-2020 թվականների նպատակային ծրագիր»-ը: Իրականացվում են այս հիվանդությունների համաճարակաբանական հսկողության համակարգի, լաբորատոր հսկողության  համակարգի և բուժաշխատողների ուսուցման աշխատանքներ: