Երևան, 18.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Իրանի դեմ ռшզմական գործողությունը կանխել է Երրորդ համաշխարհային պшտերազմը. Թրամփ Հորմուզի նեղուցից մինչև... խոհանոց. «Փաստ» ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են․ Լարսը փակ է բոլոր տեսակի տրանսպորտային միջոցների համար Խաղաղության գործընթացի փորձություն. արդյո՞ք Իրանում պատերազմը սպառնում է TRIPP -ին. «Փաստ Ինչպես է ԱՄՆ-ը գնում Մոսկվայի դաշնակիցներին. «Փաստ» «Խիստ ու սրտացավ հրամանատար էր, յուրաքանչյուր զինվորին իր երեխայի պես էր վերաբերվում». կապիտան Անդրանիկ Աղաջանյանն անմահացել է հոկտեմբերի 6-ին՝ «Չռիկներ» կոչվող տեղամասում, տուն «վերադարձել»... երկուսուկես ամիս անց. «Փաստ» Նեխող ժողովրդավարական համակարգը և արտաքին պարտադրանքը. «Փաստ» Քարոզչական ու բացառապես «ներքին սպառման» զինացուցադրություն. «Փաստ» Ալիևի վարչակազմի գործողությունները՝ որպես տարածաշրջանային ապակայունացման գործոն. «Փաստ» Փաստորեն «ծրագիրը» դեռ կիսատ է մնացել. «Փաստ»


Ծանոթացեք 9 իրական կիբորգների հետ

Lifestyle

BlogNews.am-ը գրում է.

Կիբորգների մասին մտածելիս մեր մտքով միանգամից գիտագեղարվեստական գրականությունն ու ֆիլմերն են անցնում։ Սակայն կիբորգներն իրականում արդեն իսկ գոյություն ունեն մեր իրականության մեջ այս կամ այն ձևով։ Նրանց մարմիններն օրգանական, բիոմեխանիկական ու էլեկտրական մասնիկների համադրություն են։ Եվ եթե սա ձեզ համար չափազանց սովորական է հնչում, ուրեմն շարունակեք կարդալ...

 9  Ջերի Ջալավա

cyborgs1

Ջերի  Ջալավայի մատն իրենից կոշտ սկավառակ է ներկայացնում։ Մատների մի մասը դժբախտ պատահարի ժամանակ կորցնելուց հետո նա իր մատները վերածեց կոշտ սկավառակի։
Ջալավայի կտրված մատին ամրացված USB կրիչը ծածկված է մատի տեսքով՝ պրոթեզ-կափարիչով։ Երբ Ջալավան ցանկանում է օգտագործել կրիչը, նա պարզապես հանում է կափարիչն ու կրիչ-մատը տեղադրում համակարգչային սարքի մեջ, այնուհետև գործն ավարտին հասցնելուց հետո հանում այն ու կրկին ծածկում կրիչը կափարիչով։

 8  Ռոբ Սպենս

Ռոբ Սպենսն իրեն «Այբորգ» (աչք բառից) է անվանում։ Նա կորցրել է իր աջ աչքն ատրճանակի հետ անփութորեն վարվելու հետևանքով։ Մինչ շատ մարդիկ բավարարվում են ակնոցներով, Սպենսը որոշեց կրեատիվ գտնվել ու իր աչքում մարտկոցով լիցքավորվող տեսախցիկ տեղադրել։ Տեսախցիկը տեսագրում է այն ամենն, ինչ նա ցանկանում է նկարահանել ու ավելի ուշ այն նորից դիտել։ Սպենսն, ով ռեժիսոր է, նկարահանում է բիոնիկական մարդկանց, տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգընթաց թարմացնում է իր տեսախցիկ աչքը՝ ավելի արդյունավետ աշխատանքի համար։

 7  Թիմ Քենոն

cyborgs4

Համակարգչային ծրագրերի մասնագետ Թիմ Քենոնն էլեկտրոնային չիպ է տեղադրել իր ձեռքի մաշկի տակ առանց բժիշկ մասնագետի օգնության, իսկ ցավը մեղմացնելու համար միայն սառույց է օգտագործվել։ Չնայած առողջական ու իրավական ռիսկերին՝ գաղափարն իրոք որ հետաքրքիր է։  Չիպը «Circadia 1.0» է կոչվում և ֆիքսում է Քենոնի մարմնի ջերմաստիճանն ու այն փոխանցում նրա  սմարթֆոնին։

Քենոնը ծրագրում է հետագայում նոր լուծումներ տալ մարդ-տեխնոլոգիաներ ինտեգրացիային, որտեղ չիպի միջոցով կուտակված տվյալները կարող են օգտագործվել շրջակա միջավայրը կառավարելու նպատակով։ Քենոնն օրինակ է բերում ապագայի «սմարթ տների» միջավայրը կարգավորելու համար այս չիպը որպես միջոց օգտագործելը։

 6  Ամալ Գրաաֆստրա

Ամալ Գրաաֆստրան «Dangerous Things» ընկերության սեփականատերն է, որն ինքնաներարկվող իմպլանտներ է վաճառում։ Գրաաֆստան ինքն անձամբ է չիպեր ներարկել իր երկու  ձեռքերի մեջ՝ ցուցամատի և բթամատի արանքում։ «RFID» կոչվող իմպլանտները հնարավորություն են տալիս նրան բացել իր տան, մեքենայի դռներն ու մտնել համակարգիչ և այս ամենը ձեռքի պարզ շարժման՝ սքանավորման միջոցով։ 
Գրաաֆստրայի իմպլանտն ամենևին տեսանելի չէ, մինչև որ նա չցուցադրի այն։ Նա թույլ չի տալիս, որ տեխնոլոգիաներն ազդեն իր զգացողությունների ու գործունեության նորմալ ընթացքի վրա, այլ հակառակը՝ օգտագործում են այն ինքնակատարելագործման նպատակով։

 5  Քամերոն Քլեփ

Քամերոն Քլեփը միայն բիոլոգիական գլուխ, իրան և ձախ ձեռք ունի։ Նա կորցրել է իր երկու ոտքերն ու աջ ձեռքը գնացքի վթարի ժամանակ, երբ դեռ դեռահաս էր։ Իր անդամահատված բոլոր երեք վերջույթների փոխարեն պրոթեզներ կրելով՝ նա վազքով, գոլֆով  ու դերասանությամբ է զբաղվում։

Քլեփի ստորին պրոթեզներն աշխատում են «Hanger Comfortflex Socket System» ծրագրով, որը խթանում է մկանային աճը։ Ստորին պրոթեզները հագեցած են սենսորներով, որոնք չափում են ծանրության տեղաբաշխումն ու այնուհետև կարգավորում հիդրավլիկ կերպով` հնարավորություն տալով նրան քայլել։ Նա պրոթեզների մի ամբողջ հավաքածու ունի և նույնիսկ լողի համար նախատեսված հատուկ սարքեր՝ ոտքերին ու ձեռքին ամրացնելու համար։

 4  Քևին Ուարվիք

cyborgs7

«Կապիտան Կիբորգ» մականունը, թվում է, թե վերաբերում է կիբորգ ծովահենի, ում մասին ռեժիսորները պատրաստվում են ֆիլմ նկարահանել, սակայն իրականում այն վերաբերում է կիբերնետիկայի պրոֆեսոր Քևին Ուարվիքին։ Պրոֆեսորն իր մականունը ստացել է ոչ միայն պարզապես կիբերնետիկա դասավանդելու համար, այլև այն պատճառով, որ նա կիբորգ է։ Ինչպես և Ամալ Գրաաֆստան, Ուարիվիքը «RFID» չիպ ունի  տեղադրած իր մարմնում։

Ուարվիքն էլեկտրոդների իմպլանտներ է տեղադրել, որոնք փոխազդում են նրա նյարդային համակարգի հետ, և նա նույնատիպ իմպլանտ է տեղադրել նաև իր կնոջ մարմնի մեջ։ Այս իմպլանտները ֆիքսում են նյարդային համակարգի ազդակները, ինչը նշանակում է, որ նա կարող է զգալ իր կնոջ զգացողություններն իր ձեռքում։ Ուարվիքի այս քայլն, ինչևէ, հակասական վերաբերմունք առաջացրեց։ Շատերը պնդում են, որ կիբերնետիկայի իր աշխատանքներն ավելի շատ արվում են գովազդի ու անունի համար, քան գիտության իրական զարգացման համար։

 3  Նիգել Աքլենդ

cyborgs8

Նիգել Աքլենդն աշխատում էր որպես թանկարժեք մետաղի հալորդ-բանվոր, երբ դժբախտ պատահարի ժամանակ կորցրեց իր ձեռքը։ Ի վերջո նա ստիպված էր անդամահատել ձեռքի մի մասը և այժմ աշխարհի այն 250 մարդկանցից մեկն է, ով բիոնիկ պրոթեզային ձեռք է օգտագործում, որը պրոթեզների մեր օրերի ամենազարգացած տեխնոլոգիան է։ Այն ստացել է «Տերմինատորի ձեռք» ոչ պաշտոնական անունը։ Աքլենդը շարժում է արհեստական ձեռքը՝ ձեռքի մնացած հատվածի մկանների տեղաշարժման միջոցով։ Շարժումն այնուհետև ֆիքսվում է պրոթեզի մեջ գտնվող սենսորի միջոցով։ Այս ձեռքի միջոցով նա ոչ միայն կարողանում է ձեռք սեղմել, հեռախոս բռնել, այլև խաղաքարտերով խաղալ ու կապել իր կոշիկների կապերը։

 2  Նեյլ Հարբիսոն

Նեյլ Հարբիսոնը գույներ է լսում։ Այո՛, ճիշտ կարդացիք։ Հարբիսոնը ծնվել է գույները տեսնելու կարողության բացակայությամբ ու կարող է աշխարհն ընկալել միայն սև ու սպիտակ գույներով։ Նրա ուղեղի մեջ ալեհավաք է տեղադրված, որը հնարավորություն է տալիս նրան ընկալել գույների լույսի հաճախականությունը՝ վերափոխվելով ձայնի հաճախականության։ Այն նաև հագեցած է Bluetooth-ով։

Հարբիսոնը սիրում է ճարտարապետություն լսել և ստեղծում է մարդկանց ձայնային դիմանկարները։ Այո՛, այս նախադասությունը կարդալն ու գրելն իսկապես ապշեցուցիչ ու անիրական է թվում։ Նրա գլխին ամրացված USB սարքը հնարավորություն է տալիս նրան լիցքավորել ալեհավաքը, չնայած նա հույս ունի, որ նա կարող է շուտով լիցքավորել իր սարքն առանց էլեկտրական լարերի՝ իր մարմնի արտազատած էներգիան օգտագործելով։

Այս «այբորգ» սարքը ոչ միայն հնարավորություն է տալիս Հարբիսոնին գույները զգալ ինչպես մենք, այլև տեսնել ինֆրակարմիր ու ուլտրամանուշակագույն գույները։ Հարբիսոնի մարմնի մեջ տեղադրած տեխնոլոգիան բարձրացնում է նրա զգայունակությունը մեր պատկերացրած նորմայից ավել, ինչը նրան իրական կիբորգ է դարձնում։

 1  Աջակցող հիբրիդ վերջույթ

(FILES) This file picture, taken on August 3, 2009 shows Japans robotics venture Cyberdyne employees wearing the robot-suit

«Աջակցող հիբրիդ վերջույթն» էներգիայով լիցքավորված արտաքին կմախք է, որը կարող է օգնել նախկինում անվասալյակին գամված մարդկանց նորից քայլել։ Ճապոնիայի Ցուկուբա համալսարանը և Կիբերդին ընկերությունը ստեղծում են այս սարքերը ոչ միայն ֆիզիկական անդամալուծություն ունեցող մարդկանց օգնելու, այլև նրանց ֆիզիկական նորմալ կարողություններով օժտելու համար։ Այն աշխատում է մաշկից թույլ ազդակները ֆիքսելու և այդ ազդակների հիման վրա շարժում հոդերը։ Արտաքին կմախքը հնարավորություն է տալիս հինգ անգամ ավելի ծանր բեռ բարձրացնել, քան կարող է սովորական մարդը։

Պատկերացրեք մի ապագա, որտեղ վերջույթ կորցնելն այլևս չի նշանակի կորցնել շարժունակությունը։ 2013թ․-ի դրությամբ 330 այսպիսի սարքեր են արտադրվել 150 հիվանդանոցների վարձակալության համար։

Ապագան ցնցող է լինելու։ 

Թույլ Փաշինյանի պայմաններում ՀՀ-ն միայն համաձայնվելու է իրեն առաջադրած պայմաններին. Նարեկ կարապետյան Մեր անվտանգության ծրագիրը մշակվել է ՀՀ-ից ու արտերկրից առաջատար փորձագետների թիմի կողմից. Նարեկ Կարապետյան Սամվել Կարապետյանի գլխավորությամբ ստեղծվել է անվտանգության հարցերով միջազգային թիմ. Արեգա Հովսեփյան Փաշինյանը վտանգում է Հայաստանի անկախությունը. Էդմոն Մարուքյան Ուժեղ խաղաղություն` հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի անվտանգային ծրագրի շնորհանդեսը 229 դպրոց է փակվում՝ պատշաճ ֆինանսավորում չտրամադրելու պատճառով․ Ատոմ ՄխիթարյանԱյս տարի հայ ժողովուրդը պետք է որոշի իր հետագա ճակատագիրը․ Մենուա Սողոմոնյան«ՀայաՔվեն» լիովին սատարում է «Հրապարակին» ազատ մամուլի կայացման և վարչախմբի կամայականությունների մերկացման կարևոր հանձնառության հարցումՈւրիշի փազլը. Ինչպես է Հայաստանը տեղավորվում ուրիշների աշխարհաքաղաքական նախագծերում՝ այն վերածելով Արևմտյան Ադրբեջանի․ Սուրենյանց «Հայաստան–Արցախ» Համահայկական երիտասարդական միությունն իր անվերապահ աջակցությունն է հայտնում Գագիկ Ծառուկյանի նախաձեռնած «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրինՑավակցում եմ մեր բարեկամ վրացի ժողովրդին իր հոգևոր առաջնորդի կորստյան կապակցությամ. Ավետիք ՉալաբյանՓաշինյանը ստիպված կլինի համակերպվել, որ Հայաստանի հաջորդ վարչապետը Սամվել Կարապետյանն է. Մարիաննա Ղահրամանյան Սամվել Կարապետյանը կստեղծի հզոր տնտեսություն, նոր աշխատատեղեր և կապահովի ամուր խաղաղություն. Արման ԳալստյանՀայաստանի ճակատագիրը ընտրությունների շեմին․ ինչ է սպասվում քաղաքական դաշտում. Էդմոն ՄարուքյանՀասարակությանը պիտի վերջապես բացատրվի, որ սա հերթական, պաշտոնի կամ ցուցակի ընտրություն չէ, սա պատմական- քաղաքակրթական ընտրություն է․ Վահե Հովհաննիսյան Արդյո՞ք ազատության մեջ են 18 արդարների գործով մեղադրյալներըԸնդդիմությունն ունի հավասարակշռված տնտեսական ծրագրեր․ Տնտեսագետ Մարտի 20-ին ՀԲԸՄ-ում (AGBU) պանելային քննարկում՝ Հայաստանն ավելի լավը դարձնող, հաջողակ կանանց հետ. Աննա ԿոստանյանՏնտեսական զարգացման նոր օրակարգ Երբ ջուրը դառնում է արտագաղթի պատճառ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի գործողությունները հանգեցրել են Հորմուզի նեղուցում ճգնաժամի. ԱրաղչիՍթափության զննություն չանցնելու համար 50-ամյա վարորդը փորձել էր կաշառել պարեկներին. տղամարդը ձերբակալվել էԼիբանանի և Սիրիայի սահմանին տեղադրվել է Քրիստոսի արձանըԱղբ՝ շքեղության փոխարեն. Օսկարի մյուս կողմը Զանգվածային սպորտի զարգացում և առողջ ապրելակերպի խթանում՝ որպես ազգային ռազմավարություն. Հրայր ԿամենդատյանՆոր բնակելի թաղամասերի միասնական չափորոշիչներ՝ որակյալ և կայուն քաղաքային միջավայրի համար. Հրայր ԿամենդատյանՆոր Նորքի համայնքային ոստիկանները հայտնաբերել են ծեծկռտnւքի մասնակիցների․ կան կալանավորվածներ Շրջանաձև տնտեսության ներդրում՝ որպես մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման համակարգային լուծում. Հրայր ԿամենդատյանԱրսեն Զախարյանի տրանսֆերային արժեքն աճել է. Transfermarkt Դեմի Մուրը՝ Gucci-ի փետուրներով․ «Օսկար 2026» մրցանակաբաշխության հայտնիների լուքերըԵս միանում եմ «Ուժեղ Հայաստան» թիմին․ Մամիկոն ԱսլանյանՀայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի անվտանգության ծրագիրը` «Ուժեղ խաղաղություն»-ը, ապահովելու է մեր երկրի համար մնայուն և կայուն խաղաղություն․ Աշոտ ՄարկոսյանՑԱԽԱԼ-ը հայտարարել է Թեհրանում «Բասիջ» nւժերի հրամանատարի uպանության մասին Ռոբերտ Ամստերդամի հայտարարությունըԴրսից տղա ես բերում երկրիդ անվտանգությունն ապահովող ինստիտուտների դեմ․ Արշակ ԿարապետյանԱյս տարվա հունվար-փետրվար ամիսներին Ադրբեջանը Հայաստան է արտահանել ավելի քան 4 միլիոն ԱՄՆ դոլարի արտադրանք. Ադրբեջանի պետական մաքսային կոմիտեԱյսօր ստացանք Դատարանի որոշումը Սամվել Կարապետյանի ապօրինի կալանքի (տնային) մեկ ամսով երկարաձգելու վերաբերյալ․ Արամ ՎարդևանյանԲա չիմացաք…արևմուտքը խոստովանեց՝ Հայաստանը բռնապետանում է․ Արմեն ԱշոտյանԱվտոհայելիները տարել ու թողել էին գրություն․ Արաբկիրի ոստիկանների բացահայտումըԵթե մենք ճիշտ և առանց էմոցիաների վերլուծենք մարդկության պատմությունն ու քաղաքական միտքը, մենք կկարողանանք ճիշտ հետևությունների հանգել և վերլուծել մեր պետության և տարածաշրջանի անվտանգության խնդիրը․ Մհեր ԱվետիսյանԻրանի դեմ ռшզմական գործողությունը կանխել է Երրորդ համաշխարհային պшտերազմը. Թրամփ«Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի» հիմնադրամը և «ՖԼԵՇ» ընկերությունը ստորագրեցին հուշագիրՊակիստանը հերքել է Աֆղանստանի հայտարարությունները վերականգնողական կենտրոնին hարվածելու վերաբերյալԵթե այս անսկզբունք կառավարումը շարունակվի, անվտանգային ճգնաժամը կխորանա․ Ավետիք ՉալաբյանԱնապահով ընտանիքների երեխաները պետք է ապահովված լինեն մսուրներով․ Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունը շարունակում է պնդել, թե իբր թոշակի ավելացումն ընտրակաշառք չէ․ Արեգ ՍավգուլյանՏիրադավների շարքերը ճաքեր են տալիս IDBank-ը թողարկել է պարտատոմսերի 2026 թվականի 2-րդ և 3-րդ տրանշերըԵվրամիությունն անթաքույց անցել է Փաշինյանի պաշտպանությանը Էժան վրեժխնդրություն առաջին նախագահի նկատմամբ