Սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվե 2015. Շիրակի մարզ

Սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեին ընդառաջ Orer.am-ը շարունակում է փոքրիկ հարցախույզի միջոցով պարզել, թե քարոզարշավն ինչպես է իրականացվում մարզերում՝ մարդիկ հասցրե՞լ են տեղեկանալ, թե Սահմանադրական փոփոխությունների դեպքում ինչ է սպասվում և արդյոք համաձայն են, որ երկրում նման խոշոր փոփոխություն տեղի ունենա՞, թե՞ ոչ:

Հիշեցնենք, որ Orer.am-ը նախկինում անդրադարձել էր Արագածոտնի և Գեղարքունիքի տարածաշրջանների գյուղերում տիրող տրամադրություններին: Այսօր հերթը Շիրակի մարզինն է: Նշենք, որ Շիրակի մարզը հինգ տարածաշրջան ունի: Բոլորին ներկայացնելու և հավասարության սկզբունքը չխախտելու համար Orer.am-ը պատահական սկզբունքով ընտրեց յուրաքանչյուր տարածաշրջանի մեկական գյուղ՝ Սահմանադրական հանրաքվեի շրջանակում գյուղերում տիրող տրամադրությունը ներկայացնելու նպատակով:

Շիրակի մարզի Ախուրյանի տարածաշրջանի Հայկավան գյուղի գյուղապետ Սամվել Մխոյանը Orer.am-ի հարցերին ի պատասխան նշեց, որ ո´չ բնակիչների ակտիվությունն է նկատվում, ո´չ էլ պասիվությունը: Իսկ կուսակցությունների կողմից իրենց գյուղ այցելությունների մասին նշեց, որ կուսակցությունները դեռևս ո´չ եկել են, ո´չ էլ իրենց գյուղ գալու ցանկություն հայտնել: 

«Մոտ օրերին դեռ որևէ նման հանդիպում նախատեսված չէ: Ինչ վերաբերում է ժողովրդի տրամադրություններին, ապա նրանց ավելի շատ իրենց սոցիալական վիճակն է հետաքրքրում, այս եղանակային պայմաններին  իր արտադրանքն իրացնելու մասին է ավելի շատ մտածում, քանի որ շատ դժվար է: Իրենց խնդիրներն այս պահի դրությամբ ավելի շատ բանկերի վարկերի հետ են կապված, քան այլ խնդիրների: Նոյեմբերի 12-ը գյուղատնտեսական վարկերը մուծելու օրն է ու ամեն մեկն իր գլուխը բռնած իր հոգսի մասին է մտածում, քանի որ փող չունի»,- ասաց գյուղապետը:

Խոսելով գյուղի խնդիրների մասին՝ նա նշեց նաև, որ իրենց մոտ խմելու ջրի խնդիր թեև չկա, սակայն  2009-ից սկսած գյուղի գազաֆիկացման աշխատանքներն են մնացել են օդից կախված:

«Գյուղն ընդհանրապես գազաֆիկացված չի եղել, բայց 2009 թվականին  գյուղական բնակավայրերի վերակառուցման գրասենյակի միջոցներով կատարվել են նախնական աշխատանքներ և այդպես էլ մնացել են անավարտ: 2009-ին մոտավորապես 65 մլն դրամի նախագծա-նախահաշվարկային աշխատանքներ են իրականացվել, բայց մնացել են անավարտ: Վերջերս Շիրակի մարզպետը ՀՀ նախագահի հետ հանդիպման ժամանակ բարձրացրել է այդ հարցը: Մի քիչ աշխուժացում կա, բայց տեսնենք թե ինչ ավարտ կունենա»,- ասաց Հայկավան գյուղի գյուղապետը:

Գյուղապետի խոսքով՝ գազաֆիկացումից բացի, գյուղում այլ խնդիրներ նույնպես կան, սակայն դրանց այլ առիթով կանդրադառնա:

Նույն մարզի Արթիկի տարածաշրջանի  Գեղանիստ գյուղի գյուղապետ Աղասի Ղազարյանն էլ տեղեկացրեց, որ իրենց գյուղում մարդիկ կամաց-կամաց ծանոթանում են նոր Սահմանադրության դրույթներին: «Որը ծանոթանում է, որը՝ չէ: Սպասում ենք ընտրություններին: Մարդիկ կան դեմ են, մարդիկ կան կողմ են, բայց  լարվածություն չկա»,- ասաց գյուղապետը:

Ա. Ղազարյանն ասաց նաև, որ կուսակցությունների ներկայացուցիչներն ընտրողների հետ հանդիպումներ չեն ունեցել, իսկ նոր Սահմանադրության դրույթների հետ կապված հարցերի դեպքում դիմում են իրեն և հույս ունեն, որ ամեն ինչ լավ է լինելու:

Շիրակի մարզի Անիի տարածաշրջանի Քարաբերդ գյուղի  գյուղապետ Մհեր Բուլոյանն էլ Orer.am-ին փոխանցեց, որ ում պետք է, ծանոթ է նոր Սահմանադրությանը, իսկ փոփոխություններին էլ բավականին հանգիստ են վերաբերվում:

«Ամեն  մի փոփոխություն էլ ունի իր լավ ու վատ կողմերը, բայց, ընդհանուր, նորմալ է»,- ասաց Մ. Բուլոյանը:

Գյուղապետը, խոսելով գյուղի ներկայիս խնդիրների մասին, ասաց, որ հիմնանորոգվում է խմելու ջրի ներքին ցանցը: Բացի այդ՝ նորոգվում է նաև Մարալիկ-Քարաբերդ ճանապարհի 7-8 կմ-անոց հատվածը, որը բավականին թեթևացրել է ճանապարհային խնդիրը: 

«Այնպես որ, սպասելիքները շատ են ու պետք է, որ լավ լինի: Ես գիտեմ, որ Սահմանադրական փոփոխություններն ավելի լավ բաներ կտան մարդկանց, ժողովրդին: Ես ինձ համար չեմ խոսում, որովհետև այսօր գյուղապետ եմ, կարող է վաղն էլ գյուղապետ չլինեմ, բայց ապրում ենք այս գյուղում ու շարունակելու ենք ապրել ինչպես  մենք, այնպես էլ մեր սերունդները»,- ասաց Քարաբերդի գյուղապետը:

Ամասիայի տարածաշրջանի Բերդաշեն գյուղի գյուղապետ Համբարձում Ախցխեցյանն էլ Orer.am-ին փոխանցեց, որ ինքն անձամբ է հիմնադրել Բերդաշենը 1989 թվականին:

Խոսելով հանրաքվեի մասին՝ նա ասաց, որ իրենց գյուղում ձևավորված է քաղաքացիական հասարակություն, որոնք տեղեկացված են, թե ինչ բարեփոխումներ են սպասվում երկրում:

«Ով չի պատկերացնում, բացատրում ենք, տեղեկացնում ենք: Ինչ վերաբերում է սոցիալական խնդիրներին, ապա դրանք շատ են: Մեր գյուղը սահմանակից է և´ Թուրքիային, և´ Վրաստանին: Դրան գումարած՝ գյուղի դիրքն այնպիսին է, որ կլիմայական դաժան պայմաններ ունի: Մարդիկ վարկերի տակ են»,- ասաց Բերդաշենի գյուղապետը:

Նա նշեց նաև, որ եթե նախկինում եղանակային պայմանների հետևանքով  ճանապարհները փակվում էին, ապա արդեն մի քանի տարի է՝ ճանապարհները գտնվում են 24-ժամյա հսկողություն տակ և ժամանակին մաքրվում են: 

«Մեր շրջանում հիմնականում անասնապահությամբ են զբաղվում և վառելիքը տեղում ապահովվում է: Այն, որ բոլորը բողոքում են, հեղափոխություն են ուզում անել և աշխարհը փոխել, ասեմ, որ ամեն մարդ պետք է առաջին հերթին նախ իրեն փոխի: Պետք է համբերությամբ զինված մեր ներդրումն ունենանք մեր երկիրը շենացնելու համար: Մեր պապերի երազանքն է եղել անկախ Հայաստան ունենալը և այսօր, երբ մեր պապերի երազանքն իրականություն է դարձել, ինչքան էլ ծանր պայմաններ լինեն, պետք է հաղթահարենք, որպեսզի մեր երկիրը դառնա անկախ, ինքնուրույն, ինքնիշխան: Ես ոչ թե որպես  համայնքի ղեկավար եմ խոսում, այլ խոսում եմ որպես Հայաստանի քաղաքացի: Ես ծնունդով Ջավախքից եմ, բայց  հոգով, սրտով հայրենասեր հայ մարդ եմ և ապրելով գյուղում՝ չեմ ընդունում այն մարդկանց, որոնք լքում են մեր գյուղը»,- ասաց Բերդաշենի գյուղապետը:

Իսկ Աշոցքի տարածաշրջանի Կաքավասար գյուղի գյուղապետ Սուրեն Ավագյանն էլ Orer.am-ին փոխանցեց, որ իրենց գյուղը կենտրոնից այնքան հեռու է, որ իրենց մասին հաճախ չեն հիշում:

«Գրքեր են բերել, կբաժանենք, լավ կլինի էլի: Երկու-երեք տաի է՝ գյուղին ո´չ օգնություն են տալիս, ո´չ էլ որևէ ծրագիր են իրականացնում: Ինչ վերաբերում է ժողովրդի տրամադրությանը, ապա շատ վատ է մարդկանց տրամադրությունը: Որ ասում են Հայաստանի Սիբիր, դա մեզ մոտ է: Հիմա մեզ մոտ դրսում կես մետր ձյուն է նստած, օդի ջերմաստիճանն էլ մոտ - 15-ից ցածր է»,- ասաց  Ս.Ավագյանը:

Կաքավասարի գյուղապետն ասաց նաև, որ իրենց գյուղում  հիմնականում զբաղվում են անասնապահությամբ, բայց այս տարի թե´ կաթի գինն է ցածր եղել, թե´ մսինը, ուստի գյուղացիները չեն կարողացել իրենց վարկերը փակել: 

«Կաթը 80-100 դրամով էին այս տարի մթերում: Ժողովրդի վիճակը փոխարեն լավանա, գնալով վատանում է: Շատ վատ վիճակ է մեզ մոտ, նույնիսկ տեխնիկա չունենք: Մարդիկ իրենց անասունները վաճառում են, որ բանկերի վարկերը փակեն: Այս է իրավիճակը: Այդ պայմաններում մարդկանց ես ի՞նչ կարող եմ ասել»,- ասաց Ս.Ավագյանը:

Ասվածից կարելի է եզրակացնել, որ Շիրակի մարզի տարածաշրջանների գյուղերում մարդիկ ավելի շատ սեփական խնդիրներով են զբաղված, քան երկրում տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին տեղեկանալով, քանի որ սոցիալական խնդիրներն այնքան շատ են, որ ո´չ ժամանակ, ո´չ էլ տրամադրություն են ունենում երկրի անց ու դարձի մասին տեղեկանալու համար:

Այնուամենայնիվ, կարող ենք արձանագրել, որ եղանակային ամենադաժան պայմաններում ապրելով ու տեր կանգնելով  իրենց տանն ու շենին՝ հույս են փայփայում, որ այն, ինչ չկարողացան ստանալ երկրի անկախացման շնորհիվ, գուցե կարողանան ձեռք բերել Սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում:

Արմինե Գրիգորյան