Տոն հարամելու արվեստը
Անկախ նրանից, թե երկիրը ինչ վիճակում է գտնվում՝ ներքաղաքական լարված, թե պատերազմական, միևույնն է, կյանքը պիտի շարունակվի իր բնականոն հունով:
Աշխատանք, առօրյա հոգսեր, հանգիստ, զբաղմունքներ, ժամանց, տոներ և ուրախ առիթներ՝ այս ամենն իր կարևոր տեղն ունի մարդու և տվյալ հասարակության կյանքում, մանավանդ` ուրախ առիթներն ու տոները, որոնք ցանկացած իրադրության մեջ չեն թողնում, որ հասարակությունն ընկճվի, ժողովրդի ոգին թուլանա, որովհետև անգամ պատերազմական վիճակում ամենավտանգավորը հենց ժողովրդի ընկճվածությունն է:
Ի ուրախություն մեզ՝ մեր հանրության մեծ մասն այնքան ողջամիտ է, որ չի շեղվում իր կյանքի բնականոն հունից, ներկայում էլ պատրաստվում է գալիք ամանորյա տոներին, շատերն էլ այս օրերին տարեվերջյան կորպորատիվ երեկույթներ են կազմակերպում:
Եվ ահա այստեղ է, որ իրենց գործն են սկսում տոն հարամողները: Նրանցից ոմանք, միգուցե, գործում են պատվերով՝ կազմակերպված, հասարակության շրջանում դեպրեսիա առաջացնելու ծրագիր են իրականացնում, ոմանք էլ, միգուցե, անհատական, զուտ իրենց այլասերված մտքի արդյունքն են ցույց տալիս, բայց նրանք բոլորը կիրառում են հստակ մշակված տեխնոլոգիաներ: Այլ կերպ ասած՝ կա տոն հարամելու արվեստ:
Ինչպե՞ս հարամել տոները: Նշեմ մի քանի կիրառվող հնարք.
1. Սոցիալական ցանցի մի խումբ օգտատերերի կողմից ակտիվ կերպով տարածվում են գրառումներ ու մեկնաբանություններ մոտավորապես այսպիսի բովանդակությամբ՝ «Սահմանին ամեն օր զինվոր է զոհվում, իսկ դուք կորպորատիվներ ու ամանորյա միջոցառումներ եք անում, ժանտախտի օրոք խրախճանք եք անում»:
Ցանկացած ողջամիտ մարդ էլ հասկանում է , որ մեկը մյուսի հետ ընդհանրապես կապ չունի, որ սուգ պահելով և տառապելով` սահմանի մեր զինվորներին ոչ միայն չենք օգնի, այլև նրանց էլ կընկճենք, և սա կոնկրետ մարդկանց տրամադրության վրա ազդելու, մարդկանց ընկճել փորձելու հնարք է:
2. Օգտատերերի մեկ այլ խումբ տարածում է հետևյալ բովանդակությամբ գրառումներ ու մեկնաբանություններ. «Խեղճ ժողովուրդը սոված մեռնում է, իսկ դուք խրախճանքներ եք անում»:
Նախ, մենք սոցիալիստական երկրում չենք ապրում, որտեղ պետք է սոցիալական հավասարություն լինի, և ինչպես բոլոր կապիտալիստական երկրներում, մեզ մոտ էլ կան աղքատներ, միջին ապրողներ և ավելի լավ ապրողներ, նաև՝ հարուստներ: Այնպես որ, ժողովուրդը սոված չի մեռնում (մանավանդ որ ժողովրդի մեծ մասը սուպերմարկետներում ճոխ առևտուր է անում այս օրերին), Հայաստանը սովածների երկիր չի:
Այլ հարց է, որ բազմաթիվ վատ ապրողներ չեն ուզում տոնը նշել համապատասխան իրենց ունեցածի և գիտակցաբար ընկղմվում են վարկերի մեջ՝ զուտ հարևաններին ապացուցելու համար, որ իրենց «բուդը» հարևանի «բդից» մեծ է ու հաստ: Դա էլ արդեն մեր փչացած արժեհամակարգի մի բաղադրիչն է: Սա նույնպես տեխնոլոգիա է, որի նպատակն է փչացնել մարդկանց տրամադրությունները:
3. Այս օրերին «ծլում» են, հայտնվում են նաև «մասնագետ»-օգտատերեր, որոնք ուրիշ ժամանակ առանձնապես չեն երևում կամ էլ միայն այս օրերին են հիշում, որ «մասնագետ» են: Եվ ահա նրանք սկսում են «մասնագիտական» քննադատության ենթարկել տոների հետ կապված մի շարք երևույթներ, օրինակ՝ քաղաքի ամանորյա զարդարանքները: Մեր համաքաղաքացիներից շատ-շատերին լավ էլ դուր է գալիս, թե ինչպես է զարդարված Երևանը, մենք այս օրերին զբոսնում ենք մեր մայրաքաղաքով, և շատերիս հաճելի է քաղաքի տոնական հանդերձանքը, նաև մեր Հրապարակի տոնածառը, որը շատ գեղեցիկ է՝ իր եռագույն լուսավորությամբ հանդերձ: Բայց «հանճարեղ» «մասնագետները» փորձում են այս ամենի մեջ թերություններ գտնել՝ համեմատելով դրանք ինչ-որ եվրոպական քաղաքների ամանորյա զարդարանքի հետ: Կներեք, իսկ ինչու՞ պետք է մեր քաղաքը պարտադիր լինի եվրոպական ինչ-որ քաղաքի կրկնօրինակ: Յուրաքանչյուր քաղաք իր յուրահատկությունն ունի, իր գեղեցկությունը, իր հմայքը, և պետք չի` մեկը մյուսի նմանակը դառնա:
Սրան էլ ավելանում են «բողոքներ», թե «Ինչու է զարդարանքի ու տոնածառի վրա ծախս արվել, երբ ժողովրդի սոցիալական վիճակը լավ չէ»:
Նախ, պետք չէ ամբողջ ժողովրդի անունից խոսել, քանի որ իրականում այդ ժողովրդի մեծ մասը մասնակցում է տոնակատարություններին, վայելում քաղաքի գեղեցկությունը, և այդ ծախսը նրանց համար է արվել, դա նաև նրանց է պետք: Ինչու՞ պետք է չարվեր: Կրկին մթնոլորտ պղտորելու փորձ...
4 Եվ վերջապես՝ «ռեժիմի» գործոնը: «Ռեժիմաբանները» այս օրերին ակտիվորեն հիշեցնում են, թե «ի՞նչ տոն, երբ ունենք հանցավոր ռեժիմ, հանցավոր իշխանություններ, երբ նրանք թալանում են խեղճ ժողովրդին»:
Ներողություն, իսկ եթե առաջիկա մի քանի օրը ժողովուրդը սուգ պահի և տոն չնշի՝ ռեժիմը հեռանալու՞ է: Թե՞ տոները, «ռեժիմաբանների» ասած, ռեժիմի սեփականությունն են: Տոները մերն են՝ անկախ նրանից, թե ինչ ռեժիմներ կփոխվեն, տոները մնայուն են: Այս մեկը արդեն ավելի հնացած տեխնոլոգիա է, քիչ ազդեցիկ, ավելի շատ՝ ծիծաղելի:
Այլ հնարքներ էլ կան, բայց այս անգամվա համար այսքանն էլ բավական է...
Այնպես որ, սիրելի հայրենակիցներ, հանգիստ վայելեք ձեր կորպորատիվ երեկույթները, ամանորյա տոները և մի ընկեք տեխնոլոգիաների ու հնարքների ազդեցության տակ: Նման պահերին հիշեք, որ ոմանց, որոշ ուժերի դա ձեռնտու է, և նրանք աշխատում են այդ ուղղությամբ: Վայելեք ձեր հանգիստը, դուք դրան արժանի եք:
Շնորհավոր գալիք Ամանոր:
Կարեն Վարդանյան
Orer.am, վերլուծաբան
