Մի´ ընդարմացրեք բանակը, տիկնայք և պարոնայք

Բանակի մասին շատերն են գրում: Ոմանք դրվատանքով, պաթոսով ու գովերգով, ոմանք՝ սևացնելով ու քննադատելով, և թվում է, թե դա այդպես էլ պետք է լինի: Սակայն հենց այստեղ է աննորմալությունը:  Գուցե շատերը, մանավանդ ՉԾԱՌԱՅԱԾՆԵՐԸ, չեն էլ գիտակցում, թե ինչ է նշանակում բանակ:

Ծառայությունը հեշտ չէ և չի էլ կարող լինել, սակայն դժվար է միայն, ինչպես բանակում է ընդունված ասել, առաջին երկու տարին: Չծառայածները երբեք չեն հասկանա այս արտահայտության իմաստը: Գրեթե ոչ մի ծառայած ծառայությունից հետո ցավով ու ատելությամբ չի հիշում այդ երկու տարիների ընթացքում կատարված և ոչ մի օրը՝ անկախ դժվարությունից, ընդհակառակը,բանակային բոլոր օրերի հիշողությունն իր մեջ յուրօրինակ կարոտախտ ունի:

Կա՞ն արդյոք թերություններ բանակում, իհարկե, կան և բազմաթիվ, սակայն, մյուս կողմից, վերջին 25 տարիների ընթացքում Հայաստանի՝ որպես պետականություն, ամենալուրջ ձեռքբերումը բանակն է իր բոլոր կողմերով հանդերձ, թերևս միակ կառույցը, որը փոքրիշատե կայացած է ու կազմակերպված: Բանակը հազարամյա կարոտի մարմնացում է, ընդ որում,  հազարամյա ոչ թե փոխաբերական ու գեղարվեստական առումով, այլ հենց հազար տարի է՝ Հայաստանը բանակ չի ունեցել և այժմ այն կա: Ավելին, բանակը ոչ թե կա, այլ դարձել է պետականության լինելիության միակ ապացույցը:

Իսկ բանակի թերություննե՞րը, կասեն շատերը, ողբերգական ու հանցագործ դեպքերը: Այո', դրանք նույնպես կան, սակայն բանակում տեղ գտած գրեթե բոլոր արատները երկրի հասարակական կյանքի հետևանք են, եթե կուզեք միջավայրի, խեղված արժեհամակարգերի ու մտածողության արդյունք, և այստեղ բանակն ամենաքիչն է մեղավոր: Խոսել այս մասին, թե ոչ, բավական դժվար խնդիր է, քանի որ հաճախ բանակի թերությունները բարձրաձայնելը ընկալվում կամ ներկայացվում է դավաճանություն, լռել այս մասին, նշանակում է համակերպվել ու թույլատրել թերությունը:

Ո՞րն է այն սահմանը, երբ թերության բարձրաձայնումը հատում է սևացնելու եզրագիծը և որն է այն սահմանը, երբ բանակի դրվատանքը վերածվում է սնապարծ պաթոսի: Չափազանց նուրբ է սահմանը և չափազանց պատասխանատու, քանի որ, սևացնելով բանակը, սևացնում ենք մի ողջ հասարակության, քանի որ բանակը հասարակության հայելին է, ամենաիրական հայելին, որտեղ երևում են հանրության մեջ առկա անգամ ամենաթաքնված թերությունները:

Մյուս կողմից՝ հեռուստաեթերից հնչող  պաթոսով ու դատարկ ներբողներով ի չիք է դառնում խնդրի լուծումը: Բանակը կայանում է անընդհատ, այն կենդանի օրգանիզմ է, մի´ ընդարմացրեք կենդանի մարմինը պոռոտախոս հռետորաբանությամբ, բայց և  մի´ սևացրեք այն զրպարտության ու բանսարկության հասնող թվացյալ «սրտացավությամբ», քանի որ բանակը պաշտպանության նախարարը, շտաբի պետը, երկրի նախագահն ու վարչապետը չեն, բանակն այն հավաքական կերպարն է, որի յուրաքանչյուր շտրիխը ծնվում է հայաստանյան ընտանիքներում:

Շնորհավո´ր , զինվո´ր:

Աղասի Մարգարյան

Օrer.am, վերլուծաբան