Մասնագետները լուծումներ են առաջարկում գիտության և արդյունաբերության կապակցված աշխատանքի համար
Հասարակություն
Գիտական լուծումներն արդյունաբերության մեջ կիրառելու գործընթացում առկա բացերի ու այդ համակարգերի միջև կամուրջներ ստեղծելու անհրաժեշտության մասին հարցերն էին քննարկում «Գիտության և տեխնոլոգիաների մերձեցում» թեմայով երկօրյա գիտաժողովի առաջին պանելի մասնակիցները: Քննարկումն ընթանում էր գիտական շրջանակների, պետական գերատեսչությունների և ՏՀՏ ոլորտի ներկայացուցիչների միջև` կարծիքների փոխանակմ ան ձևաչափով: «Գիտություն, արդյունաբերություն և պետություն. կամրջելով բացթողումները» անվանմամբ պանելի վարող Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի (ՀԱՀ) Ճարտարագիտության բաժանի դեկան Արամ Հաջյանը,որոշակի կարծիքներ ի մի բերելով, նշեց ուշադրության կարիք ունեցող մի քանի առանցքային ուղղություններ: «Միջազգային փորձի ուսումնասիրումն ու տեղական լուծումների համադրումը: Բոլորս համաձայն ենք, որ աչքերը փակ միայն մեկ օրինակ վերցնելն ու կիրառելը հեշտ է, բայց հեշտ լուծումների մասին չէ, որ պետք է մտածենք:
Երկրորդ հարցը, որ շեշտադրվեց, հաջողության պատմությունների, հաջողված հայեցակարգերի վերլուծությունն ու դրանց մոդելների կիրառումն է: Բացի այդ` կարևոր է հստակեցնել, թե արդյունաբերության կոնկրետ որ ճյուղի մասին է խոսքը, երբ խոսում ենք գիտության ու արդյունաբերության մերձեցման մասին:
Երրորդ` գիտության և արդյունաբերության միջև հետադարձ կապի ու հրատապության գործոնի ապահովումն է: Այստեղ ուզում եմ ընդգծել, որ կան հրատապ ու երկարաժամկետ հեռանկարում լուծում պահանջող խնդիրներ: Գիտության լուծումները շտապ լուծումներ չեն, դրանք երկարաժամկետ ծրագրեր են»,-նշեց Հաջյանը` հավելելով, որ բանակի համար լուծումներ մշակելու տեսանկյունից ևս` կան հարցեր, որոնք անմիջապես պետք է լուծվեն, բայց առկա են նաև համակարգային խնդիրներ, որոնց իրագործման համար երկար ժամանակ է անհրաժեշտ:
Ինչ վերաբերում է էկոհամակարգ ստեղծելուն, ապա ըստ Հաջյանի, առաջարկները տարբեր են` ինժեներական քաղաք, համալսարաններին կից տեխնոլոգիական տրանսֆերային կենտրոններ, ինկուբատորներ ստեղծելն ու արդեն եղածն էլ ճիշտ գործարկելը:
Գիտաժողովի մասնակիցներին հուզող հաջորդ հարցն էլ մտավոր սեփականության պաշտպանության մեխանիզմների զարգացմանն է վերաբերում, որպեսզի գիտական հայտնագործություն կամ որևէ նոր բան ստեղծող անձը վստահ լինի, որ չեն գողանա այն, մյուս կողմից էլ` գիտության այդ արգասիքը հետաքրքրիր կլինի ու արժեք կունենա մասնավոր ընկերությունների համար:
Խոսվեց նախարարություններին կից գիտահետազոտական ինստիտուտներ ունենալու անհրաժեշտության մասին, որոնք ոլորտի խնդիրները կձևակերպեն, կվերլուծեն ու կմշակեն լուծումներ` դրանք ներկայացնելով կատարման տվյալ գերատեսչությունների կողմից:
«Նեյշնլ Ինսթրումենթս Էյ Էմ» ընկերության տնօրեն Արամ Սալաթյանի խոսքով` Հայաստանի՝ որպես փոքր երկրի, միակ մրցակցային առավելությունը գիտական հարուստ ավանդույթներ ունենալն է: «Այն, ինչ պետք է անենք հիմա, այս առավելությունը մաքսիմալ կերպով օգտագործելն է»,-ասաց նա: Անդրադառնալով արդյունաբերական ու գիտության կապին` Արամ Սալաթյանը նկատեց, որ այսօր դրանց միջև խզում կա, մինչդեռ համատեղ աշխատանքի անհրաժեշտություն կա: «Գիտնականներն ասում են` ճիշտ ձևով կազմեք պահանջները, բայց մենք գիտնականներ չենք, որ ճիշտ ձևակերպենք հարցերը, դրա համար էլ պետք է միասին աշխատենք: Եթե միասին աշխատելու գաղտնիքը գտնենք, ուրեմն ներկայում մեր արածից տասն անգամ ավելի արդյունք կունենանք»,-հավելեց բանախոսը: Նա կարևորեց նաև գլոբալ գիտական համայնքին մաս կազմելու անհրաժեշտությունը:
«Նյու Թեքնոլոջի Էդուքեյշն ֆոնդ»-ի գործադիր տնօրեն Վահան Հովսեփյանն էլ այն կարծիքին էր, որ էկոհամակարգի ստեղծման սկզբնական փուլում պետք է կենտրոնանալ ռազմարդյունաբերության և արտակարգ իրավիճակների համար լուծումներ առաջարկելու վրա:
Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության տնօրեն Կարեն Վարդանյանն առաջարկեց, օրինակ, Պոլիտեխնիկ ինստիտուտը կցել Զինված ուժերին, «որպեսզի ուսանողն առաջին իսկ կուրսից զբաղվի բանակի պահանջներին տեխնոլոգիական լուծումներ տալով»: Ըստ Կարեն Վարդանյանի`դա մի քանի առումով շահավետ կլինի: «Առաջինը` ուսանողն, ով առաջին իսկ կուրսից մինչ ավարտելը կզբաղվի որոշակի խնդիրներ լուծելով, այսինքն` Ա կետից մինչև ամենավերջին կետը կկարողանա ինքնուրույն կատարել, ավելի մրցունակ կդառնա և բիզնեսի ուշադրության կենտրոնում կլինի: Երկրորդ` համատեղ աշխատանքի շնորհիվ գումարներ կխնայվեն»,-նշեց Վարդանյանը:
Գիտաժողովը կազմակերպել է ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտը ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ՀՀ ԿԳՆ Գիտությյան պետական կոմիտեի, Երիտասարդ գիտնականների աջակցության ծրագրի, Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի և Ձեռնարկությունների ինկուբատոր հիմնադրամի աջակցությամբ:
