Սահմանադրության օրվան ընդառաջ լույս է տեսել ՀՀ ՍԴ նախագահի մենագրությունը
Հասարակություն
Սահմանադրության օրվան ընդառաջ տեղի ունեցավ Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի նախագահ Գագիկ Հարությունյանի «Սահմանադրական մշակույթ» գրքի շնորհանդեսը, ինչպես նաև տոնական ընդունելություն:
Տոնական միջոցառմանը մասնակում էին ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը, նախարարներ, պատգամավորներ, Հայ աստանում հավատարմագրված դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներ:
Իր ելույթում ՀՀ ՍԴ նախագահ Գագիկ Հարությունյանը, շնորհավորելով ներկաներին Սահմանադրության օրվա կապակցությամբ, նշեց, որ Սահմանադրության օրվա խորհուրդը յուրաքանչյուր երկրի և ժողովրդի համար դրսևորվում է համազգային համակեցության այն որակով, որն առկա է իրական կյանքում:
«Սահմանադրությունը` որպես քաղաքակիրթ համակեցության հիմնական օրենք, երաշխիքն ու միջոցն է կայուն և դինամիկ զարգացում ապահովելու համար: Իսկ դա հնարավոր է դառնում միայն այն դեպքում, երբ Սահմանադրության ուժով իրավունքի գերակայությունը դառնում է անձի սոցիալական վարքագծի, պետության քաղաքական ինստիտուտների քաղաքական վարքագծի, իշխանությունների հանրային վարքագծի հիմք: Վերջինիս հասնելու համար յուրաքանչյուր պետություն լուրջ ճանապարհ պետք է անցնի:
Մեր երկիրն այդ ուղղությամբ հիմնաքարերը դրեց անկախության հռչակագրով, անկախ պետականության հիմնադրույթների մասին սահմանադրական օրենքով, 1995թ. հուլիսի 5-ի հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրությամբ: Հանրային կյանքի զարգացմանը համաքայլ սահմանադրական նոր զարգացումներ ամրագրվեցին 2005թ. սահմանադրական հանրաքվեով: Այդ զարգացումներն ավելի ամբողջական դարձան և համակարգային բնույթ ստացան 2015թ. սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում»,- ընդգծեց Հարությունյանը:
ՀՀ ՍԴ նախագահը հավելեց, որ այսօր արդեն վստահաբար կարելի է փաստել, որ սահմանադրական մակարդակով ՀՀ-ում երաշխավորված է իրավունքի գերակայությունը, անհրաժեշտ սահմանադրական նախադրյալներ են ստեղծվել մարդու հիմնական իրավունքների անմիջական ապահովումը երաշխավորելու համար, ստեղծվել են քաղաքացիական հասարակության կայացման և ժողովրդավարության ամրապնդման նախադրյալներ: «Կարող ենք փաստել, որ ձևավորվել է իշխանությունների հավասարակշռման ավելի կուռ ու ամուր սահմանադրական համակարգ, անհրաժեշտ ու բավարար երաշխիքներ են ամրագրվել իրավական որոշակիության սկզբունքի ամրագրման համար, սահմանադրորեն դատական իշխանության գործառութային անկախության որակապես նոր երաշխիքներ են ստեղծվել, ձևավորվել է անհրաժեշտ սահմանադրական միջավայր իրավական, ժողովրդավարական պետության հիմնարար չափանիշների երաշխավորման համար: Գերագույն խնդիրն այդ ամենի ապահովումն է իրական կյանքում համարժեք օրենսդրական լուծումների, դրանցում քաղաքացիական հասարակության ակտիվ ներգրավմամբ և որակական բարեփոխումների միջոցով»,- ասաց Գագիկ Հարությունյանը:
Անդրադառնալով իր հեղինակած «Սահմանադրական մշակույթ» մենագրությանը` Գագիկ
Հարությունյանն ընդգծեց, որ 2005թ. ինքն արդեն հրատարակել է «Սահմանադրական մշակույթ. Պատմության դասեր և ժամանակի մարտահրավերներ» խորագրով մենագրություն, իսկ նոր լույս տեսածը գիրքը դրա լրամշակված տարբերակն է: Նրա խոսքով` ընդհանրապես միջազգային պրակտիկայում նման ուսումնասիրությունները շատ քիչ են:
«Ես փորձել եմ պատմատրամաբանական մի վերլուծություն կատարել` նախաքրիստոնեական շրջանից մինչև մեր օրերի հայ իրականությունը, միջազգային զարգացումները, եվրոպական և ամերիկյան սահմանադրականության առանձնահատկությունները և ցույց տալ, թե ինչ տրամաբանությամբ և ուր է զարգանալու սահմանադրական մշակույթը, որոնք են այսօրվա մարտահրավերները:
Ընդհանրապես մեր մասնագետների եզրահանգումն այն է, որ այսօր հասարակական շատ չարիքներ սահմանադրականության դեֆիցիտի արդյունք են, իսկ դա դրսևորվում է գրեթե ամեն օր, պահանջվում են կառուցակարգային նոր մոտեցումներ` դրանք հաղթահարելու համար: Դրա համար ես այս գրքում առաջարկում եմ հայեցակարգային նոր մոտեցում` սահմանադրական մշտադիտարկում իրականացնելու վերաբերյալ, որը լրջագույն ինստիտուտ է և մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել միջազգային պրակտիկայում»,- եզրափակեց Հարությունյանը` հավելելելով, որ հոկտեմբերի 23-ին Երևանում կազմակերպվելու է համաեվրոպական խորհրդաժողով` նվիրված սահմանադրական մշտադիտարկմանը:
