Երևան, 20.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Երբեմն ընդամենը մեկ փոքրիկ աղյուսը հեռացնելը բավարար է ամբողջ կառույցը քանդելու համար. «Փաստ» Հայաստանը հայտնվում է երկու մրցակցող ռազմավարությունների միջև. «Փաստ» Վճռորոշ է, թե ՀՀ քաղաքացին ինչ ընտրություն կկատարի՝ Սամվել Կարապետյանի առաջարկած ուժեղ և անվտանգ Հայաստան կառուցելու տեսլականը՞, թե՞ գործող իշխանության կողմից այդ ծրագրի շուրջ բարձրացվող անբովանդակ աղմուկը․ վերլուծաբան «Կա մեկը, ով այդ բոլոր նռների քաղցրությունն ուներ իր հոգու մեջ». Լևոն Լևոնյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Կարմիր շուկայում. «Փաստ» Ոչ միայն ռազմական ուժով, այլ նաև հաշվարկային հզորություններով և ալգորիթմական ինտելեկտով. «Փաստ» «Ընտրություններն են այն հնարավորություններից մեկը, որ ժողովուրդը ձերբազատվի մեզ պատած աղետից». «Փաստ» Կեղծ և մոլորեցնող թեզեր «խաղաղության» և «պատերազմի» շուրջ. «Փաստ» Առաջարկվում է դիվանագիտական ներկայացուցիչների պաշտոնավարման առավելագույն ժամկետը սահմանել 5 տարի. «Փաստ» Ի՞նչ «գործիքներ» են կիրառում իշխանությունները. «Փաստ» Հիշողության կորո՞ւստ, թե՞ դիտավորություն. «Փաստ»


Օրենսդ­րա­կան փո­փո­խու­թյուն­նե­րի փա­թե­թը թույլ կտա վե­րահս­կո­ղու­թյուն իրա­կա­նաց­նել կեն­դա­նա­կան ծագ­ման սննդամ­թեր­քում հա­կա­բի­ո­տիկ­նե­րի մնա­ցոր­դա­յին առ­կա­յու­թյան նկատ­մամբ. «Փաստ»

Հարցազրույց

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հակամանրէային միջոցների նկատմամբ մանրէների կայունությունը արդի և գլոբալ խնդիր է ոչ միայն բժշկության, այլև անասնաբուժության, սննդամթերքի անվտանգության և գյուղատնտեսության ոլորտներում, քանի որ անասնաբուծության, անասնաբուժության, թռչնաբուծության, ձկնաբուծության ոլորտներում հակամանրէային դեղերը կիրառվում են ոչ միայն բուժման, այլև կենդանու աճը խթանելու նպատակներով: Արդյունքում դեղակայուն մանրէները, սննդային շղթայի միջոցով, կարող են կենդանիներից անցնել մարդուն:

Հակամանրէային միջոցների նկատմամբ կայունության, դրանց հետևանքների և առաջարկվող լուծումների շուրջ «Փաստը» զրուցել է ՀՀ ԿԵ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար Գեորգի Ավետիսյանի հետ: 

-Պարոն Ավետիսյան, հակամանրէային միջոցների օգտագործման, դրանց նկատմամբ կայունության խնդիրը որքանո՞վ է արդիական Հայաստանում:

-Հակամանրէային միջոցների նկատմամբ մանրէների կայունությունը ամբողջ աշխարհում կարևոր խնդիր է, քանի որ կենդանիներն անհիմն կերպով հակաբիոտիկներ ստանալով՝ ազդում են մարդու առողջության վրա: Հայաստանն էլ բացառություն չէ: Գաղտնիք չէ, որ մեր գյուղացիները որակյալ օգնության դիմել չեն ցանկանում կամ չեն էլ մտածում այդ մասին. առանց անասնաբույժի հետ խորհրդակցելու, անասնաբուժական դեղատնից գնում ու առանց հասկանալու օգտագործում են որևէ հակաբիոտիկ՝ չմտածելով դրա հետևանքների մասին: Ուստի շատ կարևոր է անասնաբուժությունում հակաբիոտիկների կիրառման կուլտուրայի ներդրումը և ավանդական բուժման մեթոդներից և դեղերից անցումը ժամանակակից մոտեցումներին: Հակաբիոտիկային բուժման դիմողը միշտ պետք է գիտակցի, որ դրանց սխալ, չգիտակցված կամ անգրագետ մոտեցմամբ կիրառումը հանգեցնում է հանրային առողջության ռիսկերի: 

-Իսկ հնարավոր չէ՞ այդ խնդիրը կարգավորել օրենսդրորեն, ունե՞ք լուծումներ: 

-Իհարկե, հնարավոր է և, այո, լուծումներ ունենք: Մենք կառավարություն ենք ներկայացրել օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթ, որի ընդունման դեպքում մենք վերահսկողություն կիրականացնենք կենդանական ծագման սննդամթերքում հակաբիոտիկների մնացորդային առկայության նկատմամբ: Առաջարկի ամենակարևոր դրույթը, թերևս, այն է, որ կենդանիների համար նախատեսված դեղային կերը և հակաբիոտիկ պարունակող կերային հավելումները վաճառվեն միայն դեղատոմսերով, մասնագետի նշանակմամբ: Գաղտնիք չէ, որ հանրային առողջության մակարդակով խնդիրներ կան: Ես մեր առաջնային նպատակներից մեկն եմ համարում հակաբիոտիկային կայունության դեմ անողոք պայքարը: Այս տարի նախատեսվում է անցկացնել մոնիտորինգային ծրագրեր՝ ուղղված սննդամթերքում և կենդանիների կերերում հակաբիոտիկներ հայտնաբերելուն: Հատկանշական է, որ եթե անասնաբուժության ոլորտում հակաբիոտիկները կիրառվում են զուտ բուժական նպատակով, ապա անասնաբուծության ոլորտում դրանք, որպես կերային հավելումներ, օգտագործվում են բավականին հաճախակի և չկանոնակարգված կերպով: Սրա վերացմանն է ուղղված օրենսդրական փոփոխությունը, որ մենք առաջարկում ենք:

-Հակաբիոտիկների կայունության վտանգն, այնուամենայնիվ, վերահսկվում է, չէ՞: Ինչպե՞ս, ի՞նչ քայլեր են իրականացվում այդ ուղղությամբ:

-Այդ հարցը նախ և առաջ գյուղացու, ընտանի կենդանիներ պահողների տեղեկացվածության, խնդրի էության ու դրա դեմ պայքարելու միջոցների մասին իրազեկ լինելու խնդիր է: Նոյեմբերին հանրապետության ողջ տարածքում, ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության աջակցությամբ, անցկացրել ենք սեմինարների շարք անասնաբույժների, ֆերմերների, գյուղացիների, անասնաբուժական դեղատների ներկայացուցիչների համար: Մանրամասն ներկայացրել ենք հակաբիոտիկային կայունության վտանգները, դրա դեմ պայքարելու հնարավորություններն ու միջոցները, հորդորել անպայման դիմել անասնաբույժի, զանգահարել մեզ` խորհուրդներ և ցուցումներ ստանալու համար: Նաև պարբերաբար կազմակերպելու ենք անասնաբույժների, ֆերմերների ու հակամանրէային միջոցներ վաճառողների գիտելիքները հարստացնելուն ուղղված միջոցառումներ: Տեսչական մարմնի մասնագետները նաև անհատական մոտեցում կցուցաբերեն ցանկացողներին: Ամեն ինչ կարվի՝ հակամանրէային միջոցների նկատմամբ կայունության դեմ պայքարի հնարավորությունների մասին ամենալայն տեղեկատվություն փոխանցելու համար: Հասկանում եք, եթե արագ քայլեր չձեռնարկվեն, մենք կհասնենք մի ժամանակահատվածի, որ կունենանք հակաբիոտիկների նկատմամբ կայուն միկրոֆլորա, մանրէներ, որոնք մարդու և կենդանիների օրգանիզմում կառաջացնեն այնպիսի անշրջելի հիվանդություններ և խնդիրներ, որոնց դեմն այլևս առնել չի լինի: 

Ծանոթություն - Համաձայն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հաշվարկների, եթե չիրականացվեն համապատասխան միջոցառումներ, մինչև 2050 թվականը աշխարհում կգրանցվի մոտ 10 մլն մահվան դեպք` պայմանավորված դեղակայուն վարակներով, իսկ դրանց տնտեսական վնասը կկազմի մոտ 100 տրլն դոլար:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

«Կամուրջ» քաղաքացիական նախաձեռնությունը միացել է «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնությանը Փաշինյանն ինքը չգիտի «արհամարհել» բառի ուղղագրությունը 2025 թվականին արձանագրվել է «կանաչ» էներգետիկայի ռեկորդային աճ Մշակույթը մեր ապագայի հիմքն է, պետք է պահպանենք այն․ Աննա ԿոստանյանՓաշինյանը կրկին դիմեց իր արդեն կանխատեսելի դարձած գործելակերպին՝ պшտերազմի սպառնալիքը դարձնելով ոչ թե պատասխանատվության հարց, այլ կոպիտ քաղաքական գործիք․ Օսկանյան Դոլարը թանկացել է, ռուբլին՝ էժանացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Եթե ինքներս մեզ չօգնենք, ոչ ոք չի գա մեզ փրկելու․ Արմեն ՄանվելյանՉեմ ուզում, որ մեզ ծափ տան. ուզում եմ՝ չկորցնենք մեր ազգային ինքնասիրությունը. Էդմոն ՄարուքյանԱզգային ժողովի քաղաքական մեծամասնությունը ենթարկվում է մեկ մարդու թելադրանքին․ Մենուա ՍողոմոնյանՍենց կին ունեմ, ինձ չեն կարա հաղթեն. Ավետիք ՉալաբյանՆոր դաշինքի ճանապարհին․ «Ուժեղ Հայաստան»-ը ընդլայնում է քաղաքական ազդեցությունը Իշխանություն և հարստացում․ ինչպես փոխվեց «Քաղաքացիական պայմանագրի» էլիտան վեց տարում Մի դրամի ուժը միանում է Սիմֆոնիկ անտառ նախագծի ամփոփիչ փուլինIdram&IDBank-ի հատուկ առաջարկը՝ Դալմա Գարդեն ՄոլումԻշխան Սաղաթելյանի անդրադարձը Փաշինյանի հայտարարությանը«Հրազդանի թիվ 2 մսուր-մանկապարտեզ»-ի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը կասեցվել էԿուրտուայի վնասվածքի վերաբերյալ նոր մարամասներ են հայտնի դարձել․ բելգիացին կարող է բաց թողնել «Բավարիայի» դեմ խաղերըԵվրոպայում գազի գները մեկ երրորդով աճել են Իրանի նոր hարվածից հետո. Bloomberg Վանաձորում կալանավորել են 2 եղբոր, որոնք հանցավոր կազմակերպություն են ստեղծել «Լաբուբու»-ն պատրաստ է մեծ էկրանին. ո՞վ կբեմադրի ռեժիսորական աշխատանքը և կգրի սցենարը «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անվտանգության թիմի փորձագետ Զվիկա Խայմովիչի հարցազրույցըԿասեցվել է «Էյեմ ֆակտորի»-ի պահածոների արտադրամասի արտադրական գործունեությունը. ՍԱՏՄՀանգստացի Նիկոլ Փաշինյան. Ալիկ Ալեքսանյան«Չկա կյանքում ավելի հաճելի բան, քան ճամփորդել ընտանիքով». Մենչը Հռոմից լուսանկարներ է հրապարակելՀայաստանը լինելու է ուժեղ, արժանապատիվ, խաղաղ և իր ապագան ինքնուրույն կերտող պետություն․ Իրինա ՅոլյանՊենտագոնի պահանջած 200 միլիարդ դոլարը միայն այսբերգի գագաթն է. Արաղչի Լրագրողները հաշմանդամ կդառնան, իսկ պետությունը կվերանա. Նիկոլ Փաշինյանի նոր թեզերը․ Էդմոն ՄարուքյանՎախեցնել պատերազմով, սպառնալ խաղաղությամբ. Վահե ՀովհաննիսյանԱրամ Վարդևանյանը իշխանության մանիպուլիացիաների մասինԻրանի 20 միլիոն ադրբեջանցիներից պատկերացնո՞ւմ եք գան Սյունիք, դեմոգրաֆիան կարող է փոխվել (տեսանյութ) Մեսսին պատմության մեջ ամենաարագը խփեց 900 գոլ՝ գերազանցելով Ռոնալդուին Հարկային տեռnրը հայտարարում եմ փակված. կարևորը՝ չեմ հայտարարում բացված. ՓաշինյանԻվետա Տոնոյանի արձագանքը իշխանությունների ղեկավարի այսօրվա հայտարարություններինՀայրենասիրություն, անձնազոհություն և իշխանության գին՝ Իրանի ու Հայաստանի համատեքստում․ Մհեր ԱվետիսյանԱՄՆ Սենատը կրկին մերժել է Թրամփի ռшզմական լիազորությունները սահմանափակող բանաձևըՀայաՔվեն կարևորություն է տալիս ոլորտային բոլոր հիմնախնդիրներին. խոսում են Հայաքվեի կանայքՄենք գաղափարապես ամենամոտը «Միասնության թևերի» հետ ենք. Ավետիք Չալաբյան Պատասխան Փաշինյանին. Նարեկ ԿարապետյանԵթե ինքներս մեզ չօգնենք, ոչ ոք չի գա մեզ փրկելու․ Արմեն ՄանվելյանՄակրոնի մտահոգությունը չհաջորդեց մեր գազային օբյեկտների վրա Իսրայելի hարձակմանը. այն հաջորդեց մեր պատասխան hարվածին. ԱրաղչիԱրցախի ժողովուրդը վերադարձի իրավունք ունի. Բագրատ ՄիկոյանՀաճախորդի միջազգային օրը Ucom-ի ղեկավար անձնակազմը նշում է բաժանորդների հետ միասին Մոսկվայի օդային անվտանգությունը հայ մասնագետներն են ապահովում, դուք եվրոպաներից եք մասնագետ բերում. Արշակ ԿարապետյանԱՄՆ հետախուզությունն անկանխատեսելի է համարում ՀՀ Սահմանադրության ընդունումը Ամերիկյան փորձագետներն արձանագրում են Փաշինյանի տապալումը Սովորական ընտրակաշառք արցախցիներին իշխանությունից Փաշինյանը խուճապի մեջ է և ունի դրա հիմքերը.Մարիաննա ՂահրամանյանԻշխանությունը մտադիր է ավելացնել նախարարությունների թիվը Մեր ընտրողը պետք է ընտրություն կատարի փորձանքի, փորձարկման ու փորձառության միջև. Բագրատ ՄիկոյանՖասթ Բանկը դարձել է «Վան» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր հովանավորը