Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ» Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ Զաքարյան Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ» Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ» «Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ» Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ» Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ» «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»

Երբվանի՞ց է մարդկությունը բրինձ մշակում, ինչպե՞ս է այն գունավորվում․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բրնձի մշակումը առաջին անգամ սկսել են իրականացնել դեռ հին ժամանակներում: Որոշ գիտնականների կարծիքով, Չինաստանը պետք է համարել այդ բույսի հայրենիքը: Մեկ այլ վարկածի համաձայն, այն առաջինը մշակել են Արևել յան Հնդկաստանում: Բայց շատ հավանական է, որ գյուղատնտեսության արշալույսին Հնդկաստանում, Չինաստանում և Հնդկաչինում միաժամանակ են սկսել բրինձ աճեցնել: Այնուամենայնիվ, որ երկիրն էլ լինի առաջինը, փաստ է այն, որ դեռ յոթ հազար տարի առաջ բրինձն արդեն մշակվել է որպես հացահատիկային մշակաբույս ողջ Հարավ-արևել յան Ասիայում: Վայրի բրինձը ամենուր աճում է ճահճոտ գետերի ափերին՝ սկսած ժամանակակից Բիրմայից մինչև Չինաստանի Յանցզի գետի ավազան ընկած տարածքում: Ատամնավոր քարե դանակների օգնությամբ հին մարդիկ կտրել են բույսի ցողունը և փայտերով յուրաքանչյուր վայրի հասկից կորզել մի քանի հատիկ:

Ժամանակի ընթացքում նրանք սովորել են ավելացնել բրնձի բերքը՝ բույսերը աճեցնելով հատուկ պատրաստված հողերում: Սկզբում դա եղել է շատ աշխատատար և քրտնաջան աշխատանք. յուրաքանչյուր սածիլ նախ պետք էր փորել-հանել առանց արմատները վնասելու, իսկ հետո ցանել նոր հողում և անընդհատ ջրել մինչև բրնձի հասունացումը: Բայց ժամանակի հետ այդ ամբողջ գործընթացը ավելի է հեշտացել: Մոտ 2,5 հազար տարի առաջ բրինձը, որը հին հույն գիտնական Ստրաբոնի «Աշխարհագրություն» աշխատության մեջ կոչվում էր «մարգարիտ հատիկ», հասել է Կենտրոնական Ասիա, Պարսկաստան, Միջագետք և Սիրիա: Մեր թվարկության 7-8-րդ դարերում արաբ նվաճողները գյուղատնտեսական այդ մշակաբույսը հասցրել են Իսպանիա և Իտալիա, որտեղից էլ այն մտել է Բալկաններ արդեն 15-րդ դարի կեսերին, և որից հետո միայն մեր ժամանակներում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, հարավային Ֆրանսիա և Հունգարիա:

15-16-րդ դարերի աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանում եվրոպացի նավաստիները բրինձը տարել են Ամերիկա, որտեղ առաջին անգամ այն ցանել են 1685 թվականին Հարավային Կարոլինայում, հետո բրնձի արտադրության առաջատար նահանգ է դարձել Հյուսիսային Ամերիկայի Լուիզիանա նահանգը, որտեղից էլ այդ մշակաբույսը տարածվել է Տեխասի և Արկանզասի դաշտերում: Միջնադարում բրինձը հասել է նաև Ռուսաստան, որտեղ մինչև 19-րդ դարը այն հայտնի է եղել սարացինյան հատիկ կամ սարացինյան ցորեն անվամբ: «Հացահատիկային» երկրներում բրինձը սովորաբար ասոցացվում է սպիտակ գույնի հետ: Մինչդեռ այն լինում է նաև սև, մանուշակագույն, շագանակագույն, դեղին և զանազան այլ գույների: Ավելին, բրինձը երբեմն միտումնավոր են «ներկում»: Օրինակ՝ Չինաստանում դա արվում է հենց արմատից. այն ցանում են հատուկ որոշակի բորբոսասնկերով հարուստ հողերում, որոնք էլ առաջացնում են բրինձի հատիկների ինտենսիվ կարմիր գունավորում: Դրանից հետո այդ բրինձը չորացնում են, աղում և օգտագործում տարբեր ուտեստներ, առաջին հերթին՝ ձկնային ուտեստները գունավորելու համար:

Վիետնամում, կարմիրից բացի, տարածված է սև բրինձը, որը համարվում է «արյունը սնուցող երկարակեցության հատիկ»: Բրինձը ցորենից հետո աշխարհում երկրորդ հացահատիկային մշակաբույսն է արտերի և համաշխարհային արտադրության ծավալների առումով: Եվ չնայած այն այժմ մշակվում է աշխարհի հարյուրից ավելի երկրներում, սակայն Արևել յան, Հարավ-արևել յան և Հարավային Ասիայի երկրները շարունակում են մնալ բրնձի աճեցման հիմնական կենտրոններ։ Իսկ այդ երկրների բնակիչների համար բրինձը հիմնական կերակուրն է, բազում ուտեստների պատրաստման հիմքը և արտահանման հիմնական ապրանքներից մեկը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՄի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենԱյն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանԲառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութ«Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էրԱվանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութUcom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլըՀայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՌոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութՄիասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանՓաշինյանը հեռանալու է. «Ուժեղ Հայաստանը» թույլ չի’ տալու Հայաստանում ալիևյան սահմանադրություն անցկացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՔՊ-ականներն «ակադեմիական ազատություն» անվան տակ համալսարաններից դասախոսների են հեռացնում. Մենուա ՍողոմոնյանՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանՏարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանՕրենքը դարձել է գործող վարչախմբի համար ընդդիմախոսներին լռեցնելու գործիք. Աննա ԿոստանյանՎարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա Ղահրամանյան«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)ԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան