Նիկոլ Փաշինյան երևույթը երկնել, ծնել և դաստիարակել է 2018-ից առաջվա Հայաստանը. Հայկ Դեմոյան

 Պատմական գիտությունների դոկտոր, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի նախկին տնօրեն Հայկ Դեմոյանը համոզված է, որ վաղուց պատմական իրողությունները ճիշտ գնահատելու և դրանից հետևություններ անելու ժամանակն է: Պատմաբանի կարծիքով՝ պատմության տրամաբանությունը հուշում է, որ ներկայում Հայաստանը գտնվում է հասարակական-քաղաքական տրամաբանությունից դուրս, որը բացառիկ երևույթ է: «Պատերազմները մեկ վայրկյանում, մեկ օրում չեն սկսվում:

Հեղափոխական ալիքի վրա առաջնորդ հռչակված անձը, երբ կարող է հետևողականորեն պետությունը քայքայելու, հասարակությանը բաղդատելու, քաղաքական կեղտոտ կրքեր և քաղաքացիական պատերազմ հրահրելուն միտված արտաքին քաղաքականություն վարել և երկիրը պատերազմի առջև կանգնեցնել, բայց իմանալով նման վտանգի մասին հասարակությանը չպատրաստել դրան, ապա համադրելով բոլոր փոստերը, ես կարծում եմ, որ միայն դրսի շահեր սպասարկողը կարող էր այդչափ թուլանել հասարակությունը, բանակը և հարվածի տակ դնել երկրի անվտանգությունը:

Այսօր առկա է քաղաքացիական պատերազմի վտանգ, որը քաջ գիտակցում են այն անձինք, որոնք իրենց ակտիվում ունեն մարտի 1-ի դեպքերը: Նիկոլ Փաշինյանը նախորդ համակարգերի ծնունդն է: Նիկոլ Փաշինյան երևույթը երկնել, ծնել և դաստիարակել է 2018-ից առաջվա Հայաստանը: Ես ժամանակին բավականին խիստ քննադատել եմ Հայաստանում տիրող իրողությունները 2016, 2017 թվականներին որոնք կային, և դա արել եմ բաց, հրապարակային, որը, ի դեպ, անհետևանք չի անցել: Բայց հարցն այն է, որ մենք ներկայում կանգնած ենք ճակատագրական պատմափուլի առջև: Եվ, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանը պատմություն չգիտի և մի քանի անգամ հայտարարել է նաև, որ ամաչում է մեր պատմությունից, ուստի նա չի ընկալում պատմական դրվագների ողջ ողբերգականությունը, ճակատագրական լինելը և նաև թե ինչ որոշում պետք է կայացնի հիմա: Ու, թեև սրվել է Փաշինյանի և իր թիմի ինքնապահպանական բնազդը, բայց ես որպես պատմաբան, կարող եմ ամենայն պատասխանատվության կանխատեսել թե՛ նրա և թե՛ իր թիմի անփառունակ ավարտը, որը կարող է, նույնիսկ շատ դաժան լինել:

Ես դա, անշուշտ, չեմ ցանկանում, բայց կա տրամաբանություն, որին հակառակ գնալ չի կարելի»,- Orer.am-ի հետ զրույցում ասաց Հ. Դեմոյանը: Հաշվի առնելով Փաշինյանի հախուռն խառնվածքը, վաբանկ գնալու նրա մոտեցումները, ինչպես դա եղավ, օրինակ, 2018-ին, պատմաբանը կարծում է, որ ժամանակն է հասկանալու, որ այն ինչ այսօր ունենք դա նախորդ քաղաքական զարգացումների կրկնությունը չէ:

Ինչ վերաբերում է Փաշինյանին, ապա նրան պետք է դիտարկել որպես Հայաստանի անկախության 30 տարիների մեղքերի մարմնավորումը, որը խտացված ներկայացվել է մեկ անձի տեսքով: Դեմոյանը համոզված է, որ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու բանաձևը կազմված է մի քանի կետերից: Համաձայն դրանց՝ Փաշինյանը պետք է հեռանա և որքան շուտ, այնքան՝ լավ, իսկ մյուս ինստիտուտները, մասնավորապես նախագահինը պետք է շարունակեն գործել: «Խարհրդարանի մեծամասնությունը պետք է ընտրի անկուսակցական մասնագետներից կազմված նոր կառավարություն:

Այդ կառավարությանը պետք է տալ առնվազն մեկ տարվա գործունեության մանդատ, որը կդառնա այն ատաղձը, որից կձևավորվի քաղաքական երրորդ ուժը: Եվ, եթե մենք ուզում ենք առողջացնել Հայաստանի Հանրապետության հիվանդ քաղաքական օրգանիզմը, ապա հաջորդ ընտրություններին չպետք է մասնակցեն մինչ օրս պառլամենտ անցած կուսակցությունները: Նրանք պետք է թայմ-աութ վերցնեն և չմասնակցեն հաջորդ խորհրդարանական ընտրություններին, որպեսզի նոր քաղաքական ուժերը կարողանան քաղաքական դաշտ մտնել: Բայց կուսակցություններն իրենք պետք է նման որոշում կայացնեն և այդպես մենք կկարողանանք առողջացնել երկրի քաղաքական համակարգը»,- ասաց Հ. Դեմոյանը:

Պատմաբանը համոզված է նաև, որ Հայաստանում քաղաքական կյանքը հասել է իր տրամաբանական ավարտին, որից հետո կա՛մ տեղի է ունենում կործանում, կա՛մ նախկին քաղական դիակ ուժերից նոր շիվ է առաջանում, որը կրկին սխալ և աղետաբեր ճանապարհ է: Ինչ վերաբերում է հասարակական ընդվզումներին, ապա Դեմոյանի կարծիքով դա պետք է շարունակել: Հակառակ դեպքում իշխանությունը կհամարի, որ վտանգն անցել է ու կշարունակվի երկիրը ավերելու քաղաքականությունը:

«Սա հավի և ձվի պատմությունն է և դրանից դուրս գալու համար ես առաջարկում եմ բախումներից և սրացումներից զերծ մնալով շարունակել բողոքի ակցիաները, մինչև այս հարցը հանգուցալուծվի: Եվ ես այս ճանապարհին խոհեմության կոչ եմ անում և հորդորում եմ սկսել բանակցություններ: Կա՛մ պետք է գնալ իմ նշած ճանապարհով, կա՛մ երկրում պետք է հաստատել կոշտ դիկտատուրա: Հեղափոխականությունը երկիրը կտանի Ցեղասպանության ճանապարհով, որի պատճառով մենք կկորցնենք պետականությունը »,- ասաց Հ. Դեմոյանը:

Արմինե Գրիգորյան