Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Սիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ» Մեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ Զաքարյան Թվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ» Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ» «Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ» Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ» Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ» «Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ» Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»

Շաշկի. ի՞նչ կապ ունի այն շախմատի հետ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Շաշկին հայտնի սեղանի խաղ է, որը հիմնականում խաղում են երկուսով: Կարող են մասնակցել նաև չորս հոգի՝ խաղալով երկուսը երկուսի դեմ: Խաղի էությունը քարերը դաշտով վանդակից վանդակ տեղափոխելն է՝ «ուտելով» հակառակորդի քարերը: Այս խաղի պատմությունը սկիզբ է առել հնագույն ժամանակներում և համարվում է առեղծված: Այդ հիանալի խաղը ծագել է տարբեր ազգերի մոտ, սակայն ծագման ճշգրիտ տեղը մինչ օրս անհայտ է մնում:

Ըստ վարկածներից մեկի, շաշկին հորինել և պատրաստել է հին հունական ռազմիկ Պալամեդը մ. թ. ա. 1601 թվականին: Նա դա արել է, որպեսզի զինվորները ազատ ժամանակ զվարճանան: Դատելով պեղումներից՝ մ.թ.ա. 1650 թվականին արդեն խաղացել են շաշկի, քանի որ հայտնաբերվել են խաղատախտակների և քարերի նմանությամբ բազմաթիվ իրեր: Կա նաև առասպել այն մասին, որ հենց ինքը՝ Աստված է մտածել այդ խաղի մասին: Իմաստն այն է, որ երբ Աստված շաշկի խաղալիս հաղթել է իր հակառակորդին, վերցրել է հինգ օր Լուսնից և դրանք ավելացրել 360 օրվա վրա, որն էլ արդեն դարձել է մեկ տարի:

Շաշկին ու շախմատը շատ նման են միմյանց: Այդ խաղերն ունեն նույն շարժումները դաշտում և նույն խաղատախտակը: Ենթադրվում է, որ շաշկիի «դաման» ծագել է շախմատի թագուհուց: Այդպիսի նմանությունները պատահական չեն, քանի որ շաշկու խաղաքարերը հիմնականում հայտնվել են շախմատի հիմքի վրա: Շաշկին հայտնի է եղել ասպետների շրջանում: Նրանց մոտ շաշկի խաղալու կարողությունը համարվել է կրթության տարր: Յուրաքանչյուր ասպետից պահանջվել է, որ տիրապետի այդ խաղին: Սկզբում շաշկու խաղաքարերը պատրաստել են քարից և կավից:

Ժամանակի ընթացքում դրանք սկսել են կատարելագործվել և ավելի հարմարեցվել խաղի համար: Խաղաքարերը սկսել են պատրաստել փայտից, այնուհետև՝ տարբեր այլ նյութերից: Շաշկու տախտակը ևս սկզբից պատրաստել են քարից, որի վրա փորագրել են դաշտերը: Ժամանակի ընթացքում այն ևս սկսել են պատրաստել փայտից, իսկ դաշտերը ներկել բաց և մուգ գույներով: Խաղի համար հատկացվել են հատուկ սենյակներ, որպեսզի ոչ ոք և ոչինչ չկարողանա խանգարել խաղի ժամանակ կենտրոնացմանը: Ժամանակի ընթացքում տարբեր փոփոխություններ են մտցվել խաղի կանոնների մեջ, և խաղի էվոլ յուցիա է տեղի ունեցել: Դա արվել է այն նպատակով, որ խաղը չձգձգվի և շատ ավելի արագ ընթանա: Ժամանակի ընթացքում շաշկու տարատեսակներ են հայտնվել՝ ֆրիզերեն, միջազգային, կանադական, բրազիլական, ռուսական, բջջային և այլն: Ժամանակին շաշկին լայն տարածում է գտել Եվրոպայում:

Գրեթե բոլորն են իմացել, թե ինչպես խաղալ այն: Նույնիսկ եկեղեցին է խրախուսել այդ խաղը և ոչ մի արգելք չի դրել դրա վրա: Շաշկու առաջին առաջնությունը տեղի է ունեցել հենց Եվրոպայում: 1725 թվականին սահմանվել են 100 վանդականոց խաղատախտակով և 20-ական խաղաքարով միջազգային շաշկու խաղի կանոնները։ 1947 թվականին հիմնադրվել է Շաշկու համաշխարհային ֆեդերացիան, որը միավորում է շուրջ 50 երկիր և զբաղվում է այդ խաղի զարգացման հարցերով։

Ներկայումս անցկացվում են 100 վանդականոց շաշկու միջազգային մրցաշարեր, աշխարհի առաջնություններ։ Ներկայումս շաշկին համարվում է սպորտային խաղ: Այն այսօր էլ, լինելով սեղանի սիրելի խաղ շատ-շատերի համար, շարունակում է զարգանալ և բարելավվել:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)ԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանՄեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱդրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանԳեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր ԱվետիսյանՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն ՄանվելյանՄավրը արեց իր գործը, Մավրը փորձում է հեռանալ․ Հրայր ԿամենդատյանԽաղաղության խոստումը դեռ խաղաղություն չէ․ Մհեր ԱվետիսյանԱմուլսարի վերաբերյալ շատ ռիսկեր կան, որոնք իշխանությունն աչքաթող է անում. Արեգ ՍավգուլյանԱրևմուտքը հետխորհրդային պետություններին մեկը մյուսի հետևից փորձում է դարձնել հակառուսական օջախներ և օգտագործել իր գեոպոլիտիկ շահերի համար․ Մհեր ԱվետիսյանՄենք կհաստատենք խաղաղություն՝ առանց զիջումների և վերջ կդնենք Հայաստանում քաղաքական հետապնդումներին․ Արամ ՎարդևանյանԱլիևյան սահմանադրության պահանջը գալիս է Ադրբեջանից և իրական սպառնալիք է մեր անկախությանը․ Գառնիկ ԴավթյանՍա ալիևյան խաղաղություն չէ, սա ալիևյան սահմանադրություն է․ Լենա ՄաթևոսյանԴասագրքերը մինչև աշակերտին հասնելը պարտադիր պետք է փորձաքննության ենթարկվեն. Ատոմ ՄխիթարյանՀՀՄԱ-ն ներդնում է կայուն զարգացման միասնական ստանդարտ, որը կգնահատի Հայաստանի մետաղական հանքերի աշխատանքը․ Վարդան ՋհանյանԴասախոսները և ուսանողները պետք է տեր կանգնեն իրենց բուհերին. Լիլիթ ԱրզումանյանՍիբիրյա՞ն, թե՞ չինական. ինչպես անիսոնի համով խմիչքները դարձան տարածված. «Փաստ»Պատմությունը կերտում են անհատները․ Մհեր ԱվետիսյանԾերության տարիներին պետությունը չպետք է հարկի նրա համեստ բնակարանը․ Հրայր ԿամենդատյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (19 նոյեմբերի). Պելեի 1000-րդ գոլը, առաջին խաղալիք երկաթուղին, 71 միլիոն դոլարանոց նկարը. «Փաստ»Դուք չեք կարողանում կառավարել այս երկիրը, ձեր գործընկեր Ալիևն էլ չի կարող կառավարել Հայաստանը․ Նարեկ ԿարապետյանՀիշե՛ք, ոչ մի քաղաքական իշխանություն հավերժ չէ․ ժողովրդին միայն զիջումներ առաջարկող իշխանության օրերն էլ հաշված են․ Անդրանիկ ԳևորգյանՄեզ շրջապատող տարածաշրջաններն այնուհանդերձ պատրաստվում են նոր բախումների․ Արտակ ԶաքարյանԹվային դարաշրջանի սրացող «համավարակը». ի՞նչ վտանգներով է հղի էկրանների առջև չափից ավելի երկար ժամանակ անցկացնելը. «Փաստ»Ընդդիմությունը մեծ ռիսկեր է տեսնում, իշխանությունը հակադարձում է. «Փաստ»«Փորձում ենք ուժեղ լինել, Վոլոդյաս այդպես կցանկանար». Վոլոդյա Մխիթարյանն անմահացել է նոյեմբերի 9-ին Քարվաճառում. «Փաստ»Խաղաղության պատրանքը և ուժի գործոնն առաջ մղող միջազգային իրավիճակը. «Փաստ»Փոփոխություններ դեպի մի շարք երկրներ արտահանումների մասով արտոնությունների ծրագրում. «Փաստ»«Փորձում է «շպագատ» իջնել, բայց չի կարողանալու, իսկ արդյունքում միակ տուժողը մեր ժողովուրդն է լինելու». «Փաստ»Հավերժական «համեղ գործընկերները». ինչպես են դառնում իշխանությունների «սիրելին». «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախը. «Փաստ»Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը. «Փաստ»Նոր աշխարհակարգի շեմին. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին ազդեցության գոտիների վերաբաժանման պայմաններում. «Փաստ»Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռը. «Փաստ»Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՀանրապետությունում ձյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներինՀրդեհ՝ ԵրևանումՏեխնոլոգիական խափանումները հասել են նաև ԱՄՆ ազգային անվտանգության գործակալություն