Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Պլաներիզմ. Դեդալոսի ու նրա որդու մասին ասքից մինչև Լեոնարդո դա Վինչի ու ժամանակակից գիտություն. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հին ժամանակներից մարդիկ փորձել են այնպիսի սարք հորինել, որը թույլ կտա նրանց թռչել երկնքում, ինչպես թռչունները։ Թռչելու մասին առաջին հիշատակումը կարելի է համարել հին հունական առասպելը, որում գյուտարար Դեդալոսն ու նրա որդի Իկարոսը որոշել են փախչել Կրետե կղզուց: Դեդալոսը նախագծել է թռչող մեքենա՝ օգտագործելով թռչունների փետուրները որպես թևեր՝ նախապես ամրացնելով դրանք մոմով։ Նա որդուն զգուշացրել է, որ չմոտենա արևին, որպեսզի մոմը չհալչի։ Բայց Իկարոսը չի լսել հորը և վճարել է դրա համար կյանքով. արևի ճառագայթները հալեցրել են մոմը, և նա ընկել է Միջերկրական ծովը։ Իսկ Դեդալոսը հաջողությամբ թռել է Սիցիլիա: Նման բազմաթիվ առասպելներ կարելի է գտնել գրեթե բոլոր հնագույն քաղաքակրթությունների տարեգրությունների մեջ, սակայն թռչելու մասին իրական փաստերը հայտնի են միայն մ.թ.ա. 4-3-րդ դարերի Հին Չինաստանում:

Պահպանվել է բամբուկի փայտից պատրաստված օդապարիկի նկարագրությունը, որը ծածկված է կտորով և կարող է ինքնուրույն մնալ օդում։ Հետո առաջ է քաշվել այնպիսի օդապարիկ ստեղծելու գաղափարը, որը կարող է մարդուն երկինք բարձրացնել։ Ներկայումս պարզված է, որ մեծ թվով չինացի բանտարկյալներ են ուղարկվել մահացու փորձերի, նրանց փորձել են օդ բարձրացնել, բայց նրանք վթարի են ենթարկվել: Եվ դա տևել է ավելի քան մեկ դար, մինչև կոնստրուկտորները կարողացել են ստանալ թռչող սարքի ճշգրիտ մոդելը: Մարկո Պոլոն, ճանապարհորդելով Ասիայի երկրներով, իր օրագրում գրել է, որ տեսել է, թե ինչպես են մարդիկ երկինք բարձրանում հսկայական ութանկյուն օդապարիկներով: 15-րդ դարում օդապարիկները հասել են Եվրոպա, սակայն թռչելու գաղափարը լայնորեն ընդունված չի եղել աերոդինամիկայի հիմնական սկզբունքների վատ ընկալման պատճառով: Հետագա զարգացմանը լուրջ խթան է տվել իտալացի գիտնական և գյուտարար Լեոնարդո դա Վինչին, որը մեծ հաջողությունների է հասել աերոդինամիկ գիտության ուսումնասիրության մեջ։

Նրա շնորհիվ 1495 թվականին հայտնվել է բրգաձև թռչող սարքի գծանկարը, որը կարելի էր օդում կառավարել՝ թևերը թեքելով։ Այժմ այն հայտնի է որպես պարաշյուտ: 1804 թվականին բրիտանացի կոնստրուկտոր Ջորջ Քեյլին ստեղծել է մոդելային պլաներ, որը դարձել է պատմության մեջ ֆիքսված թևով այն առաջին սարքը, որը կարող է ազատ թռչել: Նման պլաների քաշը եղել է 108 գրամ։ Ավելի ուշ՝ 1853 թվականին, դրա հիման վրա նա ստեղծել է օդանավ, որն ընդունակ էր մարդուն օդ բարձրացնել։ 19-րդ դարի սկզբից պլաներների ստեղծման նկատմամբ աննախադեպ հետաքրքրություն է նկատվել։ 1891 թվականին գերմանացի ինժեներ Օտտո Լիլիենթալը մի քանի հազար հաջող թռիչքներ է կատարել իր ստեղծած հավասարակշռող պլաներներով: Գործողության սկզբունքն այն էր, որ օդաչուն սկզբում տեղ էր գրավում ծանրության կենտրոնի կետում, իսկ հետո մարմնի ողջ քաշը տեղափոխում տարբեր ուղղություններով՝ դրանով իսկ կառավարելով իր թռիչքը։

Լիլիենթալից հետո Ռայթ եղբայրներն են վերցրել նման պլաների գաղափարը և ստեղծել իրենց առաջին ինքնաթիռը 1901 թվականին: Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո բեկում է տեղի ունեցել պլաներիզմի զարգացման մեջ։ Սկսել են ստեղծվել պլաներների և ինքնաթիռների ավելի ու ավելի նոր մոդելներ, որոնք հնարավորություն են ունեցել շարժվել մեծ տարածություններով։ Հենց այդ շրջանն է համարվում պլաներիզմ սպորտաձևի ձևավորման ժամանակաշրջանը։ 1936 թվականին Բեռլինի օլիմպիական խաղերում պլաներիզմը ներառվել է ցուցադրական ծրագրում, իսկ պլաներիզմի աշխարհի առաջին առաջնությունն անցկացվել է Վասերկուպպեում 1937 թվականին։ Պլաներիզմի և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ակտիվ զարգացման շնորհիվ հազարավոր օդաչուներ արդեն պլաներներով թռչում են 1000 կիլոմետրը գերազանցող տարածություններ, իսկ շատ երկրներում կանոնավոր կերպով անցկացվում են պլաներիզմի մրցաշարեր և առաջնություններ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ Ասրյան