Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

Որքանո՞վ է օգտակար ձիթապտղի յուղը․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ձիթապտղի յուղը բուսական ձեթ է, որը ստացվում է եվրոպական ձիթապտղի պտուղներից ( լատիներեն Olea europaea): Այն ունի շագանակագույն-դեղինից կանաչավուն-դեղին գույն և մի փոքր դառնահամ: Հնուց ի վեր այդ յուղը միջերկրածով յան սննդակարգի բաղկացուցիչ մասն է եղել: Հին ժամանակներից այն օգտագործվել է նաև տաճարներն ու մզկիթները լուսավորելու համար, ինչպես նաև քրիստոնեական և հրեական ծեսերի ժամանակ: Վայրի ձիթապտուղը աճում է Միջերկրական ծովի հյուսիս-արևել քում` ներառյալ Փոքր Ասիան: Այդ ծառի ընտելացման տեղն ու ժամանակը երկարատև վեճերի առարկա է եղել տարբեր երկրների գիտնականների միջև: Ճշգրտորեն հայտնի է, որ ձիթապտղի յուղի արտադրությունը ծառայել է որպես Մինոսյան քաղաքակրթության բարգավաճման հիմք:

Ձիթապտղի յուղի պրոտո-ամֆորա հնագույն անոթները, որոնք հայտնաբերվել են Կրետեում, թվագրվում են մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսերով: Հին Եգիպտոսը ձիթապտղի յուղ է գնել Կրետեից և Քանանից: Այս յուղը նշված է Էբլայի (մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի կեսեր) արխիվային փաստաթղթերում: Յուղն օգտագործվել է ոչ միայն սննդի, այլ նաև մաշկի խնամքի (օճառի հիմք) և երկրպագության համար (յուղային լամպերի վառելիք): Մ.թ.ա. 8-րդ դարում Կարթագենի փյունիկացիները ձիթապտուղը տարել են Իսպանիայի ափեր, իսկ հին հույները` Իտալիա: Ձիթապտղի ծառը հույների ազգային ծառն է: Ենթադրվում է, որ այդ ծառը ստեղծվել է Աթենայի կողմից: Աթենք քաղաքը, ինչպես ասում է լեգենդը, կոչվել է այդ աստվածուհու անունով, քանի որ Ատտիկայի բնակիչները նախընտրել են ձիթայուղը աղի աղբյուրից, որով Պոսեյդոնը փորձել է հրապուրել նրանց: Ձիթապտղի յուղի բուժիչ հատկությունները ճանաչվել են Հիպոկրատի կողմից:

Այդ յուղը օգտագործել են հելլենիստական աշխարհի մարզիկները:Այնուամենայնիվ, Պլինոսը այդ նպատակի համար նախընտրել է իտալական նավթը: Ֆրանսիացի Պիեռ-Ժոզեֆ Ամորյուն իր «Traite de l'olivier» (Մոնպել յե, 1784) գրքում ամփոփել է այդ ժամանակ կուտակված տվյալները ձիթապտղի ծառի պատմության և ձեթ ստանալու տարբեր եղանակների վերաբերյալ: Ներկայում Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Հունաստանում և Միջերկրածովյան այլ երկրներում գործող մասնագիտացված թանգարանները մանրամասն տեղեկություններ են տրամադրում այդ յուղի պատմության մասին: Ներկայում աշխարհում ամբողջ ձիթապտղի յուղի գրեթե 44 % -ն արտադրվել է Իսպանիայում, հիմնականում Անդալուսիայի հարավային շրջանում: Իտալիան, որը ձիթայուղի երկրորդ արտադրողն է, սպառում է իր արտադրած յուղի հիմնական մասը, ինչպես նաև այն ներմուծում է այլ երկրներից: Հունաստանը ձիթապտղի յուղի երրորդ խոշոր արտադրողն է:

Հույները զգալիորեն ավելի շատ ձիթապտղի յուղ են օգտագործում, քան իտալացիներն ու իսպանացիները՝ տարեկան ավելի քան 20 լիտր մեկ անձի հաշվարկով: Եվրոպայից դուրս ձիթապտղի յուղի հիմնական արտադրողներն են Թունիսը, Մարոկկոն և Սիրիան: Ձիթապտղի միջազգային խորհուրդը (ՄՕԿ), որի կենտրոնակայանը գտնվում է Մադրիդում, վերահսկում է ամբողջ ձիթապտղի յուղի 95 % -ի արտադրությունը: ԵՄ-ի աջակցությունը վայելող այդ կազմակերպությունը նպատակ ունի հանրահռչակել արտադրանքն ամբողջ աշխարհում: Այդ ամենի արդյունքում ամեն տարի Եվրոպայից դուրս ձիթապտղի յուղի սպառումը կայուն աճում է:

Ձիթապտղի յուղը բնութագրվում է մոնոհագեցած ճարպաթթուների, հատկապես օլեաթթվի բարձր պարունակությամբ: Գիտնականները ենթադրում են, որ այդ թթուները իջեցնում են «վատ» խոլեստերինի մակարդակը և միաժամանակ պահպանում «լավ»-ի մակարդակը, բայց գործողության ճշգրիտ մեխանիզմը դեռ հաստատված չէ: Հաստատված փաստ է, որ միջերկրածովյան դիետան նվազեցնում է սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը, և գիտնականները դա բացատրում են ձիթապտղի յուղում ֆիտոստերոլների, պոլիֆենոլների, օլեոկանտալի պարունակությամբ: Այնուամենայնիվ, ձիթապտղի յուղը ոչ միշտ է ճիշտ ներկայացվում՝ համեմատած այլ բուսական յուղերի հետ: Օրինակ՝ կտավատի յուղի համեմատ ձիթապտղի յուղում օմեգա -3 հագեցած ճարպաթթուների պարունակությունն աննշան է, իսկ վիտամին E-ի պարունակության առումով այդ յուղը շատ ավելի ցածր պարունակություն ունի, քան արևածաղկի յուղը: Բացի դա, բոլոր ճարպերի նման, ձիթապտղի յուղը ևս շատ կալորիական է, ուստի յուղ օգտագործելիս խորհուրդ է տրվում չափը պահել:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ Ասրյան