Երևան, 16.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով ԵԽԽՎ պատգամավորները խորը մտահոգություն են հայտնել Սամվել Կարապետյանի կալանավորման կապակցությամբ Շատ մեծ հավանականությամբ 10 տարի հետո ԵՄ չի լինելու, բայց Փաշինյանը 20 տարի հետո Հայաստանը տեսնում է ԵՄ կազմում․ Արտակ Զաքարյան Ե՞րբ և ինչպե՞ս ի հայտ եկան առաջին համակարգչային խաղերը. «Փաստ» ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 նոյեմբերի). Ուղևորատար գնացքների բախումը, թոքի՝ աշխարհում առաջին փոխպատվաստումը. «Փաստ» Գնաճային ռիսկերի ակտիվացման նոր ու բավականին զգայուն փուլ. ի՞նչ է սպասվում առաջիկայում Հայաստանի բնակչությանը. «Փաստ» Հայաստանում ընտրովի արդարադատությունը՝ սպառնալի՞ք ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների համար. «Փաստ» «Մոնթեիցս հետո ուղղակի չէի ուզում ապրել, բայց հանուն աղջիկներիս իմ մեջ ուժ գտա». hետախույզ Մոնթե Մելքումյանն անմահացել է հոկտեմբերի 24-ին Վարանդայում. «Փաստ» 2027 թվականին ովքե՞ր կօգտվեն Խնայբանկում ներդրված գումարի փոխհատուցման ծրագրից. «Փաստ»

Աշխարհի ամենագաղտնաշատ կառույցներից մեկը՝ Սթոունհենջ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Սթոունհենջը աշխարհի ամենահայտնի պաշտամունքային շինություններից մեկն է: Այդ հնագույն մեգալիթերի հետ են կապված բազմաթիվ միֆեր ու լեգենդներ: Այն գտնվում է հարավային Անգլիայի Սոլսբերի հարթավայրի կենտրոնում։

Քիչ հավանական է, որ աշխարհում կա մեկ այլ կառույց, որը պահպանել է իր գաղտնիքները այնքան տարի, որքան Սոլսբերիի հարթավայրի այդ քարե շրջանակը: Ներկայում կարելի միայն վստահորեն ասել, որ Սթոունհենջը սկզբում եղել է կրոնական շինություն և գերեզմանոց մեզոլիթյան ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. մոտ 8500-ական թվականներ), և որ դրա անվանումը ծագել է հին անգլերեն stanhen gist-ից՝ «կախված քարեր»:

Սթոունհենջը գտնվում է մի տարածքում, որտեղ բազմաթիվ նախապատմական գտածոներ են հայտնաբերվել։ Այն համարվում է առեղծվածային և կախարդական վայր, որտեղ հավաքվում են տարբեր ժամանակակից աղանդներ՝ ներառյալ դրուիդների հետևորդները: Քանի որ Սթոունհենջը ճանաչվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ, ջանքեր են գործադրվել կանխելու շրջակա միջավայրի անխուսափելի վնասը, որը պատճառում են ամեն տարի այնտեղ հաճախող մոտ 800 հազար զբոսաշրջիկները: Ներկայում այցելուներին արգելվում է մտնել կառույցը լայն օղակով շրջապատող ցանկապատի մեջ։

Սթոունհենջի շինարարությունը բաժանված է երեք հիմնական ժամանակաշրջանի, որոնց ընդհանուր տևողությունը մոտ 2000 տարի է։ Եվրոպայում մեգալիթներից ստեղծված բազմաթիվ դամբարաններ ու պաշտամունքի վայրեր կան, որոնցից մեկն էլ Ստոունհենջն է: Ստոունհենջում մեգալիթները տեղադրված են ուղղահայաց և ունեն լայնակի ծածկեր, ինչը նրանց առանձնացնում է այդ տեսակի այլ կառույցներից։

Ստոունհենջի շինարարության առաջին շրջանում՝ մոտ մ.թ.ա. 3100 թվականին, փորվել է կլոր խրամատ և կառուցվել պատնեշ, որի համար օգտագործվել է խրամատից վերցված հողը։ Շինարարության երկրորդ շրջանն սկսվել է մ.թ.ա. 2500 թվականից որոշ ժամանակ անց, երբ այնտեղ տեղադրվել են առաջին մեգալիթները և շրջանագծի հյուսիս-արևել յան կողմից մուտք է ստեղծվել այնպես, որ այն ուղղված լինի դեպի արևածագը: Մինչ օրս հնագետները զարմացած են այն ճշգրտության վրա, որով հին աստղագետները նույնացրել են այդ վայրը։ Երրորդ շրջանն սկսվել է մ.թ.ա 2000 թվականից հետո։ Տեղադրվել են հավել յալ բազմատոննանոց մեգալիթներ՝ ձևավորելով, այսպես կոչված, «Սարսենի օղակը»։ Այն բաղկացած է 30 հատ 4,25 մ բարձրությամբ և յուրաքանչյուրը 25 տոննա քաշով քարերից, որոնք տեղադրված են շրջանաձև՝ 30 մ տրամագծով։ Շրջանակի կենտրոնում տեղադրված է ևս հինգ քար՝ դասավորված ձիու պայտի տեսքով։

Գիտնականները կարծում են, որ գրանիտե այդ բլոկները, որոնցից մի քանիսը կշռում են 4 տոննա, շինարարները քարշ են տվել Հարավային Ուելսի Պրեսելի բլուրներից, որոնք գտնվում են 400 կմ հեռավորության վրա։ Զույգ-զույգ զետեղված քարերի վրա դրված են նույնքան հսկա սալիկներ։ Փոքր շրջանի ներսում կան ևս երկու պայտանման կառույցներ՝ մեկը մյուսի կողքին, իսկ կենտրոնում ընկած է, այսպես կոչված, զոհասեղանը կամ զոհասեղանի քարը։

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե «ինչպես» են բրոնզեդարյան մարդիկ կարողացել տեղափոխել, մշակել և տեղադրել այդ հսկայական քարերը՝ հատկապես 200 մղոն հեռավորությունից բերված մեգալիթները, ապա պարզ է, որ դա պահանջել է աշխատանքի կազմակերպվածության բարձր մակարդակ։ Այն ժամանակների տեխնոլոգիան, ներառյալ գլանները, լծակները և լաստանավերն են հնարավոր դարձրել նման շինարարություն:

Յուրաքանչյուր բլոկի, ուղղահայաց հենարանի և առաստաղի դիրքը խստորեն հարմարեցված է արևի դիրքին ամառային և ձմեռային արևադարձի օրերին: Երկու ներքին «պայտերը» ուղղված են դեպի արևածագ և մայրամուտ ամառային և ձմեռային արևադարձերին: Ակնհայտ է, որ շինարարները դա շատ են կարևորել, սակայն կառույցների իմաստն ու նպատակը փորձագետներին դեռ անհայտ է։ Գիտնականները վստահ չեն, որ Սթոունհենջը ծառայել է որպես աստղագիտական լաբորատորիա։ Շատ ավելի հավանական է, որ այն օգտագործել են որպես կրոնական կենտրոն։ Մեջտեղում կանաչ քարից պատրաստված զոհասեղան է։ Սթոունհենջը դեռևս առեղծված է մնում հնագետների և պատմության սիրահարների համար: Բազմաթիվ տարբեր տեսություններ են առաջ քաշվել, սակայն դրանցից ոչ մեկն ամբողջությամբ ապացուցված չէ։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը շարունակում է աջակցել CaseKey կրթական նախաձեռնությանըՍահմանադրությամբ մարդը բարձրագույն արժեք է, բայց իրական կյանքում այդ սկզբունքը չի գործում. Արամ ՎարդևանյանՄենք միավորվել ենք՝ հանուն մեր արժեքների, ինքնիշխանության և ժողովրդավարության պաշտպանության. տեսանյութՀամալսարանից ազատվում են դասախոսներ իրենց քաղաքական հայացքների համար. Մենուա ՍողոմոնյանՊիտի օրենք փոխվի, որ ամեն դատարան չկարողանա համատարած կալանք կիրառի մեր հանդեպ. Ավետիք ՉալաբյանՍպասվում է գյուղմթերքի գների շեշտակի բարձրացում, քանի որ ունենք արտահանման դեֆիցիտ. Հրայր ԿամենդատյանՔաղաքական հետապնդումների նպատակը հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելն է՝ Ալիևի պարտադրած Սահմանադրությունն ընդունելու համար. տեսանյութՊետությունը ձեզ համար հոր տնից բերված օժիտ չէ, որ մաշված շորի պետ դեն նետեք. Աննա ԿոստանյանԱրսեն Գևորգյանը բանտարկվեց իր համոզմունքների համար, իսկ երեք շաբաթ անց ընտանիքին վերադարձվեց դագաղով. Իրինա ՅոլյանԵրբ իշխանության թիրախում հայտնվում են երեխաները․ Աննա ԿոստանյանԻշխանությունները շարունակում են խեղաթյուրել հայոց պատմությունը. Մենուա ՍողոմոնյանՔՊ-ի ներկայացուցիչնե՛ր, վախեցե՛ք, որ ձեր երեխաները ապագայում Արցախի կորստի համար մեղադրելու են ձեզ. Ցոլակ ԱկոպյանԱրսենն այսօր ողջ կլիներ, եթե չհամարձակվեր պայքարել իր համայնքի համար. Գոհար ՄելոյանUcom-ի աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026» դրոնների ամենամյա մրցարշավըԱրևմուտքը կընդունի՞ արդյոք ՆԱՏՕ-ի՝ մինչև ընդլայնումն ունեցած տեղակայմանը վերադառնալու պահանջները՝ դեռևս մեծ հարց է. դաշինքն առանց առճակատման՝ դժվար թե գնա նման զիջումների. Զաքարյան«Այն գումարները, որ ժամանակին ինչ-որ մարդկանց գրպաններն էին գնում, այսօր դառնում են մանկապարտեզներ, բակեր, փողոցներ և մայթեր». ԱվինյանBaghramyan Residence․ պրեմիում դասի բնակարաններ՝ Մարշալ Բաղրամյան պողոտայումԱլիևը պատրաստ չէ վերադարձնել ռազմագերիներին. նա իրական խաղաղություն չի ուզում. Աննա ԿոստանյանԻբր հեգնում էր. հիմա իրագործում է. Դավիթ ՍարգսյանԲաքուն ՉԻ՛ ԿԱՐՈՂ Հայաստանի Հանրապետությանը պարտադրել ներքին օրակարգ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյն մասին, թե ինչպես է Ադրբեջանը իր կամակատարների ձեռամբ փորձում քայլ առ քայլ կազմալուծել Հայաստանի Հանրապետությունը, և ինչպես մենք պետք է դրա դեմն առնենք. ՉալաբյանԱդրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանը հող է նախապատրաստում Հայաստանից նոր զիջումներ պահանջելու համար` ալիևյան սահմանադրությունն անցկացնելուց հետո. Տիգրան ԱբրահամյանԺողովուրդը ՔՊ-ին սահմանադրական մեծամասնություն չի տվել` ալիևյան սահմանադրություն ընդունելու համար. Դավիթ ՂազինյանNova Building-ը «Տուն Էքսպո 2026»-ում ներկայացրել է բնակարանային առաջարկներն ու ձեռքբերման պայմաններըԱննայի և Մանեի հետ ամփոփում ենք «Ո՛չ ալիևյան սահմանադրությանը» իրազեկման ակցիան. տեսանյութՄոսկվայում ընթացող միջազգային համաժողովի ժամանակ չէի կարող չանդրադառնալ հրեշավոր ընտրակեղծիքներին. Արման ԱբովյանԱչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. ՇարմազանովԱրագածոտնի մարզում ապօրինի հանքարդյունահանման դեպք է բացահայտվելԽոշոր անջատումներ․ հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինի՝ նոյեմբերի 16/17-ինՊայթել է ավտոմեքենայից հանված հեղուկ գազի բալոնը․ երկու քաղաքացի հոսպիտալացվել էԶապորոժիեում ռուսական հարվածներից յոթ մարդ է վիրավորվել այդ թվում՝ նորածին․ մարզային վարչակազմԱրագածոտնի թեմի քահանայից դասն ու բարեպաշտ ժողովուրդը մեկտեղվել էին աղոթքի՝ Սուրբ Մարիանե եկեղեցումՆոյեմբերի 15-ից ձմեռային անվադողերով երթևեկելը պարտադիր պահանջ է․ ՆԳՆ-ն հիշեցնում էՀավաքականի արդյունքները ձախողում չեմ համարում, համարում եմ անհաջողություն․ Եղիշե ՄելիքյանՓարիզում գների բարձրացման դեմ ցույցի ժամանակ բшխումներ են տեղի ունեցելՋերմաստիճանը կհասնի +17-ի․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 15-ից 19-ինԱպարանի Հարթավան բնակավայրում հրդեհ է բռնկվել ընթացող «Renault» մակնիշի ավտոմեքենայումԲռնցքամարտիկ Էրիկ (BZO) Բազինյանը նոկաուտի է ենթարկել կանադացի Սթիվեն Բաթլերին«Opel»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բախվել քարերին ու հողաթմբերին և հայտնվել ջրատարում․ կա վիրավորԳրոսմայստեր Հայկ Մարտիրոսյանը միանձնյա գլխավորում է մրցաշարային աղյուսակըՀազար դրամի արժեքը՝ մարդկային կյանքո՞վ․ Հրայր ԿամենդատյանՌոնալդուի հեռանալուց հետո Պորտուգալիայի հավաքականը փոխել է իր մարզաշապիկի 7 համարի դիզայնըՊուտինը, Սի Ծինփինը և Թրամփը նոյեմբերի 19-ին կհանդիպեն Շենչժենում․ ՊեսկովՇրջանառվել է «Սևանավանք» արծաթե հուշադրամը. ԿԲՔաղբանտարկյալ Արսեն Գևորգյանի մահվան և պատասխանատուների մասին. Նարեկ ԿարապետյանLed Zeppelin ռոք խմբի վոկալիստ Ռոբերտ Փլանթն առաջին անգամ համերգով հանդես կգա ՀայաստանումՀՀ իշխանությունն անտեղյա՞կ է, թե ժողովրդից թաքցնում է․ Մարիաննա ՂահրամանյանԳազայում զոհերի թիվը հասել է 74 695-իԶինծառայողների համար կարևոր փոփոխություն է նախատեսվում․ նոր օրենսդրական նախաձեռնություն