Հարյուրամյակի ոգին բարձրացրեց աշխարհի զգայունությունը, բայց երկիր է պետք կառուցել. Ա.Կարապետյան

Հայոց ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցին մասնակցող երկրների ղեկավարների ելույթների, թուրքական պահվածքի և մեր երկրի քայլերի մասին Orer.am-զրուցել է «Նոր Ժամանակներ» կուսակցության ղեկավար Արամ Կարապետյանի հետ:

-Ինչպիսի՞ն է Ձեր տպավորությունը հարյուրամյա տարելիցին ներկա երկրների առաջնորդների ելույթներից:

-Նախ, ես բոլորին շատ շնորհակալ եմ նրա համար, որ եկան և մասնակցեցին: Իմ տպավորությամբ՝ օրվա խորհրդի հետ կապված ամենաուժեղ ելույթը Օլանդինն էր: Նույնիսկ թեմայի հասկացության առումով այն ավելի ազդեցիկ էր, քան Սերժ Սարգսյանի ելույթը: Բայց եթե նկատեցիք, ցավոք, կարևոր ելույթների հեղինակները՝ Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի նախագահները, չօգտագործեցին «ցեղասպանություն» եզրույթը: Դա ցույց է տալիս, որ օրվա քաղաքականությունը դեռ գործում է. բոլորը հաշվի են նստում աշխարհի, Թուրքիայի որոշակի շրջանակների կարծիքների հետ, բայց ես կարծում եմ՝ սրա վրա պետք չէ կենտրոնանալ: Դա նորմալ երևույթ է: Հարյուրամյակը մեծ զարկ տվեց ճանաչման և դատապարման գործընթացում:

-Իսկ ապրիլի 25-ից սկսած՝ ի՞նչ պետք է անեն իշխանություններն ու դիվանագիտական կառույցներ:

-Ապրիլի 25-ից սկսած՝ իշխանությունը պետք է նորմալ Հայաստան կառուցի և այն բացերը, որ մենք տեսանք՝ Օբամայի՝ «ցեղասպանություն» եզրույթը չասելը, Անգլիայի ժխտողական դիրքորոշումը, Գերմանիայի հետաձգումը գալիս են մեր ոչ էֆեկտիվությունից: Կասկած չկա, որ այս ամենը մեր թերացումների պատճառով է. օրինակ՝ հայ-թուրքական արձանագրությունները: Հարյուրամյակի ոգին բարձրացրեց աշխարհի զգայունությունը, բայց երկիր է պետք կառուցել: Ապրում ենք պետությունում, որտեղ կա կոռուպցիայի մեծ չափաբաժին, և հստակ չի երևում, որ դա ողջ հայության փափագած երկիրն է, նույնիսկ համերգի ժամանակ է դա ասվում: Առաջին հերթին՝ հենց այդ լրջագույն փոփոխությունները պետք է անենք մեր երկրի ներսում: Իսկ արտգործնախարարությունն ու դեսպանատները պետք է շարունակեն ճանաչմանն ու դատապարմանը ուղղված իրենց աշխատանքները, և գործընթացը չպետք է փակվի հարյուրամյակով:

-Ինչպիսի՞ գնահատական կտաք Էրդողանի ելույթին:

-Ճիշտն ասած՝ չեմ հասկանում Էրդողանի, Դավութողլուի, Չավուշողլուի գործողությունների տրամաբանությունը: Որքանո՞վ է ճիշտ հրավիրել Գալիպոլիի խեղկատակությանը այն երկրների ղեկավարներին, որոնք ժամանակին պարտվել են այդ ճակատամարտում: Նրանց ուզում են ցույց տալ՝ իբր այսօրվա Թուրքիան պատրաստ է ինչ-որ պատմական փաստեր ընդունելու, և այն առաջվա հիստերիկ Թուրքիան չէ: Բայց տեսանք, թե ինչպիսի հիստերիա բարձրացրեցին Ֆրանցիսկոս պապի ելույթից հետո:

Եթե իրենք իսկապես պատրաստ են բացել արխիվները, առողջ բանավեճի մեջ մտնել, սգալ մեզ հետ, այդ դեպքում ինչո՞ւ չեն ընդունում Մեծ եղեռնը և հետ են կանչում ընդունող երկրների դեսպաններին: Թուրքական պետության գործողությունները ցայտնոտի հետևանք են: Ուզում են ավելի առաջադեմ և ժողովրդավար թվալ. նախկինում չէին խոսում ցեղասպանությունից, իսկ հիմա խոսում են, այն ժամանակ պատարագ չէին անում, հիմա անում են, Գալիպոլիում Հայաստանը մասնակից չի եղել, բայց հրավիրում են: Մի կողմից բանագնացներ են ուղարկում տարբեր երկրներ՝ փորձելով խափանել Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը, դեսպաններին են հետ կանչում, մյուս կողմից էլ՝ կեղծ բարեպաշտություն են ցուցաբերում, հետո էլ կրկին հիշեցնում, որ 100.000 ոչ լեգալ հայ կա այնտեղ, և եթե մի բան այն չլինի, կարող են հետ ուղարկել նրանց:

Տպավորությունս այն է, որ նրանք հիմա շատ թույլ դիրքերից են հանդես գալիս, որովհետև փաստարկներ չունեն: Եվ չեն կարող աշխարհին հիմնավորել՝ ինչու չպետք է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: Դավութողլուն և էրդողանն ասում են՝ թող Եվրոպան ու աշխարհը առերեսվեն իրենց պատմության հետ: Բայց արդյո՞ք գերմանացիները չեն առերեսվել հրեաների հետ: Ֆրանսիան ու Գերմանիան երկու պատերազմի ժամանակ իրար դեմ կռվել են, բայց այսօր նույն միության մեջ են: Սրանից ավել ի՞նչ առերեսում: Մի խոսքով՝ շատ թույլ փաստարկներ է բերում այսօր Թուրքիան՝ սկսած պատմաբանների անհեթեթ հանձնաժողովից:

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի