Հայաստանը եւս դատապարտում է երեխաների նկատմամբ բռնաճնշումները. Արա Զոհրաբյան
Այսօր` հունիսի 1-ին, Մանկական այգում (նախկին Կիրովի անվան այգում) տիրում էր հեքիաթային մթնոլորտ ու տրամադրություն: Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվա կապակցությամբ Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանների պալատի ջանքերով կազմակերպվել էր գեղեցիկ միջոցառում, որին մասնակցում էին ՀՀ փաստաբանների պալատի ներկայացուցիչները` պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանի գլխավորությամբ, հարյուրավոր երեխաներ եւ իհարկե մանուկների կողմից անչափ սիրված մուլտֆիլմի հերոսներ:
Հայաստանում երեխաների պաշտպանվածության եւ նրանց իրավունքները պաշտպանող ծրագրերի վերաբերյալ, Orer.am-ը զրուցեց ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահ Արա Զոհրաբյանի հետ, ով շնորհավորելով երեխաներին միջազգային տոնի առիթով, պատասխանեց հարցին, թե արդյո՞ք Հայաստանի Հանրապետությունում երեխաները պաշտպանված են օրենքով. «Առիթից օգտվելով՝ շնորհավորում եմ բոլոր երեխաներին միջազգային պաշտպանության օրվա կապակցությամբ: Երեխաները մեր ապագան են: Նրանց իրավունքների պաշտպանման հարցը պետք է բոլոր պետական մարմիններն իրենց ուշադրության կենտրոնում պահեն, որովհետեւ վաղը հնձելու ենք այն, ինչ այսօր ցանում ենք: Հայերն, ի տարբերություն մյուս ազգերի, երեխաների հարցում այլ մոտեցումներ ունեն, կարող եմ ասել, որ ընդհանուր առմամբ երեխաները Հայաստանում պաշտպանված են»:
Համեմատական անցկացնելով Հայաստանի եւ զարգացած այլ պետություններում երեխաների ճիշտ դաստիարակման եւ նրանց իրավունքների պաշտպանվածության հարցերի միջեւ, Ա. Զոհրաբյանը նկատեց. «Զարգացած պետություններն իրենց առջեւ դրված ապագայի ծրագրեր ունեն և գիտեն, թե մանկապարտեզից ինչ պետք է երեխային տան, որը 20 տարի հետո քաղեն։ Ցավոք, Հայաստանի նման անցումային փուլում գտնվող պետություններում դեռեւս դժվար է պլանավորել մոտակա մեկ տարվա նույնիսկ չափահասների կյանքը։»:
Խոսելով զարգացած երկրներում իրականացվող ծրագրերի եւ օրենքների մասին, մեր այն դիտարկմանն ու հարցադրմանը, թե զարգացած մի շարք երկրներում երեխաները հաղորդում են տալիս ոստիկանություն՝ ծնողի դեմ, արդյո՞ք կգա ժամանակ, երբ նմանօրինակ օրենքներ կընդունվեն նաեւ Հայաստանում, փաստաբանների պալատի նախագահը պատասխանեց. «Մեր երկրի օրենքները եւս դատապարտում են երեխաների նկատմամբ ճնշումները, այդ թվում՝ծեծը: Հավանաբար երեխան ծեծի ենթարկվելու դեպքում է դիմել ոստիկանություն, նկատենք, որ մեր երեխաները սովոր չեն նման հարաբերություններում դիմել պետական մարմիններին: Ընդհանուր առմամբ, մեր օրենքն էլ է արգելում երեխաների հանդեպ ոտնձգությունները, եթե իրավապահ մարմինները տեղեկանան, որ երեխային ծնողը ծեծի է ենթարկել, ապա դա կարող է ունենալ իրավական հետեւանք ծնողի համար։ Ես չեմ կարող ասել, կգա այն ժամանակը, երբ երեխան ծնողի դեմ հաղորդում կներկայացնի, թե՝ ոչ, բայց կուզենայի գար այն ժամանակը, երբ երեխաները բռնության չենթարկվեին, և մեր ծնողներն առավել հարգալից վերաբերվեին իրենց երեխաներին։ Մեկ տարի առաջ Վիեննայի կենդանաբանական այգում մի փոքրիկ երեխա, մոտ 2 տարեկան, վայր ընկավ և սկսեց լացել։ Ես մեխանիկորեն վազեցի դեպի երեխան, որպեսզի բարձրացնեմ, սակայն նրա անմիջապես կողքը կանգնած հայրը, ոչ միայն ինձ արգելեց, այլ նաև ինքը չօգնեց երեխային։ Երեխան մոտ 1 րոպե լացելուց հետո, ոտքի կանգնեց։ Հիմա հարց, արդյո՞ք ճիշտ է այս եվրոպական մոտեցումը, որի մեջ դրական կողմ էլ կա։ Ծնողն իր սառնասրտությամբ երեխային սովորեցնում էր ինքնուրույն պրոբլեմները լուծել։ Բայց ինձ համար միևնույն է, դա խորթ է։ Իմ անձնական կարծիքով երեխա-ծնող հարաբերություններում կարևոր է նաև զգացմունքային կապը և դրա դրսևորումը։ Միգուցե սխալվում եմ, բայց իմ կարծիքով նույն սառնասրտությամբ էլ երեխան կարող է իր ծնողին ապագայում ծերանոց ուղարկել՝ իր պրոբլեմներն ինքնուրույն լուծելու ազատ մտածելակերպով»:
Զրույցի ավարտին Արա Զոհրաբյանը հավելեց, որ երեխաների պաշտպանության հարցին լիարժեք կերպով եւ ամենայն պատասխանատվությամբ պետք է մոտենա ցանկացած ոլորտի պատասխանատու. «Եթե ցանկացած ոլորտի պատասխանատու իր լիազորությունները պատշաճ իրականացնի, ապա մենք կունենանք այլ երկիր, քան ունենք այսօր: Ինչ վերաբերվում է երեխաներին, ապա շատ կարեւոր է, որ ծնողները սեփական օրինակով երեխաներին ճիշտ ուղու վրա կանգնեցնեն, օրինակ շատ դժվար է լինելու ծխող ծնողի համար, երբ նա իր երեխային խորհուրդ է տալիս չծխել»:
Սոսե Չանդոյան
