Yerevan, 21.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

«Հուսով եմ՝ նոր Ազգային ժողովում կլինեն նրանք, ովքեր լուրջ ասելիք ունեն». Մ. Հովսեփյան (Տեսանյութ)

«Իրավունքի» զրուցակիցն է քաղաքագետ ՄԱՐԻԱՄ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԸ, որը վերջերս է ավարտել ՌԴ կառավարությանը կից ֆինանսական համալսարանի քաղաքագիտության եւ մասայական կոմունիկացիաների դեպարտամենտի ասպերանտուրան ու վերադարձել է հայրենիք՝ մասնակցելու քաղաքական առաջիկա գործընթացներին:

 

- Մարիամ, նախ անդրադառնանք հետհեղափոխական Հայաստանին: Հետաքրքիր է՝ Ձեր դիտարկումները հայաստանյան վերջին ամիսների ներքին եւ արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ, մասնավորապես՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների:

- Հեղափոխությունը դեռ նոր է սկսվում եւ նախկին իշխանությունների հրաժարականով այն չի ավարտվել, այլ ընդամենը նոր փուլ է մտել: Հիմա, երեւի թե, մենք գտնվում ենք հեղափոխության երկրորդ փուլի մեջ: Կարծում եմ՝ դեռեւս մոտ երկու տարի կտեւի, որպեսզի կարողանա Հայաստանի Հանրապետությունը կայունանալ՝ թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական եւ թե՛ միջազգային հարթակներում, չնայած նրան, որ մենք այսօրվա դրությամբ արդեն իսկ ունենք բավականին լուրջ հաջողություններ: Շատ կարեւորում եմ, որ դեռեւս կես տարվա ընթացքում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն արդեն երեք հանդիպում է ունեցել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ, ինչը կարծում եմ՝ բավական մեծ ցուցանիշ է: Ու միշտ պարոն Փաշինյանն իր ելույթներում նշում է, որ երբեւիցե հայ-ռուսական հարաբերություններն այսքան կայուն եւ այսքան ավելի սերտ չեն եղել:

- Ի դեպ, մի շարք քաղաքական գործիչներ, քաղաքագետներ պնդում են, որ ճիշտ հակառակը՝ հիմա հայ-ռուսական հարաբերություններում ամեն ինչ այնքան էլ լավ չէ: Ի վերջո, Դուք լինելով ՌԴ-ում եւ շփվելով քաղաքական եւ քաղաքագիտական շրջանակների հետ՝ կասե՞ք ինչպիսին է իրական պատկերը:

- Հենց այս մասին էի ուզում նշել. չնայած նրան, որ եղել են հանդիպումներ, ելույթներ եւ այլն, բայց այսօր ինչ-որ չափով փորձը ցույց է տալիս, որ չեմ ասի, թե հայ-ռուսական հարաբերություններում անկում կա, բայց չեմ տեսնում զարգացում: Միայն այն, որ ամբողջ կառավարության անդամները մարդիկ են, ովքեր ժամանակին կազմակերպել են հակառուսական ցույցեր եւ տարբեր վատ արտահայտություններով, ՌԴ նախագահի հասցեին ուղղված պաստառներով էին հանդես եկել, օրինակ, այսօրվա նախարարները, փոխնախարարները, ինչու ոչ, ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի անդամները, առաջացնում է անտիթեզ՝ հնչեցված հայտարարություններին: Մինչդեռ Հայաստանի զարգացումը պայմանավորված է նաեւ հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացմամբ, Եվրասիական տնտեսական միությունում հարաբերությունների խորացմամբ:

 

- Կարելի՞ է ասել, որ վերադարձել եք հայրենիք՝ քաղաքական այս բացը լրացնելու մտադրությամբ:

- Ճիշտ եք նկատել, ես լինեի Հայաստանում, թե Ռուսաստանի Դաշնությունում դեռ  տարիներ առաջ կողմնորոշված չէի՝ կվերադառնա՞մ , թե՝ ոչ, բայց մի բան հստակ գիտեի՝ որտեղ էլ լինեմ, միանշանակ, պետք է աշխատեմ հայ-ռուսական հարաբերությունների  զարգացման համար: Եվ այսօր տեսնելով ինչ-որ չափով բաց այս հարաբերություններում՝ որոշում կայացրեցի վերադառնալ հայրենիք ու աշխատել այս ուղղությամբ: Չէ որ ունեմ ոչ միայն սիրողական մոտեցում այս ամեն ինչի նկատմամբ, այլ մասնագիտությամբ քաղաքագետ եմ եւ բավականին լուրջ գիտական հետազոտություններ եմ իրականացրել:

- Իսկ այս պահին Ձեզ որեւէ գաղափարակից քաղաքական ուժ տեսնո՞ւմ եք, ում հետ պատրաստ եք ճանապարհ անցնել:

- Այս պահի դրությամբ չեմ կարող ասել, թե ունեմ նախընտրելի քաղաքական ուժ, քանի որ դեռեւս մի քանի օր է, ինչ գտնվում եմ Հայաստանում եւ դեռ ուսումնասիրում եմ առկա քաղաքական փոփոխությունները: Ամեն դեպքում, կարծում եմ՝ կլինեմ այն քաղաքական ուժի հետ, ով կկարեւորի հայրենադարձությունը, առավել եւս երիտասարդների հայրենադարձությունը: Գուցե իմ օրինակով էլ կփորձեն ապացուցել մեր Սփյուռքում ապրող բոլոր այն երիտասարդներին, ովքեր դեռեւս կողմնորոշման փուլի մեջ են, որ կարող են գալ հայրենիք, քայլ անել եւ այստեղ իրենք կլինեն պահանջված: Ըստ իս, այս պահը շատ հարմար է, որպեսզի հայրենադարձության ծրագիր իրականանա: Ուստի՝ հուսով եմ՝ տեսնել Ազգային ժողովում ինձ եւ այն երիտասարդներին, ովքեր բավականին լուրջ ասելք ունեն քաղաքական դաշտում:

- Մեր զրույցի հիմքում ստացվեց այնպես որ, հիմնականում խոսեցինք հայ-ռուսական հարաբերությունների կարեւորության մասին, մինչդեռ հեղափոխություն իրականացրած այսօրվա իշխանությունները դեռեւս ընդդիմություն եղած ժամանակ առաջարկում էին դուրս գալ Եվրասիական տնտեսական միությունից: Ըստ Ձեզ, ո՞ր ուղղությամբ պետք  գնա Հայաստանը, հատկապես երբ այս քաղաքական ուժը հավանաբար մեծամասնություն կդառնա նաեւ նոր խորհրդարանում:

 

- Նախ ասեմ, որ բավականին անհասկանալի էր այդ մոտեցումը եւ առաջին մի քանի օրերին ռուսաստանյան հասարակական եւ քաղաքական ակտիվություն ունեցող ճանաչված մարդիկ, որոնցից շատերն իմ ընկերներն են, կարծում էին, թե հերթական ԱՊՀ երկիրն ենք կորցնում, հատկապես, որ կար Ուկրաինայի, Վրաստանի օրինակը: Բայց ես միշտ համոզված էի, որ այդպես չի լինի: Հիշում եմ՝ համալսարանում իմ գիտական աշխատանքի մեջ նշել էի, որ երբեւիցե Հայաստանում չեմ պատկերացնում նման իրավիճակ, ինչպես Ուկրաինայում: Եվ իմ գիտական ղեկավարն այդ ժամանակ ինձ ասում էր. «Դուք սխալվեցիք, հիմա Հայաստանում ավելի վատ է ամեն ինչ լինելու, քան Վրաստանում եւ Ուկրաինայում է, հետեւաբար ձեր աշխատանքը շուտով կլինի ոչ ակտուալ, քանի որ Հայաստանի Հանրապետությունը դուրս կգա ԵԱՏՄ անդամակցությունից»: Ընդհանրապես Ռուսաստանում մեծ քննարկումներ տեղի ունեցան, երբ Նիկոլ Փաշինյանը եւ իր խմբակցությունը խորհրդարանում լսումներ իրականացրեցին՝ Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին դադարեցնելու վերաբերյալ: Հիմնավորում էին, որ չկա որեւիցե առաջընթաց, մինչդեռ ես իմ գիտական թեմայում նշել եմ այն առաջընթացները, որոնք կան: Այսօր մենք ունենք  առաջին հերթին տնտեսական բնագավառում լուրջ համագործակցության աճ՝ թե՛ Ռուսաստանի Դաշնության, թե՛ ԵԱՏՄ անդամ այլ պետությունների հետ: Հիմա էլ շատերի կողմից լսում եմ քննադատություն ԵԱՏՄ համակարգի նկատմամբ եւ ուզում եմ անպայման նշել, որ այն պետք չէ համեմատել Եվրամիության հետ: Եվրոպական միությունը քաղաքական խումբ է, իսկ Եվրասիական տնտեսական միությունը՝ նախեւառաջ տնտեսական միություն է եւ համախմբում է իր շուրջ պետությունների, ովքեր ունեն տնտեսության մեջ ընդհանուր կապեր եւ անհրաժեշտություն՝ զարգացնելու դրանք: Նաեւ ուզում եմ նշել, որ Հայաստանը բացի նրանից, որ արդեն ինչ-որ չափով կամուրջ է Եվրասիական տնտեսական միության եւ Եվրամիության միջեւ, նաեւ կամուրջ է ՌԴ-Իրան հարաբերությունների զարգացման համար: Հուսանք, որ մոտ ժամանակներս Հայաստանը դուրս կգա տրանսպորտային փակուղուց եւ կունենա գոնե մեկ գնացքով ճանապարհ դեպի Ռուսաստան եւ, ինչու ոչ, նաեւ Իրան: Ցավոք, մեր հարեւան պետություն Վրաստանի եւ դաշնակից Ռուսաստանի միջեւ նման համագործակցություն դեռ չի ստացվում: Բայց լիահույս եմ, որ ամեն ինչ կկարգավորվի եւ կունենանք այն բոլոր հնարավորությունները, ինչը ի սկզբանե նշված էր Եվրասիական տնտեսական միության անդամակցման կետերում, որի շուրջ էլ ՀՀ-ն համաձայնեց անդամակցել այս կառույցին:

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Հ.Գ.- Առավել մանրամասն դիտե՛ք տեսանյութում.

 

Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship ProgramSoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership