Անվտանգային համակարգի վերականգնման հրամայականը. «Փաստ»
Society
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Կարծում ենք՝ յուրաքանչյուր տրամաբանող մեկի համար ակնհայտ է, որ անվտանգության խնդիրը Հայաստանի համար գոյաբանական նշանակություն ունի, որը պետք է մշտապես բարձրացնել։ Ու հանրությանը հուզող հիմնական հարցերից մեկն այն է, որ պատերազմից անցել է արդեն մեկուկես տարի, բայց մեր անվտանգային համակարգը վերականգնված չէ, եթե չասենք ընդհակառակը։ Քանի որ անվտանգային ճարտարապետությունը բազմաճյուղ և բազմապրոֆիլ ուղղվածություն ունի, վերականգնումը մեծ ռեսուրսներ, ջանքեր ու ժամանակ է պահանջում։ Եվ այս ուղղությամբ քայլերը պետք է սկսել բանակի տարբեր օղակներից, սակայն բանակն արդիականացնելու և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան ձևափոխելու ուղղությամբ մեկուկես տարվա ընթացքում ոչինչ չի արվել և չի արվում։
Բազմաթիվ սպաներ ու ռազմական ոլորտի մասնագետներ մեկուսացված են բանակից։ Իսկ պատերազմի արդյունքում հայկական կողմից զոհվել են մեծ թվով զինվորականներ ու սպաներ։ Այսինքն, անձնակազմի առումով մեր բանակը լուրջ կորուստներ է ունեցել, և այդ զինվորականների տեղը լրացնելու ուղղությամբ քայլեր չեն կատարվում։ Այս իշխանությունների «ջանքերի» արդյունքում զինվորականի մասնագիտությունն այլևս կորցրել է իր գրավչությունը։ Իշխանությունները զինվորականի մասնագիտական ընտրության համար խրախուսական քայլեր ձեռնարկելու փոխարեն շարունակում են վարկաբեկել բանակը՝ անհաջողությունների ու պարտությունների մեղքը բարդելով զինծառայողների վրա, միևնույն ժամանակ բարձրաստիճան զինվորականներին մեղադրելով ներքաղաքական գործընթացներում ներգրավվելու մեջ։ Եվ հիմա ո՞վ կհավատա պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծման ահրաժեշտության մասին իշխանական հայտարարություններին, թե դրա արդյունքում վերականգնելու են բանակը։ Պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծումը առաջին հերթին ենթադրում է բանակի կորիզի ունեցած փորձի ու գիտելիքների կիրառում։
Դրա հետ մեկտեղ՝ շատ կարևոր է նաև արտերկրյա գործընկերների հետ փորձի ու գիտելիքների փոխանակումը և կիրառումը, սակայն ցանկանալով ամեն կերպ արժանանալ հակառակորդի բարեհաճությանը՝ իշխանությունները որևիցե նման քայլի չեն գնում, ինչի արդյունքում մեր գործընկերների հետ ռազմական փոխգործակցության մասին նոր պայմանավորվածություններ չկան։ Մյուս կողմից էլ՝ հասկանալի է, որ պետության անվտանգային շահերից է բխում, որ ժամկետային ծառայության համակարգը պահպանվի, սակայն իշխանությունները նախատեսում են դրա ժամանակահատվածը կրճատել։ Թերևս, եթե մնա իրենց կամքին, ապա, ըստ երևույթին, պրոֆեսիոնալ բանակի անվան տակ միայն սահմանապահ ծառայություն կստեղծեն, ու հարցը փակված կլինի։ Բայց հարցն այն է, որ մինչ այդ Հայաստանը նոր և անդառնալի կորուստներ կարող է ունենալ։
Մասնավորապես Սյունիքը գտնվում է անմիջական վտանգի տակ, մեկ անգամ չէ, որ հակառակորդի կողմից հնչում են Սյունիքի տարածքն օկուպացնելու մտադրության մասին հայտարարություններ։ Ուստի, այդպիսի սցենարը կանխելու համար ոչ միայն պետք է կարգի բերել բանակը, բարձրացնել բանակի ներսում տիրող բարոյահոգեբանական մթնոլորտը, այլև արտաքին անվտանգային երաշխիքներ ստանալ։ Օրինակ՝ օրերս ՀԱՊԿ երկրների ղեկավարների գագաթաժողովում Փաշինյանը բողոքեց, որ այդ կազմակերպությունն ինչպես հարկն է չի արձագանքել ՀՀ-ի դիմումին, որը 2021 թվականին ուղարկվել էր հայկական տարածքներ ադրբեջանական զինված ուժերի ներխուժման հետ կապված։ Միշտ էլ կարելի է բողոքել, բայց գլխավոր հարցն այն է, որ եթե, օրինակ՝ Ադրբեջանը որոշի արդեն խորանալ Սյունիքի տարածքում, ապա Հայաստանի վրա փաստացի հարձակման դեպքում ՀԱՊԿ-ի արձագանքի ուղղությամբ ի՞նչ երաշխիքներ են տրվելու հայկական կողմին։ Հենց այս խնդիրը պետք է կազմակերպության շրջանակներում անընդհատ բարձրացվի, որպեսզի կոնկրետ պատասխաններ ստանանք։
Բացի ՀԱՊԿ-ի ձևաչափի օգտագործումից, ակտիվ աշխատանք է պետք ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանի հետ, որը կարող է մեզ օգնել մեր անվտանգության համակարգը վերականգնելու և նոր սպառազինությունների ձեռքբերում ունենալու հարցում։ Մյուս կողմից էլ՝ հայկական կողմի համար անվտանգային կարևոր խնդիր է թույլ չտալ, որ մեր երկրի անվտանգությունը տուժի Արևմուտք-Ռուսաստան աշխարհաքաղաքական առճակատումից։ Անվտանգային բարենպաստ միջավայրի ստեղծումը նախատեսում է նաև այլ առանցքային գործընկերների և ռազմաքաղաքական միավորների հետ ակտիվ դիվանագիտական աշխատանք, որոնք դրականորեն կտրամադրվեն Հայաստանի նկատմամբ։
Պատահական չէ, որ հակառակորդը հսկայական ջանքեր ու ռեսուրսներ է գործադրում, որ մի շարք հարևան երկրներ թույլ չտան, որպեսզի իրենց տարածքով ՌԴ-ն սպառազինություններ մատակարարի ՀՀ-ին։
ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
