Yerevan, 18.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

Զանգ. չինակա՞ն ծագում ունի այն, թե՞ եվրոպական․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 Զանգը գմբեթավոր հարվածային գործիք է, որի ներսում կա լեզվակ: Զանգի ձայնը առաջանում է գործիքի ներքին պատերին լեզվակի հարվածից: Կան նաև զանգեր, որոնք չունեն լեզվակ, դրանց արտաքին պատերին հարվածում են հատուկ մուրճով կամ փայտիկով: Նյութը, որից պատրաստվում է զանգը, հիմնականում բրոնզն է, բայց մեր օրերում զանգերը հաճախ պատրաստում են ապակուց, արծաթից և նույնիսկ չուգունից: Զանգը հին երաժշտական գործիք է: Առաջին զանգը Չինաստանում հայտնվել է մ.թ.ա. 23-րդ դարում: Այն եղել է բավականին փոքր և ձուլված է եղել երկաթից: Դրանից որոշ ժամանակ անց Չինաստանում ստեղծել են երաժշտական գործիք, որը ուներ տարբեր չափերի և տրամագծի մի քանի տասնյակ զանգեր:

Նման գործիքը առանձնանում էր իր բազմաբնույթ ձայնով և կոլորիտով: Եվրոպայում զանգի նման մի գործիք հայտնվել է Չինաստանում նման գործիքի հայտնվելուց մի քանի հազար տարի անց, և կոչվել է կարիլոն: Մարդիկ, ովքեր ապրում էին այդ օրերին, այդ գործիքը համարել են հեթանոսության խորհրդանիշ: Եվ դա մեծամասամբ Գերմանիայում տարածված՝ զանգի մասին մի հին ավանդության շնորհիվ, որը կոչվում էր «Խոզի որս»: Ըստ ավանդության, խոզերի բոլուկը գտել է հին զանգ ցեխի հսկայական կույտի մեջ: Մարդիկ այն կարգի են բերել, կախել զանգակատան վրա, բայց զանգը սկսել է ցույց տալ իր որոշակի «հեթանոսական էությունը»՝ ձայն չի հանել, քանի դեռ այն չի օծվել տեղի քահանաների կողմից: Դարեր են անցել, և Եվրոպայի Ուղղափառ եկեղեցիներում զանգերը դարձել են հավատքի խորհրդանիշներ: Կա նաև կարծիք, որ զանգի գյուտն արվել է 4-րդ դարում Իտալիայի Կամպանիա մարզի Նոլա քաղաքում: Այդ պատճառով էլ եվրոպական մի շարք լեզուներում զանգը կոչվեց կամպանիա, իսկ լատիներեն` նոլա:

Ռուսաստանում առաջին զանգը հայտնվել է 10-րդ դարի վերջին, գրեթե քրիստոնեության ընդունման հետ միաժամանակ: 15-րդ դարի կեսերին մարդիկ սկսել են մեծ չափերի զանգեր ձուլել, քանի որ հայտնվել են մետաղաձուլման գործարաններ: Երբ զանգերը հնչել են, մարդիկ հավաքվել են քարոզների կամ վեչեի ժողովների: Ռուսաստանում անգամ տպավորիչ չափերի զանգ է պատրաստվել, դա «Ցար զանգն» է, որը շատ մեծ է և շատ բարձր ձայն է արձակում, այդ զանգի ձայնը լսվում էր մեծ հեռավորությունների վրա: 17-րդ դարի սկզբին Մոսկվայի զանգակատան վրա եղել է 5-6 զանգ, որոնցից յուրաքանչյուրը կշռել է մոտ 2 ցենտներ: Ռուսական զանգերը «լեզվական» զանգեր են, քանի որ դրանց ձայնը գալիս է այն ժամանակ, երբ լեզվակը շարժվում է: Եվրոպական գործիքներում ձայն է առաջանում այն ժամանակ, երբ զանգն է շարժվում, կամ երբ դրան հարվածում են հատուկ մուրճով: Բացի այդ, զանգ հնչեցնելու ռուսական մեթոդը հնարավորություն է տալիս չվնասել զանգը, և հետևաբար հնարավոր է դարձել տպավորիչ չափերի զանգեր ստեղծել:

Հայաստանում զանգի մասին առաջին հիշատակությունը` կապված զանգն օրհնելու կանոնի հետ, արել է 5-րդ դարի Հայոց կաթողիկոս և իմաստասեր Հովհան Մանդակունին: Բայց դա եղել է ձեռքի զանգակ, որն ավելի շուտ բոժոժ էր, քան զանգ` բառի բուն նշանակությամբ և իմաստով: Այդպիսի բոժոժները հեթանոս հայերն օգտագործում էին որպես հուռութ: Իսկ մինչ այդ զանգի դեր է կատարել կոչնակը կամ ժամհարը: Այն քառակուսի, տաշած և ողորկած փայտ էր, որին Գրիգոր Նարեկացին անվանում էր շերտ, այսինքն` փայտի կտոր: Ձայն հանելու համար ժամհարին հարվածում էին մուրճով, որը կոչվում էր թակաղակ: Հայաստանում զանգը պատրաստել են պղնձից, որը հնչուն մետաղ է: Ս. Գրիգոր Նարեկացին այդ մասին վկայում է. «Զանգակ նիւթոյ պղնձոյ»: Իսկ Գրիգոր Տաթևացին հաղորդում է, որ հայկական զանգը ձուլելու ժամանակ պղնձին խառնել են արծաթ, որն ավելի հնչեղ էր դարձնում զանգի ձայնը: Անեցի արհեստավորներն այնպիսի զանգեր են պատրաստել, որոնց ձայնը հասնում էր ոչ միայն Ծաղկոցաձորի ամենամթին խորշերը, այլև Շիրակի սահմաններից շատ հեռու:

Զանգի հետ է կապված զանգակատան ծնունդը: Զանգակատունը ճարտարապետական կառույց է զանգ կախելու համար: Հայաստանում առաջին զանգակատները կառուցվել են 10-րդ դարում: Նշանավոր են Գոշավանքի, Հաղպատի, Սանահինի զանգակատները: Էջմիածնի Մայր տաճարի զանգակատունը կառուցվել է 1653-58թթ.: Ներկայումս զանգերը օգտագործվում են ոչ միայն զանգակատանը, երաժշտական զանգերը համարվում են ձայնի որոշակի հաճախականությամբ լիարժեք երաժշտական գործիքներ: Երաժշտության մեջ օգտագործվում են տարբեր չափերի զանգեր, որքան փոքր է զանգը, այնքան բարձր է նրա ձայնը: Կոմպոզիտորներն այդ գործիքը օգտագործում են մեղեդին ընդգծելու համար: Փոքր զանգերի ղողանջ սիրել են օգտագործել իրենց ստեղծագործություններում այնպիսի կոմպոզիտորներ, ինչպես Հենդելը և Բախը: Ժամանակի ընթացքում փոքր զանգերին սկսել են հարմարեցնել հատուկ ստեղնաշար, որը հեշտացնում է դրանց վրա նվագելը: Նման գործիք օգտագործվել է «Կախարդական սրինգ» օպերայում:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference