ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ՀՈՒՆՎԱՐԻ)․ Կայացել է Արեգակնային համակարգում տիեզերական մարմնի վրա կատարված առաջին փափուկ վայրէջքը․ «Փաստ»
Society
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ
Ըստ Յուլ յան օրացույցի՝ Նոր տարի, կամ ինչպես հիմա է կոչվում՝ Հին Նոր տարի:
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1832- բացվել է Երևանի գավառական դպրոցը, որտեղ որպես տեսուչ և ուսուցիչ աշխատել է Խ. Աբովյանը (1925 թվականից՝ Խ. Աբովյանի անվան դպրոց):
1873 – ծնվել է թիֆլիսահայ ինքնուս գծանկարիչ Վանո Խոջաբեկյանը:
1912 -գործարկվել է Երևանի քաղաքային ջրմուղը:
1920 –ծնվել է դատաբժիշկ, փորձագետ Նորայր Ավագյանը:
1921- բացվել է Երևանի և Էջմիածնի գավառական ուսուցիչների առաջին համագումարը:
1930 – ծնվել է երգահան Էդգար Հովհաննիսյանը:
1949– վախճանվել է վրացահայ ճարտարապետ Գաբրիել Տեր-Միքելյանը:
1969- կազմավորվել է ՀԽՍՀ Մասիսի շրջանը:
1919-հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ Հաջի Մեհթի Բաղիրովի գլխավորած Նախիջևանի իշխանությունը ստորագրել է հայկական կողմի առաջարկած ռազմական գործողությունների դադարեցման համաձայնագիրը:
1990-Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը հայաբնակ Շահումյանի շրջանը միավորել է ադրբեջանաբնակ Կասում-Իսմայիլովի շրջանի հետ և նոր շրջանը անվանակոչել Գերանբոյի շրջան, որի արդյունքում այդ շրջանում հայ բնակչությունը դարձել է ընդհանուր բնակչության 20 %-ը:
1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Դանիայի հետ:
1993-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության և Սլովակիայի հետ:
2005-«Համազգային» թատրոնում մեկնարկել է «Ոսկե սրինգ» փառատոնը:
2006-Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանը ժխտել է 2007 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին իր մասնակցությունը գործարար Գագիկ Ծառուկյանի ստեղծած «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ցուցակով:
2019-կայացել է նորընտիր խորհրդարանի առաջին նիստը, որի ժամանակ Արարատ Միրզոյանն ընտրվել է 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահ:
ԱՇԽԱՐՀ
մ.թ.ա. 83 –ծնվել է հռոմեացի քաղաքական և ռազմական գործիչ Մարկոս Անտոնիոսը:
1604 -Անգլիայի թագավոր Յակոբ 1-ինի գլխավորությամբ բացվել է Հեմպտոն-Կորտյան համաժողովը, որտեղ քննարկվել է Անգլիական եկեղեցու հայեցակարգի փոփոխության հարցը:
1676 –վախճանվել է իտալացի երգահան Ֆրանչեսկո Կավալլին:
1700 -Ռուսաստանում Պետրոս 1-ին ցարը հրամայել է ռուս ազնվականներին հին երկար հագուստի փոխարեն կրել կարճ եվրոպական հագուստ:
1742 –վախճանվել է անգլիացի աստղագետ Էդմունդ Հալլեյը:
1753– ծնվել է անգլիացի փիլիսոփա, սուբյեկտիվ իդեալիստ Ջորջ Բերկլին:
1814–Կիլում կնքվել են հաշտության պայմանագրեր, որոնցով ավարտվել է անգլո-դանիական պատերազմը, իսկ Գրենլանդիան և Ֆարերյան կղզիները Նորվեգիան զիջել է Դանիային:
1841 –ծնվել է ֆրանսիացի կին նկարիչ Բերտա Մորիզոն:
1851 –ծնվել է գերմանացի քիմիկոս Լյուդվիգ Կլայզենը:
1867 –ծնվել է ֆրանսիացի իդեալիստ փիլիսոփա Վիկտոր Կուզեն:
1875 –ծնվել է ռուս աշխարհագրագետ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկին:
1898 –վախճանվել է անգլիացի գրող Լուիս Քերոլը:
1900– Հռոմում տեղի է ունեցել իտալացի երգահան Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա» օպերայի առաջնախաղը:
1943 -Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Խաղաղ օվկիանոսում սկսվել է Գվադալախարա կղզուց ճապոնական զորքերի էվակուացիան:
1952 -ԽՍՀՄ-ում ստեղծվել են խողովակաշարային զորքեր:
1957– վախճանվել է ամերիկացի նշանավոր կինոդերասան Համֆրի Բոգարտը:
1966– վախճանվել է ուկրաինացի խորհրդային նշանավոր գիտնական, հրթիռատիեզերական համակարգերի կոնստրուկտոր Սերգեյ Կորոլյովը:
1991– Վրաստանն ընդունել է իր պետական դրոշը:
2005– Եվրոպական տիեզերական գործակալության պատվերով ստեղծված «Հյույգենս» տիեզերական ապարատը իջել է Սատուրնի Տիտան արբանյակի վրա, դա եղել է պատմության մեջ Արեգակնային համակարգում տիեզերական մարմնի վրա կատարված առաջին փափուկ վայրէջքը:
2010 -Չիկագոյի համալսարանի «Գիտնական-ատոմաբանների բյուլլետեն» ամսագրում, որը ստեղծել են 1947 թվականին ամերիկյան ատոմային ռումբի ստեղծողները, աշխարհի վերջի ժամացույցի սլաքը մեկ րոպեով հետ է տարվել՝ այսինքն՝ որոշակիորեն հետաձգվել է ապոկալիպսիսը:
2021-վախճանվել է խորհրդային և ռուսական սցենարիստ և կինոռեժիսոր, «Երալաշ» մանկապատանեկական հանդեսի գեղարվեստական ղեկավար Բորիս Գրաչևսկին:
2022 -ժայթքել է Տոնգայի արշիպելագի Խունգա–Տոնգա–Խունգա–Խապպայ հրաբուխը:
2024 -Դանիայի թագուհի Մարգրեթ 2-րդը հրաժարվել է գահից, թագավոր է դարձել Ֆրեդերիկ 10-րդը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
