Yerevan, 17.November.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers

Որտեղի՞ց և ինչպե՞ս է սկսվել ամենատարածված սննդամթերքի՝ երշիկեղենի ստեղծումը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ներկայում երշիկն առանց բացառության վաճառվում է յուրաքանչյուր մթերային խանութում և արդեն այնքան ամուր է մտել ժամանակակից մարդու կյանք, որ դարձել է մշտական սննդատեսակներից մեկը: Առանց այս սննդամթերքի մասին համաշխարհային խոհանոցի տեսանկյունից դատելու, փորձենք երշիկը դիտարկել պատմական տեսակետից։

Ըստ Օտտո ֆոն Բիսմարկի, «երշիկն ու քաղաքականությունը նույնն են, եթե ուզում ես վայելել դրանք, մի՛ նայիր, թե ինչպես են դրանք պատրաստվում»: Իսկ ի՞նչ է երշիկը: Դա առավել հաճախ աղացած միս է, որին խառնում են համեմունքներ, աղ, ճարպ և լցոնում աղիքի կամ արհեստական այլ կրիչների մեջ: Երշիկեղենն իր գոյության սկզբում ենթադրել է նոր ճաշակ, արագ սննդի հնարավորություն, մսի երկարատև պահպանման նոր հնարավորություններ, վաճառքի և պահեստավորման հարմարավետություն: Երշիկը նախկինում ևս չափազանց տարածված է եղել և հիմա էլ շարունակում է մնալ մարդու ժամանակակից սննդակարգի հիմնական կերակուրներից մեկը: Երշիկների ավելի ու ավելի շատ տեսակներ ու տարատեսակներ են հայտնվում, մեծանում է մրցակցությունը, և, ինչպես այլ ապրանքների դեպքում, անբարեխղճության հետևանքով մարդկանց շրջանում ձևավորվում են բացասական կարծիքներ: Այդուամենայնիվ, շուկայում շարունակում են գերակա մնալ նրանք, որոնք հարգում են իրենց սպառողին, պատասխանատու են, բարեխիղճ և մշտապես պահպանում են իրենց արտադրանքի որակը:

Հիմա փորձենք պարզել, թե երբ է երշիկեղենը հայտնվել մարդկանց սննդակարգում: Երշիկեղենի մասին առաջին գրավոր հիշատակումներ կարելի է գտնել չինական, բաբելոնական և հունական աղբյուրներում, որոնք թվագրված են մ.թ.ա. 500-ական թվականներով: Երշիկի հետագա նկարագրությունները հայտնվել են այլ աղբյուրներում, օրինակ՝ Հոմերոսի «Ոդիսականում»: Էպիխարմուսը անգամ գրել է «Երշիկ» կատակերգությունը, բայց դա չի նշանակում, որ հույներն են հորինել երշիկեղենը: Ուղղակի բանն այն է, որ սովորաբար բոլոր խոհարարական հայտնագործությունները վերագրվում են հույներին, քանի որ նրանք սովորություն են ունեցել ամեն ինչի մասին գրել (գրեք և կմնաք դարեր շարունակ):

Ամեն դեպքում Հունաստանից երշիկի բաղադրատոմսը տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ ևս սիրել են համեղ սնվել, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է եղել արագ փչացող մսի պահպանման ձև գտնել: Արդյունքում մաքրված աղիները լցոնել են աղացած մսով, համեմունքներով և աղով, ծայրերը կապել և կախել ստվերում չորանալու համար: Սակայն նման արտադրանքը ևս ապահովագրված չի եղել շուտ փչանալուց, և հորինվել են այլ տարբերակներ:

Մինչև հիմա անհայտ է, թե ով է առաջին անգամ մտածել երշիկը ապխտել՝ ծխեցնել: Իհարկե, խորոված և նմանատիպ ուտեստներ միշտ էլ եղել են նրանց մոտ, ովքեր զբաղվել են որսով: Բայց բուն ապխտելն արդեն մի փոքր այլ «արվեստ» է: Ապխտելն ապահովել է ճանճերի և դրանց թրթուրների բացակայությունը, և, բացի դա, նման երշիկը, բացի իր հատուկ համից և բույրից, ավելի անվտանգ է եղել համաճարակային տեսակետից, ինչը նշանակում է, որ այն ավելի երկար է պահվել:

Եվրոպայում միջնադարում երշիկի արտադրության զարգացումը անցել է երկու ճանապարհով: Հյուսիսում՝ զով կլիմայական պայմաններում, հում երշիկները եփել են և չորացրել ծխի միջոցով: Իսկ արևային չորացումը կիրառվել է հարավային շրջաններում: Նման կերպ հայտնվել են սուջուխներն ու բաստուրմաները: Գերմանացիներն ու ավստրիացիները համարվում են երշիկի արտադրության ճանաչված վարպետներ: Աշխարհի այլ վայրերում չկա երշիկեղենի նման բազմազանություն, քան այդ երկրներում: Մինչ այժմ էլ ավստրիական Վիեննա և գերմանական Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքները վիճում են երշիկի հայրենիք կոչվելու իրավունքի շուրջ: Փաստն այն է, որ Յոհան Գեորգ Լահները, որը համարվում է երշիկի գյուտի «հեղինակը», բայց ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ առաջին անգամ արդյունաբերական մասշտաբով երշիկեղենի վաճառքով զբաղված անձը, ծնվել է Ֆրանկֆուրտում, որտեղ նա ուսումնասիրել է երշիկի պատրաստման ձևերը, իսկ Վիեննա տեղափոխվելուց հետո բացել է խանութ, որտեղ վաճառել է նոր ապրանքատեսակ՝ երշիկեղեն: Հետագայում երշիկեղենի մեջ տարբեր մսեղիքի, հավելումների, համեմունքների և այլ ներառումները շարունակվել են, և ստեղծվել են երշիկների բազմաթիվ տեսակներ և տարատեսակներ։

Մսամթերքի արտադրությունը Հայաստանի համար ևս եղել է ու կա որպես առաջատար ոլորտ, ավելին, խորհրդային տարիներին հայկական երշիկները (այդ թվում՝ սուջուխներն ու բաստուրմաները) բավական ճանաչված ու սիրված են եղել նաև հանրապետության սահմաններից դուրս։ Հայաստանում գործել է չորս կոմբինատ, որոնք, ըստ փորձագետների, խորհրդային ժամանակաշրջանի համար իրապես հագեցած են եղել համապատասխան սարքավորումներով ու արտադրում էին բարձրակարգ մսամթերք: Իհարկե, բարձրակարգ՝ դարձյալ այն ժամանակների համեմատ: ԽՍՀՄ փլուզումից ու Հայաստանի անկախացումից հետո, ինչպես այլ ոլորտներում, այստեղ էլ առաջացան լուրջ խնդիրներ, սակայն տարիների ընթացքում հնարավոր եղավ ոչ միայն վերականգնել «բարի համբավը», այլև զարգացնել այս արտադրությունը՝ որոշ դեպքերում հասնելով միջազգային ամենաբարձր ստանդարտներին: Այսօր Հայաստանում արտադրվում է մսամթերքի այնպիսի լուրջ տեսականի և այնպիսի մեծ քանակություն, որ ոչ միայն ապահովում է ներքին սպառման ավելի քան 80 տոկոսը, այլև զգալի քանակությամբ արտահանվում է, ի մասնավորի՝ Ռուսաստան, Վրաստան և այլն: Պատահական չէ, որ այսօր այս ոլորտի հայաստանյան ընդգծված առաջատարը՝ «Աթենքը», ոչ միայն խոշոր հարկատուների լավագույն հարյուրյակում է, այլև ընդհանրապես Հայաստանի սննդամթերքի արտադրության երկու առաջատար ընկերություններից մեկն է:

Հավելենք, որ հայկական մսամթերքի արտադրությանն յուրատեսակ նրբերանգ է հաղորդում նաև ավանդական հայկական տեսականու և հայկական խոհանոցի առանձնահատկությունների ապահովումը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan"The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representativeRate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic futureUcom Service Center in Artashat Reopens at a New AddressUcom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfersUcom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics OlympiadIDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological DevelopmentIDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor