Վերջին օրերին Ֆրանսիայում «Charlie Hebdo» երգիծական ամսագրի դեմ ուղղված տեռորիստական ակտի վերաբերյալ հնչեցին տարաբնույթ տեսակետներ, բայց անգամ այսպիսի զանազանության պայմաններում, գրեթե բոլոր ուսումնասիրողների համար էլ ավելի քան ակնհայտ է, որ Եվրոպան բախվել է այնպիսի լրջագույն քաղաքակրթական խնդիրների, որոնց լուծման մեխանիզմներն առնվազն մոտակա մի քանի տասնամյակների համար առկախված են:
Եվրոպական աշխարհամասը վերածվել է երկու խոշորագույն քաղաքակրթական համակարգերի բախման թատերաբեմի: Այստեղ միմիանց դեմ են դուրս եկել մի կողմից՝ եվրոպական սեկուլյարիզացիան, մյուս կողմից՝ արևելքից հին աշխարհամաս ներթափանցած Իսլամը:
Իսլամական տարրի ներթափանցումն Արևմտյան Եվրոպայում հարյուրամյակների պատմություն ունի՝ ընդհուպ գաղութացման ժամանակներից: Աշխատանքային միգրանտների աննախադեպ ներհոսք արձանագրվեց 20-րդ դարի երկրորդ կեսին և 21-րդ դարի սկզբներին: Արդյունքում, ի հայտ եկան ինչպես քաղաքակրթական, այնպես էլ՝ առօրեական լրջագույն խնդիրներ, որոնք են.
1. ինտեգրացիոն խնդիրներ
2. կրթություն
3. աշխատանք
4. առողջապահություն
5. ավանդույթների պահպանում
Վերոհիշյալ բաժիններն, անկասկած, կարելի է դեռ անվերջ շարունակել, բայց արձանագրենք մի կարևորագույն հանգամանք, որ Եվրոպայում հաստատված իսլամական տարրն օգտագործում է իր յուրահատուկ ինքնապաշտպանական մեխանիզմների ողջ զինանոցը՝ առավել խոշոր և ֆունկցիոնալ քաղաքակրթության հնարավոր ազդեցության վտանգները չեզոքացնելու նպատակով կամ, այլ խոսքով ասած, խուսափելու գլոբալիզացիայի ասիմիլիացիոն հետևանքներից: Բացի այդ, թուրքերի, արաբների դեպի Եվրոպա տեղափոխվելու պատրաստակամությունն արևմտյան քաղաքական առաջնորդների կողմից ընդունվել է միանշանակորեն: Ռուս խոշորագույն քաղաքագետներից մեկը ժամանակին հնարամտորեն արտահայտել է հետևյալ սարկաստիկ միտքը. «Մի քանի տասնամյակ անց ԱՄՆ-ը ստիպված կլինի Լոնդոնում և բրիտանական այլ քաղաքներում տեղակայել խաղաղապահ զորքեր՝ իսլամական էքստրեմիզմի դեմն առնելու նպատակով»: Եվ այսպես, ժամանակին եվրոպական առաջատար պետություններից յուրաքանչյուրն իր համար մշակել է մի շարք կոնցեպտուալ մոտեցումներ՝ կապված իսլամական ներգաղթյալների կարգավիճակի հետ:
1. Անգլո-հոլանդական մոդել
Այս մոտեցումը թույլ էր տալիս միգրանտներին ստեղծել առանձին էթնո-կրոնական համայնքներ, ինքնավարություններ, պահպանել և զարգացնել մայրենի լեզուն, ինչպես նաև կայացնել և ռեալիզացնել կրոնական ինստիտուտները: Ինչպես տեսանք, այս համակարգը շուտով ցույց տվեց իր ճաքերը. տեռորիստական ակտերը թակեցին նաև մառախլապատ ալբիոնի դռները:
2. Ֆրանսիական ասիմիլիացիոն մոդել
Այս մոդելը, ըստ էության, ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր անհատ, ով տեղափոխվում է Ֆրանսիա, պետք է ինտեգրվի և դառնա ֆրանսիական մշակութային համակարգի կրողը: Սա նույնպես, ինչպես տեսնում ենք, իրական փորձանք դարձավ ֆրանսիական ժողովրդի գլխին:
3. Գերմանական մոդել
Այս մոդելը նույնպես բավականին հետաքրքիր լուծումներ է առաջարկում: Այն է՝ թուրք միգրանտները կգան, կաշխատեն և կվերադառնան: Բայց այս մարտավարությունը, ինչպես տեսանք, նման էր փուչիկի և արդեն առաջին տարին չէ, որ պայթել է:
Փաստորեն Արևմուտքում հայտնվել են այնպիսի մի իրավիճակում, երբ պարզվում է, որ, ըստ էության, արմատներով բնիկ եվրոպացի համարվող բնակչության մի զգալի հատվածն այնքան էլ եվրոպացի չէ, այլ ունի արևելյան ծագում: Դրան էլ ավելացնենք օր օրի մեծացող փակ արևելյան համայնքները, որոնք բնավ չեն պատրաստվում հրաժարվել սեփական մշակույթից: Ի դեպ, այդ համայնքները մեծագույն ճկունությամբ իրենց արժեհամակարգը կարողանում են պահպանել հենց եվրոպական իրավական համակարգի միջոցով:
Վերը շարադրվածից օրինաչափորեն առաջ է գալիս է հետևյալ հարցադրումը․ բազմամիլիոնանոց մուսուլմանական խաղաղ և աշխատավոր բնակչությունն ի՞նչ կապ կարող է ունենալ կազմակերպված էքստրեմիզմի և կրոնական ծայրահեղականության հետ: Այս հարցին մոտավորապես կարելի է պատասխանել հետևյալ կերպ. այնքանով կապ կարող է ունենալ, որքանով պրոլետարիատը կապված էր Վ. Լենինի կողմից սանձազերծած Կարմիր տեռորի հետ:
Ընդհանրապես սովորական բնակչությունը կամ նրա մի հատվածը գործիք է դառնում տվյալ հասարակության ինտելեկտուալ դասի համար: Խորհրդային Միությունը ստեղծեցին և Կարմիր տեռոր իրականացրեցին ոչ թե բանվորները, այլ՝ ինտելեկտուալները: Նույնը կարող ենք ասել Պոլ Պոտի(ավարտել է Սորբոնի համալսարանը) ու Կամբոջայի և շատ այլ քաղաքական գործընթացների մասին:
Փաստորեն, Եվրոպան, ինչպես տեսնում ենք, հայտնվել է քաղաքակրթական կատախիզիսի առջև, որը դեռևս պարզ չէ, թե ինչ հնարավոր արդյունքներով կարող է հանգուցալուծվել։
Կարպիս ՓաշոյանOrer.am, վերլուծաբան
Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address
Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation Memorandum
Create your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers
Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad
IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess Players
Ucom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development
IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first time
IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project Signed
IDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17
Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone
«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scams
First Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream Launched
Digital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post Magazine
Rate.Trading. New Digital Culture of Currency Exchange
Digital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with Forbes
Applications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027
Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”
Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17
“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party
With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation Together
Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 
A Birthday in Italy with Unibank
Idram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17
Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH
Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic Partner
IDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17
New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom
35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its Customers
Business and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
Afeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program
Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership
“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attack
Nelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference 
BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor 
Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2%
Ucom Measures the Environmental Impact of Its Operations
Unibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6%
Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026
Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation
Unibank Joins the Armenian Solar Energy Association
The Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of Yerevan
Ameriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking Awards
Unibank and Picsart Academy Host Kids Day for Children
Unibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%
Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria
A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old Yerevan
Converse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
IDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Pr...1
Ucom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development2
IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first time3
IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess Players4
Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad5