Վերջին օրերին Ֆրանսիայում «Charlie Hebdo» երգիծական ամսագրի դեմ ուղղված տեռորիստական ակտի վերաբերյալ հնչեցին տարաբնույթ տեսակետներ, բայց անգամ այսպիսի զանազանության պայմաններում, գրեթե բոլոր ուսումնասիրողների համար էլ ավելի քան ակնհայտ է, որ Եվրոպան բախվել է այնպիսի լրջագույն քաղաքակրթական խնդիրների, որոնց լուծման մեխանիզմներն առնվազն մոտակա մի քանի տասնամյակների համար առկախված են:
Եվրոպական աշխարհամասը վերածվել է երկու խոշորագույն քաղաքակրթական համակարգերի բախման թատերաբեմի: Այստեղ միմիանց դեմ են դուրս եկել մի կողմից՝ եվրոպական սեկուլյարիզացիան, մյուս կողմից՝ արևելքից հին աշխարհամաս ներթափանցած Իսլամը:
Իսլամական տարրի ներթափանցումն Արևմտյան Եվրոպայում հարյուրամյակների պատմություն ունի՝ ընդհուպ գաղութացման ժամանակներից: Աշխատանքային միգրանտների աննախադեպ ներհոսք արձանագրվեց 20-րդ դարի երկրորդ կեսին և 21-րդ դարի սկզբներին: Արդյունքում, ի հայտ եկան ինչպես քաղաքակրթական, այնպես էլ՝ առօրեական լրջագույն խնդիրներ, որոնք են.
1. ինտեգրացիոն խնդիրներ
2. կրթություն
3. աշխատանք
4. առողջապահություն
5. ավանդույթների պահպանում
Վերոհիշյալ բաժիններն, անկասկած, կարելի է դեռ անվերջ շարունակել, բայց արձանագրենք մի կարևորագույն հանգամանք, որ Եվրոպայում հաստատված իսլամական տարրն օգտագործում է իր յուրահատուկ ինքնապաշտպանական մեխանիզմների ողջ զինանոցը՝ առավել խոշոր և ֆունկցիոնալ քաղաքակրթության հնարավոր ազդեցության վտանգները չեզոքացնելու նպատակով կամ, այլ խոսքով ասած, խուսափելու գլոբալիզացիայի ասիմիլիացիոն հետևանքներից: Բացի այդ, թուրքերի, արաբների դեպի Եվրոպա տեղափոխվելու պատրաստակամությունն արևմտյան քաղաքական առաջնորդների կողմից ընդունվել է միանշանակորեն: Ռուս խոշորագույն քաղաքագետներից մեկը ժամանակին հնարամտորեն արտահայտել է հետևյալ սարկաստիկ միտքը. «Մի քանի տասնամյակ անց ԱՄՆ-ը ստիպված կլինի Լոնդոնում և բրիտանական այլ քաղաքներում տեղակայել խաղաղապահ զորքեր՝ իսլամական էքստրեմիզմի դեմն առնելու նպատակով»: Եվ այսպես, ժամանակին եվրոպական առաջատար պետություններից յուրաքանչյուրն իր համար մշակել է մի շարք կոնցեպտուալ մոտեցումներ՝ կապված իսլամական ներգաղթյալների կարգավիճակի հետ:
1. Անգլո-հոլանդական մոդել
Այս մոտեցումը թույլ էր տալիս միգրանտներին ստեղծել առանձին էթնո-կրոնական համայնքներ, ինքնավարություններ, պահպանել և զարգացնել մայրենի լեզուն, ինչպես նաև կայացնել և ռեալիզացնել կրոնական ինստիտուտները: Ինչպես տեսանք, այս համակարգը շուտով ցույց տվեց իր ճաքերը. տեռորիստական ակտերը թակեցին նաև մառախլապատ ալբիոնի դռները:
2. Ֆրանսիական ասիմիլիացիոն մոդել
Այս մոդելը, ըստ էության, ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր անհատ, ով տեղափոխվում է Ֆրանսիա, պետք է ինտեգրվի և դառնա ֆրանսիական մշակութային համակարգի կրողը: Սա նույնպես, ինչպես տեսնում ենք, իրական փորձանք դարձավ ֆրանսիական ժողովրդի գլխին:
3. Գերմանական մոդել
Այս մոդելը նույնպես բավականին հետաքրքիր լուծումներ է առաջարկում: Այն է՝ թուրք միգրանտները կգան, կաշխատեն և կվերադառնան: Բայց այս մարտավարությունը, ինչպես տեսանք, նման էր փուչիկի և արդեն առաջին տարին չէ, որ պայթել է:
Փաստորեն Արևմուտքում հայտնվել են այնպիսի մի իրավիճակում, երբ պարզվում է, որ, ըստ էության, արմատներով բնիկ եվրոպացի համարվող բնակչության մի զգալի հատվածն այնքան էլ եվրոպացի չէ, այլ ունի արևելյան ծագում: Դրան էլ ավելացնենք օր օրի մեծացող փակ արևելյան համայնքները, որոնք բնավ չեն պատրաստվում հրաժարվել սեփական մշակույթից: Ի դեպ, այդ համայնքները մեծագույն ճկունությամբ իրենց արժեհամակարգը կարողանում են պահպանել հենց եվրոպական իրավական համակարգի միջոցով:
Վերը շարադրվածից օրինաչափորեն առաջ է գալիս է հետևյալ հարցադրումը․ բազմամիլիոնանոց մուսուլմանական խաղաղ և աշխատավոր բնակչությունն ի՞նչ կապ կարող է ունենալ կազմակերպված էքստրեմիզմի և կրոնական ծայրահեղականության հետ: Այս հարցին մոտավորապես կարելի է պատասխանել հետևյալ կերպ. այնքանով կապ կարող է ունենալ, որքանով պրոլետարիատը կապված էր Վ. Լենինի կողմից սանձազերծած Կարմիր տեռորի հետ:
Ընդհանրապես սովորական բնակչությունը կամ նրա մի հատվածը գործիք է դառնում տվյալ հասարակության ինտելեկտուալ դասի համար: Խորհրդային Միությունը ստեղծեցին և Կարմիր տեռոր իրականացրեցին ոչ թե բանվորները, այլ՝ ինտելեկտուալները: Նույնը կարող ենք ասել Պոլ Պոտի(ավարտել է Սորբոնի համալսարանը) ու Կամբոջայի և շատ այլ քաղաքական գործընթացների մասին:
Փաստորեն, Եվրոպան, ինչպես տեսնում ենք, հայտնվել է քաղաքակրթական կատախիզիսի առջև, որը դեռևս պարզ չէ, թե ինչ հնարավոր արդյունքներով կարող է հանգուցալուծվել։
Կարպիս ՓաշոյանOrer.am, վերլուծաբան
Административный суд признал бездействие полиции незаконным
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»
В Армении состоится 6-й международный летний фестиваль современного танца SumMeet
Ucom — технологический партнер «Кубка Стрит Бол Армения 2026»
Арестованный Давид Казинян подал иск против ЦИК
Посол Армении в США и директор фонда кардинала Агаджаняна обсудили возможности сотрудничества
В Великобритании арестовали столкнувшего ребенка в вольер с крокодилами мужчину
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
Затулин: Мы не принимаем результаты выборов в Армении, но будем работать с ней и дальше
Австралия выделит Украине еще $70 млн на покупку оружия
Idram и Glovo подписали меморандум о сотрудничестве в Барселоне
Топ-направления для путешествий в 2026 году: IDBank
Вице-спикер ММ: Возвращение в Западный Азербайджан не является территориальной претензией к Армении
Азиз Алекберли: Армения должна создать условия для возвращения западных азербайджанцев
Ucom и Impact Hub Yerevan продолжают поддерживать развитие зеленых стартапов в Армении
Почему Пашинян так спешит? «Паст»
По меньшей мере 700 000 человек уже высказали свое мнение: «Паст»
«Если завтра границы снова откроются, нашему товару не будет места на этом рынке»: «Паст»
Юридический «беспредел»: как пытаются «переварить» нарушения на выборах? «Паст»
Армения — Азербайджан 3:0: блестящий старт наших теннисисток в Кубке Билли Джин Кинг
Moody’s Ratings подтвердило рейтинги Юнибанка на уровне B1 со стабильным прогнозом
ВТБ (Армения): Мгновенные переводы в Россию становятся всё популярнее
Al Arabiya English представил 14 пунктов соглашения между США и Ираном
FT: ЕС готовит экстренные меры торговой поддержки для Армении после российских импортных запретов
Иран начал экспорт нефти после прекращения американской блокады
В реке Памбак обнаружено тело 7-летней девочки
Россельхознадзор объяснил ограничения на ввоз армянской сельхозпродукции
«Не верь глазам своим»: IDBank предупреждает о мошенничестве с использованием дипфейков
Сильный состав и большие надежды: сборная Армении завтра выступит против сборной Азербайджана
Распад и дискредитация всех институтов: «Паст»
Как активный гражданин провалил план властей по подсчету голосов: «Паст»
«Плодосбор» обещаний: как власть в очередной раз бросает крестьянина на пороге экономического хаоса: «Паст»
До 30% idocin в бассейнах: Idram&IDBank
Moody’s подтвердило кредитный рейтинг ЗММК на уровне B2 со стабильным прогнозом
ЦИК лишает права голосования: кража мандатов с откровенным цинизмом: «Паст»
Вышла книга Дмитрия Писаренко о реальных событиях Карабахских войн
Посол Германии в Азербайджане назвал мирный процесс между Арменией и Азербайджаном ключевым достижением региона
Трамп: Иран не будет взимать плату за проход через Ормузский пролив
ЧМ-2026: Месси выйдет в стартовом составе сборной Аргентины
Анна Акопян отправляется в США в статусе супруги премьер-министра Армении
«Teach For Armenia» - бенефициар июня инициативы «Сила одного драма»
Роза ветров. Анонс. 1-ый выпуск. Цикл передач
Алиев: «Маршрут Трампа» станет вкладом в устойчивый мир и сотрудничество в регионе
Рынок акций США вырос в пятницу в ожидании урегулирования конфликта на Ближнем Востоке
Роберту Кочаряну запретили выезд из Армении
В Иране раскрыли 14 пунктов мирной сделки с США
Армения лишена демократии – диктатура против народа: Нарек Карапетян
Твой голос украли. защити свой выбор. Всеармянский фронт
Считает людей взяточниками: будут ли судебные иски? «Паст» 
Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард Шармазанов
Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталем
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Мы потеряли огромные запасы: теперь чего хотим? «Паст»1
Что произойдет, если Россия не признает результаты выборов в Армении? «Паст»2
ЧМ-2026: Месси выйдет в стартовом составе сборной Аргентины3
За шесть лет фактически многое изменилось: что случилось с клятвой «не подделывать ни одного бюллете...4
Считает людей взяточниками: будут ли судебные иски? «Паст»5