Վերջին օրերին Ֆրանսիայում «Charlie Hebdo» երգիծական ամսագրի դեմ ուղղված տեռորիստական ակտի վերաբերյալ հնչեցին տարաբնույթ տեսակետներ, բայց անգամ այսպիսի զանազանության պայմաններում, գրեթե բոլոր ուսումնասիրողների համար էլ ավելի քան ակնհայտ է, որ Եվրոպան բախվել է այնպիսի լրջագույն քաղաքակրթական խնդիրների, որոնց լուծման մեխանիզմներն առնվազն մոտակա մի քանի տասնամյակների համար առկախված են:
Եվրոպական աշխարհամասը վերածվել է երկու խոշորագույն քաղաքակրթական համակարգերի բախման թատերաբեմի: Այստեղ միմիանց դեմ են դուրս եկել մի կողմից՝ եվրոպական սեկուլյարիզացիան, մյուս կողմից՝ արևելքից հին աշխարհամաս ներթափանցած Իսլամը:
Իսլամական տարրի ներթափանցումն Արևմտյան Եվրոպայում հարյուրամյակների պատմություն ունի՝ ընդհուպ գաղութացման ժամանակներից: Աշխատանքային միգրանտների աննախադեպ ներհոսք արձանագրվեց 20-րդ դարի երկրորդ կեսին և 21-րդ դարի սկզբներին: Արդյունքում, ի հայտ եկան ինչպես քաղաքակրթական, այնպես էլ՝ առօրեական լրջագույն խնդիրներ, որոնք են.
1. ինտեգրացիոն խնդիրներ
2. կրթություն
3. աշխատանք
4. առողջապահություն
5. ավանդույթների պահպանում
Վերոհիշյալ բաժիններն, անկասկած, կարելի է դեռ անվերջ շարունակել, բայց արձանագրենք մի կարևորագույն հանգամանք, որ Եվրոպայում հաստատված իսլամական տարրն օգտագործում է իր յուրահատուկ ինքնապաշտպանական մեխանիզմների ողջ զինանոցը՝ առավել խոշոր և ֆունկցիոնալ քաղաքակրթության հնարավոր ազդեցության վտանգները չեզոքացնելու նպատակով կամ, այլ խոսքով ասած, խուսափելու գլոբալիզացիայի ասիմիլիացիոն հետևանքներից: Բացի այդ, թուրքերի, արաբների դեպի Եվրոպա տեղափոխվելու պատրաստակամությունն արևմտյան քաղաքական առաջնորդների կողմից ընդունվել է միանշանակորեն: Ռուս խոշորագույն քաղաքագետներից մեկը ժամանակին հնարամտորեն արտահայտել է հետևյալ սարկաստիկ միտքը. «Մի քանի տասնամյակ անց ԱՄՆ-ը ստիպված կլինի Լոնդոնում և բրիտանական այլ քաղաքներում տեղակայել խաղաղապահ զորքեր՝ իսլամական էքստրեմիզմի դեմն առնելու նպատակով»: Եվ այսպես, ժամանակին եվրոպական առաջատար պետություններից յուրաքանչյուրն իր համար մշակել է մի շարք կոնցեպտուալ մոտեցումներ՝ կապված իսլամական ներգաղթյալների կարգավիճակի հետ:
1. Անգլո-հոլանդական մոդել
Այս մոտեցումը թույլ էր տալիս միգրանտներին ստեղծել առանձին էթնո-կրոնական համայնքներ, ինքնավարություններ, պահպանել և զարգացնել մայրենի լեզուն, ինչպես նաև կայացնել և ռեալիզացնել կրոնական ինստիտուտները: Ինչպես տեսանք, այս համակարգը շուտով ցույց տվեց իր ճաքերը. տեռորիստական ակտերը թակեցին նաև մառախլապատ ալբիոնի դռները:
2. Ֆրանսիական ասիմիլիացիոն մոդել
Այս մոդելը, ըստ էության, ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր անհատ, ով տեղափոխվում է Ֆրանսիա, պետք է ինտեգրվի և դառնա ֆրանսիական մշակութային համակարգի կրողը: Սա նույնպես, ինչպես տեսնում ենք, իրական փորձանք դարձավ ֆրանսիական ժողովրդի գլխին:
3. Գերմանական մոդել
Այս մոդելը նույնպես բավականին հետաքրքիր լուծումներ է առաջարկում: Այն է՝ թուրք միգրանտները կգան, կաշխատեն և կվերադառնան: Բայց այս մարտավարությունը, ինչպես տեսանք, նման էր փուչիկի և արդեն առաջին տարին չէ, որ պայթել է:
Փաստորեն Արևմուտքում հայտնվել են այնպիսի մի իրավիճակում, երբ պարզվում է, որ, ըստ էության, արմատներով բնիկ եվրոպացի համարվող բնակչության մի զգալի հատվածն այնքան էլ եվրոպացի չէ, այլ ունի արևելյան ծագում: Դրան էլ ավելացնենք օր օրի մեծացող փակ արևելյան համայնքները, որոնք բնավ չեն պատրաստվում հրաժարվել սեփական մշակույթից: Ի դեպ, այդ համայնքները մեծագույն ճկունությամբ իրենց արժեհամակարգը կարողանում են պահպանել հենց եվրոպական իրավական համակարգի միջոցով:
Վերը շարադրվածից օրինաչափորեն առաջ է գալիս է հետևյալ հարցադրումը․ բազմամիլիոնանոց մուսուլմանական խաղաղ և աշխատավոր բնակչությունն ի՞նչ կապ կարող է ունենալ կազմակերպված էքստրեմիզմի և կրոնական ծայրահեղականության հետ: Այս հարցին մոտավորապես կարելի է պատասխանել հետևյալ կերպ. այնքանով կապ կարող է ունենալ, որքանով պրոլետարիատը կապված էր Վ. Լենինի կողմից սանձազերծած Կարմիր տեռորի հետ:
Ընդհանրապես սովորական բնակչությունը կամ նրա մի հատվածը գործիք է դառնում տվյալ հասարակության ինտելեկտուալ դասի համար: Խորհրդային Միությունը ստեղծեցին և Կարմիր տեռոր իրականացրեցին ոչ թե բանվորները, այլ՝ ինտելեկտուալները: Նույնը կարող ենք ասել Պոլ Պոտի(ավարտել է Սորբոնի համալսարանը) ու Կամբոջայի և շատ այլ քաղաքական գործընթացների մասին:
Փաստորեն, Եվրոպան, ինչպես տեսնում ենք, հայտնվել է քաղաքակրթական կատախիզիսի առջև, որը դեռևս պարզ չէ, թե ինչ հնարավոր արդյունքներով կարող է հանգուցալուծվել։
Կարպիս ՓաշոյանOrer.am, վերլուծաբան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5