Եվրոպական երկրների հանդիսատեսը կդիտի Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմի վերականգնված տարբերակը

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի նախօրերին` ապրիլի 22-ին, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Շվեյցարիայում և Իսպանիայում էկրան կբարձրանա Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմը:

Հանդիսատեսն առաջին անգամ կտեսնի փարաջանովյան տարբերակի ռեստավրացիան` օրիգինալ մոնտաժով` հարուստ կենդանի գույներով ու երաժշտությամբ:Այս մասին հայտնում է «Արմենպրես»-ը` վկայակոչելով RFI ռադիոկայանը:Ֆիլմն ավելի քան 3 տարի վերականգնել են L’Immagine Ritrovata լաբորատորիաների մասնագետներն իտալական Բոլոնիայի ֆիլմադարանում, աջակցել է նաև Համաշխարհային կինոյի հիմնադրամը` Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի ու ՌԴ կինոֆիլմերի պետական հիմնադրամի մասնակցությամբ: Հաջողվել է վերականգնել փարաջանովյան օրիգինալ տարբերակը, որը սովետական չինովնիկները արգելել էին 1969-ին:

Բոլոնիայի ֆիլմադարանի արխիվի աշխատակցուհի Սեսիլիա Չենչիարելին գրել է. «Սովետական իշխանությունները ցանկանում էին Սայաթ-Նովայի մասին կենսագրական ֆիլմ ստեղծել, որը ընկալելի լիներ հասարակական լայն զանգվածներին: Սայաթ-Նովային համարում էին համընդհանուր պոետ, ով միավորում էր տարածաշրջանները` վրացիներին, ադրբեջանցիներին…Այդպիսով պատվեր տալով նմանատիպ ֆիլմ` իշխանությունները ցանկանում էին ստանալ ազգերին միավորող ֆիլմ: Բայց Փարաջանովը, ով մեծագույն վիզուալ նկարիչ էր, պատվերն այդպես չկատարեց: Նա մեկնաբանեց Սայաթ-Նովայ ի կյանքը խորհրդանիշների ձևով` փոխաբերական իմաստով: Երբ սովետական իշխանությունները տեսան ֆիլմը, հիասթափվեցին: Նրանք կարծում էին, թե ֆիլմը կապակցված չէ, այն դժվար ընկալելի է, և նրանք կանգնեցրին Փարաջանովի նախագիծը»,-գրել է Չենչիարելին:

Հոդվածագրի խոսքով` ֆիլմն անմիջապես անվանեցին «Նռան գույնը» և Հայաստանում սահմանափակ ցուցադրությունից հետո ուղարկեցին հայտնի ռեժիսոր Սերգեյ Յուտկեվիչի մշակմանը: Նա, լինելով Փարաջանովի երկրպագուն, փորձեց նվազեցնել իր ներգործությունը` նպատակ ունենալով ֆիլմն անցկացնել համասովետական ցուցադրության:

Բայց, այսպես թե այնպես, Յուտկևիչը փոխել է օրիգինալ մոնտաժն ու ֆիլմն ավելի յուրացվող դարձրել լայն զանգվածների համար: Սկզբում Փարաջանովը հիաթափված էր այսպիսի շրջադարձերից և Յուտկևիչի մշակման ներկայացմանն էլ չներկայացավ: Բայց հետագայում նա նույնիսկ նշեց, որ Յուտկևիչը «փրկեց» իր ֆիլմը: