Ի՞նչ հանգուցալուծումներ կտան Վիեննայում տեղի ունեցող բանակցությունները սիրիական հակամարտության հարցում

Թեպետ Ռուսաստանի օդուժը մինչ օրս գտնվում է Սիրիայում՝ փորձելով հնարավորինս կանխել ԻՊ-ի գործողությունները կառավարական ուժերի եւ խաղաղ բնակչության նկատմամբ, այնուամենայնիվ, վիճակը շարունակում է մնալ խիստ վտանգավոր: Սիրիայում տեղի ունեցող զարգացումների, ինչպես նաեւ Ասադ-Պուտին հանդիպման մասին Orer.am-ը զրուցեց արաբագետ Արմեն Պետրոսյանի հետ:

-Օրերս տեղի ունեցավ Պուտին-Ասադ հանդիպումը, գեոպոլիտիկ ի՞նչ զարգացումներ կարելի է սպասել երկու երկրների նախագահների հանդիպումից հետո:

-Ռուսաստանի կողմից երկու երկրների նախագահների հանդիպումը կազմակերպելու հիմնական նպատակը Բաշար ալ-Ասադի քաղաքական լեգիտիմության մակարդակի բարձրացումն էր՝ որպես հակամարտության ներսիրիական առանցքային դերակատարի՝ նրա դիրքերի ամրապնդումը: Նման գործընթացի կարեւորությունը պայմանավորված է հատկապես այն իրողությամբ, որ հակառակ ճամբարում մեծամասամբ բացառում են Ասադի հնարավոր դերակատարությունը ինչպես հիմնախնդրի հանգուցալուծման գործընթացում, այնպես էլ ապագայի Սիրիայում: Մյուս կողմից, վերոնշյալը կարեւորվում է նաեւ սիրիական հակամարտությանը Մոսկվայի ուղղակի ներգրավվածության համատեքստում, քանի որ ՌԴ իշխանությունները ռազմական միջամտությանը զուգահեռ փորձում են հնարավորինս ակտիվացնել նաեւ խնդրի կարգավորման քաղաքական բաղադրիչը: Ասվածի վառ ապացույցն է անցյալ շաբաթ անցկացված, նաեւ այս օրերին Վիեննայում տեղի ունեցող նոր բանակցությունները, որոնց արդյունքում նախ՝ ձեւավորվեց նոր միջնորդական ձեւաչափ՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի, Սաուդյան Արաբիայի մասնակցությամբ, իսկ գործընթացի ներկա փուլում արդեն մասնակիցների թիվն անհրաժեշտաբար եւ իրավացիորեն ավելացել է՝ ընդգրկելով Իրանի եւ Սիրիայի հարեւան պետություններին, նաեւ Ֆրանսիային, Գերմանիային, ինչն առավել լայն հնարավորություններ կստեղծի խնդրի հանգուցալուծման ճանապարհային քարտեզ մշակելու համար: Հենց այս, նաեւ ներսիրիական հնարավոր բանակցություններում, անգամ անցումային փուլում Բաշար ալ-Ասադի մասնակցությունն ապահովելուն էր ուղղված ձեր նշած հանդիպման կազմակերպումը:

- Թեպետ գերտերությունները բանակցություններ են իրականացնում՝ փորձելով կարգավորել խնդիրը, այնուամենայնիվ, ԻՊ-ն իր գործն առաջ է տանում: Ի՞նչ նպատակներ է հետապնդում «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպությունը սահմռկեցուցիչ տեսարաններով տեսանյութերի տարածման միջոցով:

-ԻՊ-ի մարտավարական կարեւորագույն բաղադրիչներից մեկն էլ քարոզչական լայն գործունեությունն է, որն ընդգրկում է ժամանակակից բարձրագույն տեխնոլոգիաների ընձեռած բոլոր հնարավորությունները՝ ամենադաժան եղանակներով մահապատիժների տեսարաններով բարձր որակի տեսանյութերի նկարահանումից, տարածումից, մինչեւ սոցիալական ցանցերի միջոցով երկրագնդի տարբեր ծայրերից մոլեռանդ «ջիհադականների» հավաքագրումն ու Իրաքի, Սիրիայի տարածք նրանց տեղափոխման ապահովումը: Բանն այն է, որ ծայրահեղական կառույցը, անմարդկային դաժանությունը ցուցադրելով, երկու նպատակ է հետապնդում՝ նախ ահ ու սարսափի մթնոլորտ ստեղծել սեփական վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքներում ապրող բնակչության, անգամ սեփական զինյալների շրջանում՝ բացառելով բողոքի գործողությունների, անհնազանդության ակցիաների հնարավորությունը, մյուս կողմից՝ նույն սարսափի մթնոլորտն է ստեղծում նաեւ արեւմտյան պետությունների հասարակությունների շրջանում՝ «Իսլամական պետություն» անվանումը որպես բռնության մարմնավորում, «բրենդ» մշտապես պահելով աշխարհի գրեթե բոլոր ԶԼՄ-ների լրահոսի առաջնային հատվածում: Իսկ նման գործելաոճը, որն իրականացվում է իսլամի իրավական նորմերի գաղափարական շղարշի ներքո, որոշակի արձագանք է գտնում աշխարհի տարբեր երկրներում ապրող մուսուլմանների շրջանում՝ նրանց մոտ եւս Մերձավոր արեւելքում ընթացող «ջիհադին» մասնակցելու ցանկություն առաջացնելով: Չեմ բացառում, որ ԻՊ-ի նման գործելաոճի հեռահար մարտավարական նպատակներից մեկն էլ, գուցե, ոչ մուսուլմանական երկրներում տեղաբնիկ բնակչության եւ մուսուլմանական համայնքների միջեւ որոշակի լարվածության առաջացումն է, ինչը լրացուցիչ խնդիրներ կստեղծի ծայրահեղական կառույցի նկատմամբ անթաքույց թշնամական վերաբերմունք ունեցող երկրների իշխանությունների համար:

Սոսե Չանդոյան