Մարդկանց ստվար մասը գտնվում է դավադրությունների տեսության ազդեցության տակ.Ա. Սողոյան
Интервью
Վերջին ամիսների ընթացքում հայ հասարակությանը պատուհասած երկու բավական լարված և սթրեսային դեպքերը չեն կարող իրենց ազդեցությունը չունենալ մարդկանց հոգեվիճակի վրա: Նման ցնցումներից հետո մարդիկ ընկնում են մեկ այլ հոգեվիճակի մեջ, որից հետո երկար ժամանակ չեն կարողանում վերականգնել իրենց աշխատունակությունը, կորցնում են հավատը սեփական անձի ու երկրի հանդեպ և այլն:
Հայկական հոգեբուժական ասոցիացիայի նախագահ Արմեն Սողոյանն Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ այնպիսի մասշտաբային խնդիրների ժամանակ, ինչպիսին ապրիլյան պատերազմն էր կամ հուլիսյան դեպքերը, շատ կարևոր է, որպեսզի իշխանությունները հասարակության հետ կարողանան ճիշտ հարաբերություններ ձևավորել և հասարակությանը հնարավորություն տան ճիշտ տեղեկատվություն ստանալ:
«Ցանկացած քաղաքացի, ով հասարակության մի մասնիկն է, պաշտոնական տեղեկատվական բացը սկսում է սեփական երևակայությամբ լրացնել: Եվ քանի որ մեր հասարակությունն ապրում է մի երկրում, որը դեռևս չի հաղթահարել անցումային երկրների դժվարությունները, մարդիկ դժգոհ են իրենց սոցիալ-տնտեսական վիճակից և այլն, այդ իսկ պատճառով իրենց տեղեկատվական բացը լրացնում են բացասական երևակայական տեղեկություններով»,- ասում է մասնագետը:
Ա. Սողոյանի ներկայացմամբ` պաշտոնական տեղեկատվության բացի հետևանքով մարդիկ սկսում են այդ բացը լրացնելու այլ աղբյուրներ որոնել, ինչն էլ իր հերթին կարող է անկանխատեսելի հետանքների պատճառ հանդիսանալ:
«Բացասական երևակայական տեղեկատվության պատճառով հասարակությունը դառնում է անկառավարելի, և երբ ձեռք է բերում ամբոխի հոգեբանություն, մարդիկ արդեն ոչ թե տրամաբանական, այլ ենթագիտակցական մղումների հետևանքով են քայլեր իրականացնում, ուստի ցանկացած լիդեր փորձում է հասարակությանը ամբոխի վերածել, որպեսզի հետո կարողանա «ստանալ» այն, ինչ ուզում է: Այլ կերպ ասած` նման դեպքերում հասարակությունը նմանվում է հեղհեղուկ մասսայի, բայց այդ դեպքում վտանգ կա, որ այն կարող է լիդերի ձեռքից նաև «փախչել»: Ուստի, հասարակությանը հավաստի տեղեկատվություն տրամադրելուց բացի, շատ կարևոր է հասարակությանը տրամաբանական շրջանակներում պահել, հակառակ դեպքում ամբոխի վերածված հասարակության մոտ սկսում են իռացիոնալ մտքերը գերակշռել, որի դեպքում արդեն առաջանում են խնդիրներ»,- ասում է Հայկական հոգեբուժական ասոցիացիայի նախագահը:
Խոսելով հասարակության շրջանում սեփական իշխանությունների հանդեպ ձևավորված անվստահության մթնոլորտի մասին` Ա.Սողոյանը նշեց նաև, որ այն պետք է դիտարկել որպես մի քանի հարթությունների համախումբ, որոնցից քաղաքական հարթության բաղադրիչին ինքը` որպես մասնագետ, չի կարող անդրադառնալ:
«Անվստահությունը սովորական մարդկանց մոտ մշտապես ծնվում է անորոշության հետևանքով, իսկ քաղաքական տեսանկյունից՝ որոշակի շահերի ժամանակ: Այսօր մարդկանց ստվար մասը գտնվում է դավադրությունների տեսության ազդեցության տակ, որի ժամանակ ներարկվում է այն միտքը, թե հասարակությունն անզոր է, նրանից ոչինչ կախված չէ և այլ նմանատիպ անհեթեթություններ: Դրա պատճառը կրկին տեղեկատվության պակասն է: Նույնիսկ միջանձնային կոնֆլիկտները ծնվում են տեղեկատվության պակասի հետևանքով: Ուստի խնդիրները միմյանց հետ քննարկելն ավելի օգտակար է, քան դրանց մասին լռություն պահպանելը, քանի որ առաջինի դեպքում հնարավոր է լուծում գտնել, իսկ երկորդը հանգեցնում է կոնֆլիկտի»,- ասում է Ա. Սողոյանը:
Հոգեբույժի կարծիքով` կարևոր է նաև որևէ բան պահանջելուց առաջ ռեալ պատկերացում ունենալ, թե տվյալ պահանջը տվյալ ժամանակահատվածում հնարավո՞ր է արդյոք իրականացնել, թե՞ ոչ և արդյոք մարդիկ իրենցից կախված ամեն ինչ արել են, որպեսզի իրենց ցանկությունն իրականություն դառնա:
«Եթե մարդն իրական պատկերացում չունի իր հնարավորությունների մասին և, բացի այդ, իր ցանկությունն իրականացնելու համար իրենից կախված առավելագույնը չի անում, ոչինչ էլ չի ստացվի»- ասում է մասնագետը:
Արմինե Գրիգորյան
