Քաղաքագետ. «Զբաղված են «մենք լավն ենք, դուք բոլորով վատն եք» ինչ-որ գովազդով». «Փաստ»
Интервью«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Կա հստակ հարցադրումների անհրաժեշտություն, որոնք, ըստ քաղաքագետ Սերգեյ Շաքարյանցի, դեռ չեն ձևավորվել։ Քաղաքագետի կարծիքով, այս փուլում պատշաճ արձագանք չեն ստանում նաև արտաքին մարտահրավերները։
«Մարդիկ պետք է հարցնեն իշխանությանը՝ ինչո՞ւ ենք նույն կետում, որը կար իշխանափոխությունից առաջ։ Իշխանության խնդիրը բացատրելն է, թե կարևորագույն ու առաջնահերթ հարցերն ինչո՞ւ լուծում չեն ստանում, և, մեծ հաշվով, ինչո՞ւ չեն աշխատում:
Իրենք պետք է հստակ պատասխանեն, թե ինչո՞ւ չեն համապատասխանում այն քաղաքական պահանջին ու պատվերին, որը ձևավորվել է քաղաքացիների մոտ։ Իշխանությունն է հիմնական պատասխանատուն։
Թող վեր կենան, հաշվետու լինեն և բացատրեն»,«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Ս. Շաքարյանցը՝ հավելելով, որ իրականում դժվար է կատարել խոստումները։
«Իսկ այս պարագայում հասարակության կողմից «կա՛մ մնացեք՝ աշխատեք, կա՛մ գնացեք» պահանջը պետք է լինի, որը, սակայն, ձևավորված չէ, նշվածի անհրաժեշտության ընկալումը ևս չկա»։
Քաղաքագետը շեշտեց՝ եթե բարձրաձայնված հարցադրումների բացատրությունն իշխանությունն այդպես էլ չի տալիս, մնում է շարունակել մեղավորներ փնտրելու շքերթը և գործել բացառապես այդ տրամաբանության մեջ։
«Մենք տեսնում ենք, որ շարունակ յուրաքանչյուր ոլորտում մի խոչընդոտ է գտնվում։ Ի դեպ, չի բացառվում, որ մի օր էլ ասեն՝ «ժողովուրդն է խանգարում», «ժողովուրդն այն չէ»»,-ասաց քաղաքագետը։
Մեր զրուցակիցը նշեց, որ նույն քաղաքականության ու տրամաբանության մեջ է նաև Սահմանադրական դատարանի թիրախավորումը։ «Սահմանադրական դատարանի շուրջ ստեղծված իրավիճակը առաջին հերթին օրախնդիր հանդիսացող կարևորագույն հարցերից ուշադրություն շեղելու համար է։
Մենք բոլորս էլ հասկանում ենք, որ ՍԴ-ն ոչ մի կերպ չի խանգարում օտարերկրյա ներդրումներ բերել, սոցիալական, տնտեսական զարգացում ապահովել։ Սահմանադրական դատարանը խանգարո՞ւմ է արդյոք զբաղվել արտաքին քաղաքական հարցերով։ Իհարկե՝ ոչ։ ՍԴ-ն ժողովրդին շեղելու հերթական կետերից մեկն է։ Սա այն շղթայի շարունակությունն է, որի հիմքում իշխանության հայտարարություններն են, համաձայն որոնց, այս կամ այն անձը, կառույցն իրենց խանգարում է։
Մեծ հաշվով, ստացվում է, որ բոլորն են խանգարում այս իշխանությանը։ Իրականում ՍԴ-ն ոչ մի հարցում չի խանգարում։
Սա այն արդարացումներից մեկն է, որը ևս պետք էր թատերաբեմ հանել, որպեսզի մարդիկ հավատան կամ չհավատան, զբաղվեն այնպիսի հարցերով, ինչպիսին ձերբակալություններն են, խուզարկությունները, գրիչները և այլն։
Սա ուշադրություն շեղելու նոր ծրագիր է»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ նշելով, որ նկարագրված իրավիճակի պատճառն իրականում ավելի պարզ է, քան թվում է։
«Կառավարության մեծամասնության նպատակների հիմքում շահն է, մնացած հարցերն արդեն երկրորդական են»,-նշեց նա։ Սերգեյ Շաքարյանցը շեշտեց, որ ստեղծված մթնոլորտը, իրավիճակը, որն այսօր առկա է երկրում, յուրաքանչյուր օր ու ամիս իշխանությանը նոր խնդիրների առաջ կկանգնեցնի։
Զուգահեռ՝ քաղաքագետը նշեց, որ կան մարտահրավերներ, որոնց ուղղությամբ մտածելու և հստակ քաղաքականություն մշակելու կարիք կա։ Առաջին հերթին նա շեշտեց Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների՝ Ժնևում տեղի ունեցած հանդիպմանը հաջորդած մի շարք մտահոգությունների մասին։
«Բացի այդ, մեզ համար մարտահրավեր է նաև Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև հակամարտությունը։ Մենք հասկանո՞ւմ ենք հետևանքները, առհասարակ, հասկանո՞ւմ ենք, որ դա մեզ համար ևս մարտահրավեր է։
Մենք պատրա՞ստ ենք այդ ամենին։ Այս ընկալումը չկա, իրականում դատարկ կոչեր ենք լսում։ Մենք չենք կարող մարդկանց զրոյից բացատրել, որ կան հարևաններ, որոնք, ի դեմս Իրանի, մնայուն արժեք են։ Ցավոք, այդ գիտակցումը կառավարությունը չունի։
Առհասարակ, չի բացառվում, որ մի օր մարտահրավերները դառնան սպառնալիք։
Մի շարք հանգամանքներ հաշվի չեն առնվում, ինչը կրկնապատում է այն վտանգի հավանականությունը, ըստ որի՝ մենք մի օր կարող ենք ներքաշվել այլ հակամարտությունների մեջ»,-ընդգծեց քաղաքագետը՝ հավելելով, որ, ընդհանուր առմամբ, տպավորություն կա, որ խնդիրները չեն տեսնում։
«Եթե չեն տեսնում, կամ չեն կարողանում տեսնել, ապա ճանապարհը հայտնի է՝ թող կրկնեն Սերժ Սարգսյանին և հրաժարական տան։
Միգուցե իսկապես կան ուժեր, որոնք կարող են մեծամասնության շահերով առաջնորդվել, թեպետ Հայաստանում այս պահին այդպիսի քաղաքական պատկեր չեմ տեսնում։
Հաշվի առնելով արդեն իշխանության, կառավարության հայտարարությունները, կարող եմ ասել, որ իրենք ոչնչի էլ պատրաստ չեն, միայն զբաղված են «մենք լավն ենք, դուք բոլորով վատն ենք» ինչ-որ գովազդով։
Իրենց ասածի ամբողջ էությունը սա է, իսկ իրականում չի կարող մի փոքր խումբը բոլորից լավը լինել»,-հավելեց քաղաքագետը։
Մեր զրուցակիցն առհասարակ հասարակության միասնականությունը, ինչպես նաև հասարակական գիտակցությունն է կարևորում՝ շեշտելով, որ միայն այս ուղիով առաջնորդվելու դեպքում է հնարավոր խուսափել այն վտանգներից, որոնք մի պահի կարող են վերածվել սպառնալիքների։
«Եթե հասարակության մեծամասնությունն առ այսօր լռում է, հասարակությանը անգիտակից ու անխելք են համարում։ Այդ նույն հասարակությունը երևի ուրախ է, որ երկրորդ, երրորդ ու չորրրդ անգամ նույն ճանապարհով է գնում, որի ընթացքում և՛ գլուխ, և՛ ոտք, և՛ ձեռք են ջարդում։
Երևի մտածում է, որ էլի ջարդելու տեղ կա։ Իսկ աշխարհը ծիծաղում է։
Զարմանում եմ, որ մեզ ուզում են համոզել, թե այսօր Հայաստանն օրինակելի է, անգամ՝ ընդօրինակելի։ Իրականությունն այլ է։ Ես մի բան գիտեմ՝ սկզբից հասարակությունը պետք է շահագրգռված լինի ազգային պետականության հիմքերի ամրապնդմամբ, բայց նման շահագրգռվածություն չկա։
Իսկ ցանկացած կառավարություն իր աշխատանքը պետք է սկսի անվտանգությունն ամրապնդելուց։ Խոսքը թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին, թե՛ առողջապահական, թե՛ նաև կրթական անվտանգության մասին է։ Իսկապես սթափվելու ժամանակն է»,-ասաց Ս. Շաքարյանցը։ Ամփոփելով, սակայն, նա հավելեց.
«Ցավոք, յուրաքանչյուրն այս պահի, այս վայրկյանի դրությամբ է առաջնորդվում։ Պարզվում է, ամեն մեկն իր խմբակին հարիր է տեսնում խնդիրները։
Այս մթնոլորտը վերջում կբերի ոչ թե հասարակության պառակտմանը, այլ գերպառակտմանը, ուր յուրաքանչյուր խմբակ կասի՝ «չէ, Նապոլեոնը մենք ենք»։ Գերպառակտումն իր հերթին կբերի պետականության կորստի վտանգ, անպաշտպան բնակչություն։
Սա է գլխավոր սպառնալիքը, որը կարող է նաև խորանալ և հետևանքներ ունենալ։ Առաջարկում եմ մտածել՝ ո՞ւր է տանում այս սպառնալիքը։
Միգուցե այդ մասին մտածելու ժամանակ կարողանա՞նք խուսափել այդ սպառնալիքից ու ճիշտ ճանապարհներ գտնել»։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
