Ուկրաինական ճգնաժամի տնտեսական հետեւանքները սկսում են տարածվել ամբողջ աշխարհում

Ուկրաինական ճգնաժամի տնտեսական հետեւանքները սկսում են տարածվել ամբողջ աշխարհում։

Ըստ Goldman Sachs-ի՝ համաշխարհային աճի կանխատեսումները նվազում են, իսկ 2023թ․ ԱՄՆ-ի ռեցեսիայի հավանականությունը հասել է 35 տոկոսի, հայտնում է CNN-ը։

Պատժամիջոցները եւ մատակարարման շղթայի այլ խափանումները պատճառ են դարձել, որ սպառողական գները կտրուկ բարձրանան ամբողջ աշխարհում, քանի որ նավթի եւ այլ ապրանքների գները բարձրանում են: Բենզինի եւ դիզելային վառելիքի գների աճը բարձրացնում է նաեւ սննդամթերքի արժեքը՝ խթանելով այն մտավախությունները, որ աշխարհը գտնվում է սովի ճգնաժամի եզրին:

Ֆրանսիայի կառավարությունը քննարկում է սննդամթերքի կտրոններ թողարկելու հարցը։ Հումքային ապրանքներ առեւտրով զբաղվող ընկերությունը հայտարարել է, որ դիզելային վառելիքը այնքան պակաս է, որ շուտով կարող է նորմավորման կարիք լինել:

Դոմինոյի էֆեկտը հանգեցրել է սննդամթերքի գների բարձրացման։ Գազի գների թանկացման հետ մեկտեղ պարարտանյութերի մատակարարումները նվազում են: Դա հանգեցրել է ցորենի, եգիպտացորենի, բուսական յուղերի եւ սոյայի գների կտրուկ աճի, հատկապես անհանգստացնում են այն երկրները, որոնք արդեն իսկ պայքարում են պարենային անվտանգության դեմ:

Սակայն զարգացած տնտեսությունները նույնպես սկսում են ցավ զգալ:

Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնն ասել է, որ իր կառավարությունը քննարկում է սննդի կտրոններ թողարկելու հարցը, որպեսզի օգնի միջին եւ ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին մթերային ապրանքներ ձեռք բերել՝ խնդիրն անվանելով «համաշխարհային պարենային ճգնաժամ»:

Ցորենի համաշխարհային գները կտրուկ աճել են, քանի որ Ռուսաստանից եւ Ուկրաինայից մատակարարումները հիմնականում դադարեցվել են: Երկրները միասին արտահանում են աշխարհի ցորենի 30 տոկոսը։ Պարարտանյութերի մատակարարումը նույնպես սահմանափակ է, քանի որ էներգիայի գները բարձրանում են:

Շոկային ալիքները հասել են նույնիսկ աշխարհի ամենամեծ տնտեսությանը։ Փետրվարին ԱՄՆ պարենային ապրանքների գներն աճել են 1 տոկոսով, ինչը ամենամեծ ամսական աճն է 2020թ․ ապրիլից։ Վերջին 12 ամիսների ընթացքում ԱՄՆ-ում պարենային ապրանքների ընդհանուր գներն աճել են 7,9 տոկոսով, ինչը ամենամեծ թռիչքն է 1981թ․ հուլիսից:

Եգիպտոսն այս շաբաթ ֆիքսել է հացի գները՝ մատակարարման շղթայի խափանումների հետեւանքով առաջացած գների աճը սահմանափակելու համար: Վերջին երեք շաբաթվա ընթացքում որոշ չսուբսիդավորվող հացի գներն աճել են 25 տոկոսով։

Աշխարհում էներգակիրների գները կտրուկ աճել են. ԱՄՆ-ը, Կանադան, Մեծ Բրիտանիան եւ Ավստրալիան հրաժարվել են ռուսական նավթից, Եվրոպայում նավթային ընկերությունները (Shell, Neste, Total) նույնպես աստիճանաբար հրաժարվում են դրանից։

Եթե Եվրոպան լիակատար էմբարգո սահմանի, դա կարող է ստիպել Ռուսաստանին կրճատել մատակարարումները օրական 3 մլն բարելով, ինչը աշխարհին կդնի նավթի արտակարգ պակասի սպառնալիքի տակ, եթե միայն ՕՊԵԿ-ի երկրները չսկսեն արագորեն ավելացնել արդյունահանումը:

Հումքային ապրանքների առեւտրով զբաղվող հոլանդական Vitol ընկերության գործադիր տնօրենն ասել է, որ այս շաբաթ արեւմտյան շուկայից ռուսական նավթը հանելը վարորդներին կստիպի սահմանափակել դիզվառելիքի օգտագործումը:

«Բոլորը մտահոգված են դիզվառելիքի մատակարարմամբ։ Եվրոպան իր դիզելային վառելիքի մոտ կեսը ներկրում է Ռուսաստանից, իսկ մոտ կեսը՝ Մերձավոր Արեւելքից»,- ասել է Vitol-ի գլխավոր տնօրեն Ռասել Հարդին: «Դա դիզվառելիքի համակարգային դեֆիցիտ է»։

Միեւնույն ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը նվազեցնում է հարկերը՝ վառելիքը մատչելի պահելու համար: Ֆինանսների նախարար Ռիշի Սունակը հայտարարել է, որ մեկ տարով կկրճատի բենզինի եւ դիզվառելիքի հարկերը։ Կառավարությունը կբարձրացնի նաեւ մոտ 30 մլն մարդու աշխատավարձի հարկի եկամտային շեմը։