Սպասելի՞, թե՞ կանխամտածված աշխարհաքաղաքականություն
Յուրաքանչյուր բանական մարդ գիտակցում է, որ այս օրերին Արցախի շուրջ ռազմաքաղաքական և աշխարհաքաղաքական կրքեր են կուտակվում։ Ինչպես հայտնի է նախօրեին Թուրքիայում (Ստամբուլում) ռուս և ուկրաինացի պատվիրակները բանակցում էին պատերազմը դադարեցնելու և հակամարտությունը կարգավորելու շուրջ։ Միաժամանակ՝ դրան զուգահեռ, տեղեկատվություն տարածվեց, որ ադրբեջանական զորքերը շարունակում են մնալ Քարագլխի՝ Փառուխին հարակից հատվածում ամրացված նույն հենակետերում։
Ստացվում է, որ չնայած ՌԴ ՊՆ-ն կոնկրետ հայտարարություններ է հնչեցնում անմիջապես ուղղված Ադրբեջանին՝ վերադառնալ մշտական տեղակայման դիրքեր, Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն, շարունակում է մարտահրավեր նետել, լուրջ խնդիրներ ստեղծել Արցախում ՌԴ խաղաղապահ կոնտինգենտի համար, դրանից բացի, գուցե և՛ գիտակցաբար, և՛ հատուկ, հեղինակազրկում է ՌԴ ներկայությունը տարածաշրջանում։ Ի դեպ հավելենք, որ նախօրեին տեղի էր ունեցել ՀՀ Անվտանգության խորհրդի նիստը, որտեղ քննարկվել է ԼՂ շուրջ ստեղծված անվտանգային իրավիճակը` այն գնահատելով խիստ լարված։ Փաստացի, մեր ԱԽ-ն ևս մեկ անգամ վերահաստատում է ՀՀ առաջարկը՝ անհապաղ բանակցություններ սկսել համապարփակ խաղաղության պայմանագրի շուրջ: Ասվածին հավելենք նաև, որ Արցախում ստեղծված իրավիճակի ֆոնին ուշագրավ տեղեկատվություն հայտնվեց, որի համաձայն՝ չէր բացառվում, որ ռուսական և ուկրաինական պատվիրակությունների հանդիպման ժամանակ բարձրացվի նաև Արցախում իրավիճակի սրման հարցը։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ արցախյան լարվածությունը փորձում են սինթեզել ուկրաինական զարգացումների պլատֆորմին, կարող են փաստել, որ այն, ինչ տեղի է ունենում այսօր Արցախում, շատ ավելի մեծ փազլի մի հատված է, որն ինչ-որ տեղ կառավարվում է նաև Թուրքիայի կողմից, և Ռուսաստանն իր քայլերը պլանավորում է՝ հասկանալով այս իրողությունը։ Հաշվի առնելով վերջին պատերազմի փորձն ակնհայտ է, որ Ադրբեջանի ռազմական որևէ գործողություն առանց Թուրքիայի և թուրքական շահի տեղի չի ունենում, և Թուրքիան աշխատում է ռուսական դիրքերի թուլացման ուղղությամբ, չնայած, դրա հետ մեկտեղ՝ շատ խորամանկ քաղաքականություն է վարում, երբ հայտարարում է, որ չի պատրաստվում միանալու ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցներին։
Հետևելով Թուրքիայի վարած քաղաքականությանը՝ պարզ է դառնում, որ նա ամեն կերպ փորձում է ընդգրկվել այն զոնաներում, որտեղ գործում է Ռուսաստանը։ Այսօր էլ նկատելի է, որ ռուս-ադրբեջանական դեռ ոչ պաշտոնական մակարդակում լարվածություն է հասունանում, ակնհայտ է, որ ՌԴ-ից բավականին սուր հայտարարություններ են հնչում Ադրբեջանի հասցեին։ Դրանից բացի բոլորս ենք քանիցս համոզվել, որ ադրբեջանական լրատվամիջոցները ողողված են հակառուսական նյութերով և Ուկրաինայի աջակցության քարոզչությամբ։ Փաստացի, մի իրավիճակ է, որ Ռուսաստանում ընդունեն, որ Ադրբեջանն աջակցում է Ուկրաինային, և սա անտեսել չի հաջողվի, որը ներկայումս փորձում էին անել։
Ըստ էության, անկախ ամեն ինչից ՌԴ-ն հասկանում է, որ պետք է շտկի այս կազուսը և դա անի իր համար հնարավորինս քիչ ցնցումներով, հաշվի առնելով Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարևորությունը և հասկանալով, որ նրանք մեծամասնությամբ աշխատում են ընդդեմ Ռուսաստանի։
Տիգրան Մկրտչյան
