Հակահայ հանդիպում Բրյուսելում

Ինչպես հայտնի է ապրիլի 6-ին Բրյուսելում ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի միջնորդությամբ Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպեց Իլհամ Ալիևի հետ։ Նշենք, որ սա երկրորդ դեպքն է, երբ Փաշինյանն ու Ալիևը հանդիպումը են, սա պայմանավորված է նրանով, որ Արևմուտքը փորձում է ամեն կերպ մասնակից դառնալ հարավկովկասյան գործընթացներին։ Ըստ էության՝ Բրյուսելում կայացած բանակցությունները սենսացիոն չէին, պարզապես ԵՄ-ն ևս ցանկանում է մասնակցել, ավելին, գլխավոր դեր ստանձնել Ղարաբաղյան բանակցային գործընթացում:

Հավելենք, որ եռակողմ բանակցությունների արդյունքներով տարածված հայտարարությունում Միշելն ընդգծել էր Ալիևի և Փաշինյանի արտահայտած ցանկությունը՝ արագ շարժվելու դեպի երկու երկրների միջև խաղաղության համաձայնագիր, որի նպատակով որոշվել էր արտաքին գործերի նախարարներին հանձնարարել՝ աշխատել ապագա խաղաղության պայմանագրի նախապատրաստման ուղղությամբ, որը կհասցեագրի բոլոր անհրաժեշտ խնդիրները: Ըստ նրա՝ երկու երկրների միջև սահմանի սահմանազատումն ու սահմանագծումը կարևոր նշանակություն կունենան:

Եթե ավելի անկեղծ՝ ընդհանուր առմամբ բրյուսելյան հանդիպմանը բովանդակային առումով որևէ սենսացիոն համաձայնություն ձեռք չբերվեց, թեև ինտրիգը հանդիպման շուրջ չափազանց մեծ էր: Ըստ էության այն թեմաները, որոնք քննարկվեցին հանդիպման ժամանակ և որոնց շուրջ եղավ համաձայնություն, քննարկվել էին նաև ՌԴ նախագահի միջնորդությամբ ընթացող բանակցությունների ընթացքում՝ թե անմիջապես պատերազմից հետո, թե հետպատերազմյան ողջ ժամանակահատվածում:

Կարող ենք արձանագրել, որ հենց Ռուսաստանի միջնորդությամբ նախապես ձեռք բերված 3 փաստաթղթերի ոգով ու դրանց շուրջ էր տեղի ունեցել Բրյուսելի հանդիպումը, որի նպատակը շատ պարզ է՝ բանակցային գործընթացը ռուսական ակտիվ միջնորդությունից տեղափոխել դեպի Բրյուսել:

Ըստ էության՝ այս հանդիպումից հետո էլ ամենակարևոր հարցերը շարունակում են բաց և չմեկնաբանված մնալ, դրանով իսկ պահպանվում է նոր ռազմական բռնկումների վտանգը, հատկապես, երբ Ռուսաստանն ընդհանուր առմամբ ներկայումս ունենալով մեծ խնդիրներ, դժվար թե կարողանա զբաղվել հակամարտությամբ այնպես, ինչպես կզբաղվեր, եթե չլիներ պատերազմի մեջ: Պետք է փաստենք այն կարևոր հանգամանքը, որ Ռուսաստանն ակտիվ դիվանագիտական աշխատանքը կողմերի հետ պահպանում է՝ ըստ ամենայնի հասկանալով առկա բոլոր վտանգները:

Ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանը սովորաբար դեմ չէ օգտվել, օգտագործել աշխարհում, տարբեր ռեգիոններում տիրող իրավիճակն իր ղարաբաղյան շահերի համար, սակայն ներկայումս իրավիճակը Ռուսաստանի շուրջ այնպիսին է, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան չպետք է որ փորձեն հավելյալ խնդիրներ ստեղծել Ռուսաստանի համար, քանի որ, ի վերջո, Ղարաբաղյան գոտում ռուս խաղաղապահ կոնտինգենտ է տեղակայված: Այս օրերին Ադրբեջանն ու Թուրքիան ավելի զգուշավոր դիրքորոշում են գրավել, պատրաստ են ցանկացած սցենարի ուկրաինական պատերազմի շուրջ, իսկ այնտեղ շատ բան է անորոշ:

Ամփոփելով հավելենք, որ Բրյուսելի հանդիպմանը հաջորդած հայտարարություններն ակնհայտ հակահայ ու հակաարցախյան բնույթ ունեն և չեն բխում մեր շահերից։ Այդ հայտարարություններում որևէ խոսք չկա ադրբերաջան-աարցախյան հակամարտության կարգավորման հնարավորությունների, Արցախի կարգավիճակի, ադրբեջան-աարցախյան կոնֆլիկտի կարգավորման մանդատ ունեցող միակ միջազգային ձևաչափի՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մասին: Ըստ էության տվյալ հայտարարություններում արտացոլված չեն 2021թ. մայիսի 12-ից ՀՀ ինքնիշխան տարածքում ապօրինաբար գտնվող ադրբեջանական անօրինական զինված կազմավորման ստորաբաժանումների ՀՀ տարածքից անհապաղ դուրս բերման մասին արձանագրումներ:

Սամվել Թումանյան