Ереван, 17.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

«Զինվորական պարեկային մրցումները»՝ բիաթլոնի նախատիպ․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բիաթլոնի մրցումները տարածված են աշխարհի շատ երկրներում։ Այդ մարզաձևի Աշխարհի գավաթի հեռարձակումները հեռուստաէկրանների մոտ են հավաքում միլիոնավոր մարդկանց. դրանք շատ դիտարժան են: Բիաթլոնի մրցավազքի էությունը որոշակի դահուկային երթուղիների հաղթահարումն է և հրաձգարանում կրակելը: Մարզիկները կրակում են հրացանից՝ կանգնած և պառկած դիրքերում, և եթե վրիպում են, ապա պետք է անցնեն 11 մետրանոց տուգանային շրջաններ, կամ էլ յուրաքանչյուր վրիպման համար վերջնական արդյունքին ավելացվում է 1 րոպե: Վրիպելու համար «տույժերի» կուտակումը կախված է մրցավազքի տեսակից:

Վազքի ժամանակ հրացանը գտնվում է մարզիկի մեջքին։ Հաղթողն այն բիաթլոնիստն է, ով ամենաարագն է հատում եզրագիծը և կրակելիս ամենաքիչն է վրիպել: Ներկայումս քչերը գիտեն, որ այս մարզաձևի ծագումը հասնում է դարերի խորքերը: Նորվեգիայի տարածքում հետազոտողները դահուկներով որսորդների ժայռապատկերներ են հայտնաբերել։ Դա պայմանավորված է հյուսիսային երկրներում մեծ քանակությամբ ձյան առկայությամբ և դրա վրայով առանց դահուկների քայլելու անհարմարությամբ։ Իսկ հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկային սպորտի ակունքները ռազմական ոլորտում են: Հին ժամանակներում նորվեգացիները հաճախ էին պաշտպանվում դանիական վիկինգների արշավանքներից, իսկ ձյան մեջ արագ տեղաշարժի համար օգտագործում էին դահուկներ, ընդ որում՝ նրանք ստիպված էին այդ տեղաշարժերի ժամանակ նաև սկզբում նետեր արձակել, իսկ ավելի ուշ՝ կրակել հրազենից:

Ժամանակակից բիաթլոնի նմանության առաջին մրցումները տեղի են ունեցել 1767 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի սահմանին ծառայող զինվորականների մասնակցությամբ։ Այդ երկրների զինվորները մրցել են հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկավազքում։ Այնուամենայնիվ, նման մրցույթները լայն ժողովրդականություն չեն ստացել և երկար ժամանակ մնացել են որպես զինվորականների զբաղմունք։ Զինվորականների այդ հոբբին լիովին զարգացում է ստացել 20-րդ դարի սկզբին։ Պատմության մեջ առաջին անգամ «զինվորական պարեկային մրցումները», որոնք դարձել են բիաթլոնի նախատիպը, որպես ցուցադրական ներկայացումներ ներառվել են 1924 թվականի 1-ին Օլիմպիական ձմեռային խաղերի ծրագրում։ 1930 թվականից սկսած 10 տարի շարունակ անցկացվել են «զինվորական պարեկների» դահուկավազքի աշխարհի առաջնություններ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բիաթլոնը ապառազմականացվել է։

Մրցումներին մասնակցելու հնարավորություն է տրվել նաև այն մարզիկներին, ովքեր առնչություն չունեն զինվորական ծառայության հետ։ Ժամանակակից հնգամարտի միջազգային ֆեդերացիան սկսել է վերահսկել բիաթլոնի մրցումները 1953 թվականից: Մեկ տարի անց բիաթլոնը ճանաչվել է ինքնուրույն մարզաձև։ 1958 թվականին Ավստրիայում տեղի է ունեցել աշխարհի առաջին առաջնությունը, իսկ 1960 թվականին բիաթլոնը ներառվել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի հիմնական ծրագրում։ 1978 թվականին ռազմական ինքնաձիգը փոխարինվել է սպորտային ինքնաձիգով։ 1993 թվականին ստեղծվել է Բիաթլոնի միջազգային միությունը, որը 5 տարի անց վերափոխվել է Բիաթլոնի միջազգային ֆեդերացիայի։ Նշենք, որ կանանց շրջանում բիաթլոնի զարգացումը սկսվել է շատ ավելի ուշ։ Միայն 1980 թվականին են ընդունվել կանանց մրցումների կանոնները։ Եվ միայն 1992 թվականին է կանանց բիաթլոնն ընդգրկվել ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ցանկում։

Բիաթլոնն առավել տարածված է եվրոպական երկրներում՝ Գերմանիա, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Սկանդինավյան երկրներ։ Նրա տարածման աշխարհագրությունն ընդգրկում է աշխարհի ավելի քան 60 երկիր։ 21-րդ դարի սկզբին բիաթլոնը հսկայական վերելք ու բուռն զարգացման փուլ է ապրել։ Այսօր ոչ մի խոշոր ձմեռային միջազգային մրցույթ չի անցկացվում առանց այդ հետաքրքիր և դիտարժան մարզաձևի: Բիաթլոնի մրցումները տարածված են աշխարհի շատ երկրներում։ Այդ մարզաձևի Աշխարհի գավաթի հեռարձակումները հեռուստաէկրանների մոտ են հավաքում միլիոնավոր մարդկանց. դրանք շատ դիտարժան են: Բիաթլոնի մրցավազքի էությունը որոշակի դահուկային երթուղիների հաղթահարումն է և հրաձգարանում կրակելը: Մարզիկները կրակում են հրացանից՝ կանգնած և պառկած դիրքերում, և եթե վրիպում են, ապա պետք է անցնեն 11 մետրանոց տուգանային շրջաններ, կամ էլ յուրաքանչյուր վրիպման համար վերջնական արդյունքին ավելացվում է 1 րոպե: Վրիպելու համար «տույժերի» կուտակումը կախված է մրցավազքի տեսակից:

Վազքի ժամանակ հրացանը գտնվում է մարզիկի մեջքին։ Հաղթողն այն բիաթլոնիստն է, ով ամենաարագն է հատում եզրագիծը և կրակելիս ամենաքիչն է վրիպել: Ներկայումս քչերը գիտեն, որ այս մարզաձևի ծագումը հասնում է դարերի խորքերը: Նորվեգիայի տարածքում հետազոտողները դահուկներով որսորդների ժայռապատկերներ են հայտնաբերել։ Դա պայմանավորված է հյուսիսային երկրներում մեծ քանակությամբ ձյան առկայությամբ և դրա վրայով առանց դահուկների քայլելու անհարմարությամբ։ Իսկ հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկային սպորտի ակունքները ռազմական ոլորտում են: Հին ժամանակներում նորվեգացիները հաճախ էին պաշտպանվում դանիական վիկինգների արշավանքներից, իսկ ձյան մեջ արագ տեղաշարժի համար օգտագործում էին դահուկներ, ընդ որում՝ նրանք ստիպված էին այդ տեղաշարժերի ժամանակ նաև սկզբում նետեր արձակել, իսկ ավելի ուշ՝ կրակել հրազենից: Ժամանակակից բիաթլոնի նմանության առաջին մրցումները տեղի են ունեցել 1767 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի սահմանին ծառայող զինվորականների մասնակցությամբ։ Այդ երկրների զինվորները մրցել են հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկավազքում։ Այնուամենայնիվ, նման մրցույթները լայն ժողովրդականություն չեն ստացել և երկար ժամանակ մնացել են որպես զինվորականների զբաղմունք։ Զինվորականների այդ հոբբին լիովին զարգացում է ստացել 20-րդ դարի սկզբին։

Պատմության մեջ առաջին անգամ «զինվորական պարեկային մրցումները», որոնք դարձել են բիաթլոնի նախատիպը, որպես ցուցադրական ներկայացումներ ներառվել են 1924 թվականի 1-ին Օլիմպիական ձմեռային խաղերի ծրագրում։ 1930 թվականից սկսած 10 տարի շարունակ անցկացվել են «զինվորական պարեկների» դահուկավազքի աշխարհի առաջնություններ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բիաթլոնը ապառազմականացվել է։ Մրցումներին մասնակցելու հնարավորություն է տրվել նաև այն մարզիկներին, ովքեր առնչություն չունեն զինվորական ծառայության հետ։ Ժամանակակից հնգամարտի միջազգային ֆեդերացիան սկսել է վերահսկել բիաթլոնի մրցումները 1953 թվականից: Մեկ տարի անց բիաթլոնը ճանաչվել է ինքնուրույն մարզաձև։ 1958 թվականին Ավստրիայում տեղի է ունեցել աշխարհի առաջին առաջնությունը, իսկ 1960 թվականին բիաթլոնը ներառվել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի հիմնական ծրագրում։ 1978 թվականին ռազմական ինքնաձիգը փոխարինվել է սպորտային ինքնաձիգով։

1993 թվականին ստեղծվել է Բիաթլոնի միջազգային միությունը, որը 5 տարի անց վերափոխվել է Բիաթլոնի միջազգային ֆեդերացիայի։ Նշենք, որ կանանց շրջանում բիաթլոնի զարգացումը սկսվել է շատ ավելի ուշ։ Միայն 1980 թվականին են ընդունվել կանանց մրցումների կանոնները։ Եվ միայն 1992 թվականին է կանանց բիաթլոնն ընդգրկվել ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ցանկում։ Բիաթլոնն առավել տարածված է եվրոպական երկրներում՝ Գերմանիա, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Սկանդինավյան երկրներ։ Նրա տարածման աշխարհագրությունն ընդգրկում է աշխարհի ավելի քան 60 երկիր։ 21-րդ դարի սկզբին բիաթլոնը հսկայական վերելք ու բուռն զարգացման փուլ է ապրել։ Այսօր ոչ մի խոշոր ձմեռային միջազգային մրցույթ չի անցկացվում առանց այդ հետաքրքիր և դիտարժան մարզաձևի:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданIdram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbH