Երևան, 17.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Դառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ» Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ Դաջունցին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ» Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերում Հայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահաս Ճնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ» Ինչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Հնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. Թրամփ Իրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. Վենս

«Զինվորական պարեկային մրցումները»՝ բիաթլոնի նախատիպ․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բիաթլոնի մրցումները տարածված են աշխարհի շատ երկրներում։ Այդ մարզաձևի Աշխարհի գավաթի հեռարձակումները հեռուստաէկրանների մոտ են հավաքում միլիոնավոր մարդկանց. դրանք շատ դիտարժան են: Բիաթլոնի մրցավազքի էությունը որոշակի դահուկային երթուղիների հաղթահարումն է և հրաձգարանում կրակելը: Մարզիկները կրակում են հրացանից՝ կանգնած և պառկած դիրքերում, և եթե վրիպում են, ապա պետք է անցնեն 11 մետրանոց տուգանային շրջաններ, կամ էլ յուրաքանչյուր վրիպման համար վերջնական արդյունքին ավելացվում է 1 րոպե: Վրիպելու համար «տույժերի» կուտակումը կախված է մրցավազքի տեսակից:

Վազքի ժամանակ հրացանը գտնվում է մարզիկի մեջքին։ Հաղթողն այն բիաթլոնիստն է, ով ամենաարագն է հատում եզրագիծը և կրակելիս ամենաքիչն է վրիպել: Ներկայումս քչերը գիտեն, որ այս մարզաձևի ծագումը հասնում է դարերի խորքերը: Նորվեգիայի տարածքում հետազոտողները դահուկներով որսորդների ժայռապատկերներ են հայտնաբերել։ Դա պայմանավորված է հյուսիսային երկրներում մեծ քանակությամբ ձյան առկայությամբ և դրա վրայով առանց դահուկների քայլելու անհարմարությամբ։ Իսկ հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկային սպորտի ակունքները ռազմական ոլորտում են: Հին ժամանակներում նորվեգացիները հաճախ էին պաշտպանվում դանիական վիկինգների արշավանքներից, իսկ ձյան մեջ արագ տեղաշարժի համար օգտագործում էին դահուկներ, ընդ որում՝ նրանք ստիպված էին այդ տեղաշարժերի ժամանակ նաև սկզբում նետեր արձակել, իսկ ավելի ուշ՝ կրակել հրազենից:

Ժամանակակից բիաթլոնի նմանության առաջին մրցումները տեղի են ունեցել 1767 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի սահմանին ծառայող զինվորականների մասնակցությամբ։ Այդ երկրների զինվորները մրցել են հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկավազքում։ Այնուամենայնիվ, նման մրցույթները լայն ժողովրդականություն չեն ստացել և երկար ժամանակ մնացել են որպես զինվորականների զբաղմունք։ Զինվորականների այդ հոբբին լիովին զարգացում է ստացել 20-րդ դարի սկզբին։ Պատմության մեջ առաջին անգամ «զինվորական պարեկային մրցումները», որոնք դարձել են բիաթլոնի նախատիպը, որպես ցուցադրական ներկայացումներ ներառվել են 1924 թվականի 1-ին Օլիմպիական ձմեռային խաղերի ծրագրում։ 1930 թվականից սկսած 10 տարի շարունակ անցկացվել են «զինվորական պարեկների» դահուկավազքի աշխարհի առաջնություններ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բիաթլոնը ապառազմականացվել է։

Մրցումներին մասնակցելու հնարավորություն է տրվել նաև այն մարզիկներին, ովքեր առնչություն չունեն զինվորական ծառայության հետ։ Ժամանակակից հնգամարտի միջազգային ֆեդերացիան սկսել է վերահսկել բիաթլոնի մրցումները 1953 թվականից: Մեկ տարի անց բիաթլոնը ճանաչվել է ինքնուրույն մարզաձև։ 1958 թվականին Ավստրիայում տեղի է ունեցել աշխարհի առաջին առաջնությունը, իսկ 1960 թվականին բիաթլոնը ներառվել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի հիմնական ծրագրում։ 1978 թվականին ռազմական ինքնաձիգը փոխարինվել է սպորտային ինքնաձիգով։ 1993 թվականին ստեղծվել է Բիաթլոնի միջազգային միությունը, որը 5 տարի անց վերափոխվել է Բիաթլոնի միջազգային ֆեդերացիայի։ Նշենք, որ կանանց շրջանում բիաթլոնի զարգացումը սկսվել է շատ ավելի ուշ։ Միայն 1980 թվականին են ընդունվել կանանց մրցումների կանոնները։ Եվ միայն 1992 թվականին է կանանց բիաթլոնն ընդգրկվել ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ցանկում։

Բիաթլոնն առավել տարածված է եվրոպական երկրներում՝ Գերմանիա, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Սկանդինավյան երկրներ։ Նրա տարածման աշխարհագրությունն ընդգրկում է աշխարհի ավելի քան 60 երկիր։ 21-րդ դարի սկզբին բիաթլոնը հսկայական վերելք ու բուռն զարգացման փուլ է ապրել։ Այսօր ոչ մի խոշոր ձմեռային միջազգային մրցույթ չի անցկացվում առանց այդ հետաքրքիր և դիտարժան մարզաձևի: Բիաթլոնի մրցումները տարածված են աշխարհի շատ երկրներում։ Այդ մարզաձևի Աշխարհի գավաթի հեռարձակումները հեռուստաէկրանների մոտ են հավաքում միլիոնավոր մարդկանց. դրանք շատ դիտարժան են: Բիաթլոնի մրցավազքի էությունը որոշակի դահուկային երթուղիների հաղթահարումն է և հրաձգարանում կրակելը: Մարզիկները կրակում են հրացանից՝ կանգնած և պառկած դիրքերում, և եթե վրիպում են, ապա պետք է անցնեն 11 մետրանոց տուգանային շրջաններ, կամ էլ յուրաքանչյուր վրիպման համար վերջնական արդյունքին ավելացվում է 1 րոպե: Վրիպելու համար «տույժերի» կուտակումը կախված է մրցավազքի տեսակից:

Վազքի ժամանակ հրացանը գտնվում է մարզիկի մեջքին։ Հաղթողն այն բիաթլոնիստն է, ով ամենաարագն է հատում եզրագիծը և կրակելիս ամենաքիչն է վրիպել: Ներկայումս քչերը գիտեն, որ այս մարզաձևի ծագումը հասնում է դարերի խորքերը: Նորվեգիայի տարածքում հետազոտողները դահուկներով որսորդների ժայռապատկերներ են հայտնաբերել։ Դա պայմանավորված է հյուսիսային երկրներում մեծ քանակությամբ ձյան առկայությամբ և դրա վրայով առանց դահուկների քայլելու անհարմարությամբ։ Իսկ հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկային սպորտի ակունքները ռազմական ոլորտում են: Հին ժամանակներում նորվեգացիները հաճախ էին պաշտպանվում դանիական վիկինգների արշավանքներից, իսկ ձյան մեջ արագ տեղաշարժի համար օգտագործում էին դահուկներ, ընդ որում՝ նրանք ստիպված էին այդ տեղաշարժերի ժամանակ նաև սկզբում նետեր արձակել, իսկ ավելի ուշ՝ կրակել հրազենից: Ժամանակակից բիաթլոնի նմանության առաջին մրցումները տեղի են ունեցել 1767 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի սահմանին ծառայող զինվորականների մասնակցությամբ։ Այդ երկրների զինվորները մրցել են հրաձգությամբ ուղեկցվող դահուկավազքում։ Այնուամենայնիվ, նման մրցույթները լայն ժողովրդականություն չեն ստացել և երկար ժամանակ մնացել են որպես զինվորականների զբաղմունք։ Զինվորականների այդ հոբբին լիովին զարգացում է ստացել 20-րդ դարի սկզբին։

Պատմության մեջ առաջին անգամ «զինվորական պարեկային մրցումները», որոնք դարձել են բիաթլոնի նախատիպը, որպես ցուցադրական ներկայացումներ ներառվել են 1924 թվականի 1-ին Օլիմպիական ձմեռային խաղերի ծրագրում։ 1930 թվականից սկսած 10 տարի շարունակ անցկացվել են «զինվորական պարեկների» դահուկավազքի աշխարհի առաջնություններ: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բիաթլոնը ապառազմականացվել է։ Մրցումներին մասնակցելու հնարավորություն է տրվել նաև այն մարզիկներին, ովքեր առնչություն չունեն զինվորական ծառայության հետ։ Ժամանակակից հնգամարտի միջազգային ֆեդերացիան սկսել է վերահսկել բիաթլոնի մրցումները 1953 թվականից: Մեկ տարի անց բիաթլոնը ճանաչվել է ինքնուրույն մարզաձև։ 1958 թվականին Ավստրիայում տեղի է ունեցել աշխարհի առաջին առաջնությունը, իսկ 1960 թվականին բիաթլոնը ներառվել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի հիմնական ծրագրում։ 1978 թվականին ռազմական ինքնաձիգը փոխարինվել է սպորտային ինքնաձիգով։

1993 թվականին ստեղծվել է Բիաթլոնի միջազգային միությունը, որը 5 տարի անց վերափոխվել է Բիաթլոնի միջազգային ֆեդերացիայի։ Նշենք, որ կանանց շրջանում բիաթլոնի զարգացումը սկսվել է շատ ավելի ուշ։ Միայն 1980 թվականին են ընդունվել կանանց մրցումների կանոնները։ Եվ միայն 1992 թվականին է կանանց բիաթլոնն ընդգրկվել ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ցանկում։ Բիաթլոնն առավել տարածված է եվրոպական երկրներում՝ Գերմանիա, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Սկանդինավյան երկրներ։ Նրա տարածման աշխարհագրությունն ընդգրկում է աշխարհի ավելի քան 60 երկիր։ 21-րդ դարի սկզբին բիաթլոնը հսկայական վերելք ու բուռն զարգացման փուլ է ապրել։ Այսօր ոչ մի խոշոր ձմեռային միջազգային մրցույթ չի անցկացվում առանց այդ հետաքրքիր և դիտարժան մարզաձևի:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Մելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ ԳալստյանինՆոյեմբերի 18-ին, 19-ին և 20-ին ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուՄինչև 2026 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ը. 3 ժամկետ, որոնք բաց թողնելու դեպքում կարող եք գումար կամ իրավունք կորցնելԻնչպե՞ս է իշխանությունը համարձակվում հրաժարվել Հայաստանի ծննդյան վկայականից՝ երկիրը թողնելով Ադրբեջանի տարածքային հավակնությունների առաջ անպաշտպանԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴՆախկինում ընդդիմադիր Փաշինյանն այսօր կամաչեր վարչապետ Փաշինյանից. Մարիաննա ՂահրամանյանԴուք կտրված եք ժողովրդից․ հունիսի 7-ին ժողովուրդն իր խոսքը հստակ ասել է․ մենք թույլ չենք տա ալիևյան սահմանադրության ընդունումը․ Շիրազ ՄանուկյանՄհեր Ավետիսյանը՝ ուսանողներին․ «Ուժը ծնվում է գիտելիքից ու խելքից, դուք եք ծնելու այդ ուժը՝ հանուն Հայաստանի»«Մի՞թե Նիկոլին հաջողվել է սպանել նաև միտքը»․ Հայաստանում ներքաղաքական գործընթացներ չկան․ Արտակ ԶաքարյանՎարդան Ջհանյանը՝ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացման և նոր միասնական ստանդարտների ներդրման մասինՓաշինյանն իր իսկ քննադատության թիրախում. Մարիաննա ՂահրամանյանԱյս մարդիկ ամեն օր խախտում են մեջբերածս ու մի շարք այլ օրենքներ. Աննա ԿոստանյանԸնտրություններում Փաշինյանին ձայն տված մարդկանց զգալի մասն այդ քայլն արել է վախից դրդված. Ավետիք ՉալաբյանՍահմանադրությունը չի փոխվելու. տեսանյութԲիզնեսին կառաջարկվեն էլեկտրական բեռնատարներԲռնատիրական կարգերը մեր երկրում երկար դիմակայել չեն կարող. մի օր դա ավարտվելու է. Արեգ ՍավգուլյանԳազի սակագնի թանկացումը բացասական է ազդելու Հայաստանի տնտեսության վրա. Արմեն ՄանվելյանԱյն ինչ մեզ տրված է ի ծնե, մենք չենք ընտրում, բայց դրան հավատարիմ մնալը մեր ընտրությունն է. Մհեր ԱվետիսյանԱլիևին փոխանցեք` հայ ժողովուրդը նրանից ներողություն չի խնդրելու. Արեգա ՀովսեփյանԵրկխոսության միջոցով խնդիրները լուծելու ցանկությունը դեֆիցիտ է Եվրոպայում. ՊեսկովԶՊՄԿ-ն շնորհավորում է ուսանողներին ուսանողների միջազգային օրվա առթիվ«Ծիծեռնակի հավատի կենացը» ֆիլմը Տորոնտոյի «Նուռ» ֆիլմերի փառատոնում արժանացել է «Ծագող աստղ» մրցանակիԲոլորս միասին պետք է չխնայենք մեր ուժն ու եռանդը և պաշտպանենք հայկական արժեքները. Արսեն ԳրիգորյանԱլիևյան սահմանադրությունը դուռ է բացելու դեպի կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջան», դրանով ապամոնտաժելու են Հայաստանի ՀանրապետությունըԻշխանությունն իր քարոզչական մեքենայով մտել է տուն առ տուն և հաջողության հասել՝ այլասերելով ամեն ինչ. Էդմոն ՄարուքյանՎթար է․ ջուր չի լինելուԴառը խմիչք՝ տարբեր բույսերի և համեմունքների համադրությամբ. «Փաստ»Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի Մուսաևը 6 անգամ կրшկել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ. նրա գործը փոխանցվել է դատավոր Հրաչ ԴաջունցինԳերմանիայի արտաքին գործերի նախարարը կժամանի Հայաստան«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում հայտնաբերվել են հnգեմետ դեղահաբեր․ բուժքույրը ձերբակալվելՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը կարող է ազդակ դառնալ ամբողջ աշխարհին՝ գլոբալ խնդիրների լուծման համար երկխոսության անհրաժեշտության մասին. ՊեսկովՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (17 նոյեմբերի). Ամենամեծ մետեորային անձրևը, եկեղեցիների միջև հարաբերությունների դադարեցումը. «Փաստ»Կարո՞ղ ենք փրկել արցախյան բարբառը. Տիգրան ԴումիկյանՍերգեյ Սմբատյանի «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի պատանի երաժիշտների ելույթը Koreez 2026-ինԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 6 վարչական շրջաններում և 7 մարզերումՀայաստանում 10 ամսում ՃՏՊ-ների հետևանքով զոհվել է 15, վիրավորվել՝ 734 անչափահասԱԺ-ն օրակարգ չընդգրկեց Հայաստանում ժողովրդավարության հետընթացի վերաբերյալ ընդդիմության հայտարարության նախագիծըՃնշո՞ւմ, թե՞ հայելային պատասխան. դուռը դեռևս բաց է մնում. «Փաստ»Արարատի և Անդրանիկի նկարները հեռացնելը միշտ եղել է թուրքական պահանջ. Ատոմ ՄխիթարյանԵրիտասարդ ամուսինները լեռներում հյուրատուն են հիմնելԲանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա ԿոստանյանՀայաստանը պարտավոր է օր առաջ հեռանալ Արևմուտքից. Մհեր ԱվետիսյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօրՀնարավոր է Չինաստանում հանդիպենք Կիմ Չեն Ընի հետ. ԹրամփԻրանի դեմ պшտերազմը Վաշինգտոնի համար հերթական ձգձգվող hակամարտությունը չի դառնա. ՎենսԼցանավը hարձակման է ենթարկվել Օմանի ափերի մոտ, ինչից հետո դրա վրա hրդեհ է բռնկվել«Վարչապետին` պահանջ. անցկացրե՛ք Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններ, և միայն այդ ընտրությունների արդյունքների հիման վրա կորոշվի` իրականացնե՞լ «Թրամփի ուղին», թե՞ ոչ, անցկացնե՞լ սահմանադրական հանրաքվե՞ն, թե՞ ոչ». Խաչիկ Ասրյան