Ереван, 17.Ноябрь.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад

Հնագույն մարզաձևեր. ինչպե՞ս և ինչո՞ւ ձևավորվեց մարմնամարզությունը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Շատ հին քաղաքակրթություններում մարդկային մշակույթը կախված էր ոչ միայն հոգևոր, այլ նաև ֆիզիկական կրթությունից: Համարվում էր, որ մարդու ներդաշնակ զարգացման համար կարևոր են ինչպես ուժեղ ոգին, այնպես էլ ուժեղ, դիմացկուն մարմինը: Հատկապես հին հույներն էին հատուկ ուշադրություն դարձնում այդ հարցին: Հենց մ.թ.ա. 8-րդ դարում էլ Հունաստանում առաջացել է «մարմնամարզություն» տերմինը: Այն ժամանակ դա ներառում էր ոչ միայն ընդհանուր զարգացնող վարժություններ, այլ նաև լող, բռնցքամարտ և կառքի վարում: Մարմնամարզության օգնությամբ նրանք պատրաստվում էին Օլիմպիական խաղերին՝ մարզվելով ռազմական գործողություններից առաջ։

Ֆիզիկական վարժությունների օգուտները հայտնի էին նաև Չինաստանում և Հնդկաստանում դարեր առաջ: Այն օրերին մարմնամարզությունն օգտագործվում էր առողջարար նպատակներով, ենթադրվում էր, որ վարժություններ պետք է կատարվեին օրական առնվազն մեկ անգամ: Ուշուն ու յոգան են այսօր ամենահայտնիները, որ մեզ հասել են այդ հին ժամանակներից։

Աշխարհի ամենահին քաղաքակրթություններից Հին Հռոմը ևս զգալի ներդրում է ունեցել այս սպորտաձևի զարգացման գործում: Ի տարբերություն հին հույների, որոնք մարմնամարզությունը համարում էին մարմնի ներդաշնակության, նրբագեղության և գեղեցկության հիմք, հռոմեացիները ձգտում էին դառնալ ավելի արագ և դիմացկուն: Հատուկ սարքավորումները՝ փայտե «ձին», պատը, գերանները, նշանակալի դեր էին խաղում լեգեոներների և գլադիատորների մարզման գործում: Սակայն Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո մարմնամարզությունը կորցրեց իր դերը մարդկային կյանքում: Մտածելակերպը փոխվեց, գերազանց ֆիզիկական վիճակի ձգտումը առաջացրեց արհամարհանք: Եվ միայն Վերածննդի դարաշրջանում, երբ մարդկությունն սկսեց վերադառնալ հին մշակույթին, մարմնամարզությունը կրկին բարձր գնահատվեց: Շատ երկրներում սկսեցին ֆիզիկական դաստիարակության ուսմունքներ ստեղծվել:

Մարմնամարզությունը Արևմտյան Եվրոպայում հայտնվել է յուրահատուկ մեկնարկով: 18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին Գերմանիայում հիմնվել են դպրոցներ, որոնց հիմնական առանձնահատկությունը սպորտային մարզումների համակարգն էր, որի հիմնադիրներն էին Ֆիտը և ԳուտսՄութսը: Նրանք վարժություններն ու շարժումների ձևերը վերլուծելուց հետո մեծ ազդեցություն ունեցան մարմնամարզության զարգացման վրա: Նրանց աշխատանքն ավարտեց Յանը, որը հորինեց նոր սարքավորումներ և դրանց օգտագործման մեթոդներ: Նա նաև դարձավ «տուրնեն» համակարգի ստեղծողը և բացեց մարմնամարզության դասընթացների առաջին բաց տարածքը: Այդ ուղղությունը հիմնված էր վարժությունների հետևողական կատարման վրա՝ ինչպես սարքավորումներով, այնպես էլ առանց դրանց: Ավելի ուշ սկսեցին գործել փակ մարզասրահներ, և սկսվեցին հանրային մարմնամարզական ներկայացումներ: Գերմանիայի հետ մեկտեղ այլ երկրներ նույնպես ստեղծեցին ֆիզիկական պատրաստվածության իրենց սեփական համակարգերը: Մարմնամարզության աշխարհում ամենահայտնի համակարգերից մեկը շվեդականն է: Դրա մշակողը գիտնական, պրոֆեսոր Լինգն էր: Նրա օգնությամբ 1813 թվականին Ստոկհոլմում բացվեց հատուկ ինստիտուտ, որը ուսանողներին սովորեցնում էր ամրացնել և զարգացնել մարմինը: Լինգի համակարգի էությունը վարժություններ կատարելու անատոմիական մոտեցումն էր: Այդ ուղղության հիմքում ընկած էին սիմետրիան և մարմնի ճշգրիտ դիրքը:

Ֆրանսիայում գոյություն ուներ ֆիզիկական պատրաստվածության մեկ այլ համակարգ: Քանի որ ֆրանսիական մարմնամարզությունը ձևավորվել և ժողովրդականություն էր ձեռք բերել հեղափոխության ժամանակ, այն ավելի ռազմական ուղղվածություն ուներ: Դրա ստեղծող Ամորոսը կարծում էր, որ ֆիզիկական զարգացումը պետք է հիմնված լինի կյանքում օգտագործելու համար հարմար հմտությունների վրա՝ վազք խոչընդոտների վրայով, «վիրավորներին» տեղափոխել, սուսերամարտ: 1861 թվականին էլ Փարիզում Ամորոսի աշակերտները առաջին անգամ անցկացրեցին հանրային մրցումներ: Այդ ամսաթիվն է համարվում մարմնամարզությունը որպես սպորտ ճանաչելու մեկնարկային կետը:

1881 թվականին ստեղծվեց Եվրոպական մարմնամարզության ֆեդերացիան, որը մեծ առաջընթաց էր: Սկզբում դրան մասնակցում էր միայն երեք երկիր՝ Ֆրանսիան, Բելգիան և Հոլանդիան: Սակայն 1991 թվականին, երբ այլ երկրներ ևս միացան Եվրոպական ֆեդերացիային, այն վերանվանվեց Միջազգային մարմնամարզության ֆեդերացիա։ Ներկայում Օլիմպիական խաղերն են մարմնամարզության ամենահեղինակավոր մրցումները։ Բացի դա, կա մարմնամարզության աշխարհի առաջնությունը, որն ամենամյա միջազգային առաջնություն է և անցկացվում է 1903 թվականից։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданIdram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbH