Բնության մեջ կա այսպես կոչված մի «օրինաչափ սովորույթ», ըստ որի՝ ժամանակի ընթացքում իրերն արժեզրկվում են: Հին իրերից այդքան էլ օգուտ չկա, իսկ ժամանակի ընթացքում դրանց փոխարինելու են գալիս ավելի նորերն ու հարմարավետները, որոնք համապատասխանում են օրերի պահանջներին: Հին իրերի սիրահարները շատ չեն և նրանց հեշտ չէ գտնել: Այդ պատճառով վաճառողները երջանկանում են, երբ կարողանում են վաճառել նախորդ կամ դրանից էլ առաջվա շրջանի իրեր: Այդ ընթացքում արդեն իրերի գները ինքնարժեքից մի քանի անգամ աճում են: Իրերը բարձր են գնահատվում իրենց պատմական նշանակության և նույնիսկ թերությունների հաշվին:
5sfer.com կայքն առանձնացրել է 10 ամենաթանկարժեք իրը, որոնց համար մարդիկ պատրաստ են հսկայական գումարներ վճարել:
1.Կոմիքսներ
ActionComics-ի առաջին թողարկումը` առաջին հրատարակմամբ, ճանաչվել է բոլոր ժամանակների ամենաթանկարժեք կոմիքսը: Հենց այդ հրատարակմամբ սկսեցին գոյություն ունենալ կոմիքսների հայտնի հերոսները, որոնց թվում է նաև Սուպերմենը, ինչի համար էլ այս թողարկումն այդքան բարձր է գնահատվում կոմիքսների պատմության սիրահարների կողմից: Այն լույս է տեսել 1938թ. Ջերի Սիգալի և Ջո Շուստերի կողմից: 1938թ. դրա արժեքն ընդամենը 10 ցենտ էր, բայց, երբ այն հանեցին վաճառքի` 3.2 մլն դոլար դարձավ:
2. Դաշնամուր
Մայքլ Քերթիսի «Կասաբլանկա» ֆիլմում, որի գլխավոր հերոսներն են Համփրի Բոգարտը և Ինգրիդ Բերգմանը, օգտագործվել է երկու դաշնամուր: Դրանցից մեկը գտնվում է WarnerBrosStudio կինոընկերության Կալիֆոռնիայի ստուդիայում. այն վաճառելու պլաններ դեռ չկան: Իսկ ահա երկրորդը հանվեց վաճառքի: 2012թ. դաշնամուրի վերջին գնորդը դրա համար վճարեց 602,500 դոլար:
3. Աստվածաշունչ
Լատիներեն լեզվով գրված «Գուտենբերգի Աստվածաշունչ»-ը տպագրվել է 1450թ.: Այն հայտնի է նաև որպես 42 տողանոց Աստվածաշունչ: Համարվում է արևմտյան գիրքարտադրության կենտրոնական օղակը: Տպագրվել է Գերմանիայի Մայն քաղաքում տպագրության հիմնադիր Յոհան Գուտենբերգի կողմից: 1450թ. դրա արժեքը գնահատվում էր 32 ֆլորին, ինչը հավասարազոր էր դպիրի 3 տարվա աշխատավաձին: Ներկա պահին հաշվվում է մոտ 48 պատճեն` ամբողջությամբ կամ մասնակի մեզ հասած: Մեկ թերթի արժեքը հասնում է 80 հազար դոլարի: 1987թ. Christie’s աճուրդում Աստվածաշնչի առաջին մասը (324 էջ) վաճառվել է 4.9 մլն դոլարով:
4. Վիսկի
105-ամյա MasterofMalt-ի վիսկու միակ շիշն աշխարհում գնահատվում է 1.4 միլիոն դոլար: Դա ամենահին, թանկարժեքության առումով էլ երկրորդ վիսկին է աշխարհում: Այս վիսկու պատմությունն իր նման յուրահատուկ է: Մոտավորապես 1905թ. հրդեհի հետևանքով այրվեց AislaT’Orten արտադրամասը, որն աշխատեց ընդամենը մեկ օր: Եվ ընդամենը մեկ հոբելյանական տակառ փրկվեց: Այդ ժամանակվա սեփականատեր Ալի Սիսելը 2010-ին այն վաճառեց MasterofMalt ընկերությանը: 2011-ի մարտին 105 տարվա հնություն ունեցող խմիչքը շշալցվեց 700 մլ/գ ծավալով և վաճառքի հանվեց 1.4 մլն դոլարով:
5.ԱՄՆ-ի հիմնը
ԱՄՆ-ի ազգային հիմնը` «The Star Spangled Banner»-ը, 1814թ. գրված Ֆրանսիսկո ՍկոտտԿոյի պոեմի մի հատվածն է: 2010թ. դեկտեմբերին մասնավոր սեփականություն համարվող միակ պատճենը Քրիստի աճուրդում վաճառվեց բավականին թնակ գնով` 506.000 դոլար: Հրատարակվել է 11 պատճեն: 10 նմուշ պատկանում է տարբեր կազմակերպությունների: Իսկ այդ միակ նմուշը, որը հանվեց ազատ վաճառքի, իր ժամանակում վաճառվել է ընդամենը 1 դոլարով:
6. Դրոշմանիշ
«Treskilling Yellow» անվամբ դրոշմանիշը ճանաչվել է աշխարհի ամենաթանկարժեք դրոշմանիշերից մեկը: Սրա նման դրոշմանիշերը, որոնք 3 սկիլլինգ արժեին, թողարկվում էին կանաչ թղթի վրա, բայց սրա ֆոնը դեղին է: Դրոշմանիշը 1855թ. գտել է Գեորգ Վիլհելմ Բակման անունով 14-ամյա մի պատանի` իր պապիկի թղթերի մեջ: Տղան այն վաճառում է ստոկհոլմցի մի վաճառականի` ընդամենը 7 գուլդենով: Իսկ ահա վաճառականն այն 6000 անգամ ավելի թանկ գնով վաճառում է հայտնի կոլեկցիոներին՝ բարոն Ֆիլիպ Ֆերրարիին: Վերջին սեփականատերը ցանկացավ գաղտնի պահել իր ով լինելը, հայտնի է միայն, որ դրոշմանիշի համար նա վճարել է 15 մլն դոլար:
7. Ինքնագիր
Վիլյամ Շեքսպիրն անկասկած հայտնի գրող է ոչ միայն Անգլիայում, այլև ամբողջ աշխարհում: Նրա ինքնագիրը ճանաչվել է ամենաթանկն ու ամենանշանակալիցն աշխարհում: Հայտնի են միայն մեզ հասած 6 բնօրինակներ, որոնցից 3-ը նա իր կամքով է տվել, իսկ մյուս 3-ը թողել է, որպես ստորագրություն, տան գործերի մասին փաստաթղթերի վրա: Սրանք Շեքսպրից մեզ հասած միակ ձեռագրերն են, որոնց մասին քչերին է հայտնի: Փորձագետները դրանց արժեքը գնահատում են 3-5 մլն դոլար: Այդ ինքնագրերը վաճառքի երբեք չեն հանվել ու երևի չեն էլ հանվի:
8. Մանյակ
Հին զարդերը համարվում են ամենաթանկարժեքը, իսկ իրական կոլեկցիոներներն ուղղակի որսում են դրանք: «Անհամեմատելի» անվանումով հայտնի մանյակը ստեղծվել է Mouawad ոսկերչատան հայտնի վարպետներից մեկի կողմից: Այն գնահատվում է 230 կարատ, օգտագործվել է վարդագույն ոսկի, տարբեր չափսերի ու ձևերի սպիտակ ադամանդներ: Միաժամանակ, այս մանյակի գլխավոր զարդը համարվում է 407 կարատանոց դեղին ադամանդը: Քարը գտնվել է մոտ 30 տարի առաջ` Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում: Մանյակի ընդհանուր արժեքը գնահատվում է 55 մլն դոլար:
9. Ջութակ
Ստրադիվարիի կողմից 1721թ. ստեղծված «Լեդի Բլանթ»-ը ճանաչվել է աշխարհի ամենաթանկարժեք երաժշտական գործիքներից մեկը: Անտոնիո Ստրադիվարիի պատրաստած ջութակները, ալտերը և թավջութակները աչքի են ընկնում համերգային կատարյալ հատկանիշներով՝ հստակ, հյութեղ տեմբրով, գեղարվեստական ձևավորման կատարելությամբ, նրբագեղությամբ, բնափայտի ընտրությամբ։ Այս գործիքն իր անվանումը ստացել է Լորդ Բայրոնի թոռնուհու` Աննա Բանթի պատվին: Ջութակը մոտ 30 տարի հենց նրան է պատկանել: Ականատեսները վկայում են, որ հիմա էլ ջութակն այնպիսի տեսք ունի, ասես, հենց նոր է պատրաստվել վարպետի կողմից: Այն վաճառվել է 15.9 մլն դոլարով Լոնդոնում, իսկ ողջ գումարն ուղարկվել է Ճապոնիա` երկրաշարժից ու ցունամիից տուժածների օգնության ֆոնդին:
10.Նկար
Փոլ Սեզանի «Թղթախաղ խաղացողները» նկարը վաճառվել է 250 մլն դոլարով, ինչը նրան դարձրեց արվեստի ամենաթանկարժեք առարկան և ամենանշանակալիցը կոլեկցիոներների համար: «Թղթախաղ խաղացողները» 1890- ականներին արված նկարների շարք է: Հայտնի են 5 կտավներ, որոնցում խաղացողների քանակը տարբերվում է: Արժեքն ու սեփականատերերը հայտնի դարձան միայն 2011-ին, երբ դրանք գնեց Քաթարի արքայական ընտանիքը:
Պատրաստեց ` Ռազմիկ ՄարտիրոսյանըOrer.am
2. Դաշնամուր
Մայքլ Քերթիսի «Կասաբլանկա» ֆիլմում, որի գլխավոր հերոսներն են Համփրի Բոգարտը և Ինգրիդ Բերգմանը, օգտագործվել է երկու դաշնամուր: Դրանցից մեկը գտնվում է WarnerBrosStudio կինոընկերության Կալիֆոռնիայի ստուդիայում. այն վաճառելու պլաններ դեռ չկան: Իսկ ահա երկրորդը հանվեց վաճառքի: 2012թ. դաշնամուրի վերջին գնորդը դրա համար վճարեց 602,500 դոլար:
3. Աստվածաշունչ
Լատիներեն լեզվով գրված «Գուտենբերգի Աստվածաշունչ»-ը տպագրվել է 1450թ.: Այն հայտնի է նաև որպես 42 տողանոց Աստվածաշունչ: Համարվում է արևմտյան գիրքարտադրության կենտրոնական օղակը: Տպագրվել է Գերմանիայի Մայն քաղաքում տպագրության հիմնադիր Յոհան Գուտենբերգի կողմից: 1450թ. դրա արժեքը գնահատվում էր 32 ֆլորին, ինչը հավասարազոր էր դպիրի 3 տարվա աշխատավաձին: Ներկա պահին հաշվվում է մոտ 48 պատճեն` ամբողջությամբ կամ մասնակի մեզ հասած: Մեկ թերթի արժեքը հասնում է 80 հազար դոլարի: 1987թ. Christie’s աճուրդում Աստվածաշնչի առաջին մասը (324 էջ) վաճառվել է 4.9 մլն դոլարով:
4. Վիսկի
105-ամյա MasterofMalt-ի վիսկու միակ շիշն աշխարհում գնահատվում է 1.4 միլիոն դոլար: Դա ամենահին, թանկարժեքության առումով էլ երկրորդ վիսկին է աշխարհում: Այս վիսկու պատմությունն իր նման յուրահատուկ է: Մոտավորապես 1905թ. հրդեհի հետևանքով այրվեց AislaT’Orten արտադրամասը, որն աշխատեց ընդամենը մեկ օր: Եվ ընդամենը մեկ հոբելյանական տակառ փրկվեց: Այդ ժամանակվա սեփականատեր Ալի Սիսելը 2010-ին այն վաճառեց MasterofMalt ընկերությանը: 2011-ի մարտին 105 տարվա հնություն ունեցող խմիչքը շշալցվեց 700 մլ/գ ծավալով և վաճառքի հանվեց 1.4 մլն դոլարով:
5.ԱՄՆ-ի հիմնը
ԱՄՆ-ի ազգային հիմնը` «The Star Spangled Banner»-ը, 1814թ. գրված Ֆրանսիսկո ՍկոտտԿոյի պոեմի մի հատվածն է: 2010թ. դեկտեմբերին մասնավոր սեփականություն համարվող միակ պատճենը Քրիստի աճուրդում վաճառվեց բավականին թնակ գնով` 506.000 դոլար: Հրատարակվել է 11 պատճեն: 10 նմուշ պատկանում է տարբեր կազմակերպությունների: Իսկ այդ միակ նմուշը, որը հանվեց ազատ վաճառքի, իր ժամանակում վաճառվել է ընդամենը 1 դոլարով:
6. Դրոշմանիշ
«Treskilling Yellow» անվամբ դրոշմանիշը ճանաչվել է աշխարհի ամենաթանկարժեք դրոշմանիշերից մեկը: Սրա նման դրոշմանիշերը, որոնք 3 սկիլլինգ արժեին, թողարկվում էին կանաչ թղթի վրա, բայց սրա ֆոնը դեղին է: Դրոշմանիշը 1855թ. գտել է Գեորգ Վիլհելմ Բակման անունով 14-ամյա մի պատանի` իր պապիկի թղթերի մեջ: Տղան այն վաճառում է ստոկհոլմցի մի վաճառականի` ընդամենը 7 գուլդենով: Իսկ ահա վաճառականն այն 6000 անգամ ավելի թանկ գնով վաճառում է հայտնի կոլեկցիոներին՝ բարոն Ֆիլիպ Ֆերրարիին: Վերջին սեփականատերը ցանկացավ գաղտնի պահել իր ով լինելը, հայտնի է միայն, որ դրոշմանիշի համար նա վճարել է 15 մլն դոլար:
7. Ինքնագիր
Վիլյամ Շեքսպիրն անկասկած հայտնի գրող է ոչ միայն Անգլիայում, այլև ամբողջ աշխարհում: Նրա ինքնագիրը ճանաչվել է ամենաթանկն ու ամենանշանակալիցն աշխարհում: Հայտնի են միայն մեզ հասած 6 բնօրինակներ, որոնցից 3-ը նա իր կամքով է տվել, իսկ մյուս 3-ը թողել է, որպես ստորագրություն, տան գործերի մասին փաստաթղթերի վրա: Սրանք Շեքսպրից մեզ հասած միակ ձեռագրերն են, որոնց մասին քչերին է հայտնի: Փորձագետները դրանց արժեքը գնահատում են 3-5 մլն դոլար: Այդ ինքնագրերը վաճառքի երբեք չեն հանվել ու երևի չեն էլ հանվի:
8. Մանյակ
Հին զարդերը համարվում են ամենաթանկարժեքը, իսկ իրական կոլեկցիոներներն ուղղակի որսում են դրանք: «Անհամեմատելի» անվանումով հայտնի մանյակը ստեղծվել է Mouawad ոսկերչատան հայտնի վարպետներից մեկի կողմից: Այն գնահատվում է 230 կարատ, օգտագործվել է վարդագույն ոսկի, տարբեր չափսերի ու ձևերի սպիտակ ադամանդներ: Միաժամանակ, այս մանյակի գլխավոր զարդը համարվում է 407 կարատանոց դեղին ադամանդը: Քարը գտնվել է մոտ 30 տարի առաջ` Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում: Մանյակի ընդհանուր արժեքը գնահատվում է 55 մլն դոլար:
9. Ջութակ
Ստրադիվարիի կողմից 1721թ. ստեղծված «Լեդի Բլանթ»-ը ճանաչվել է աշխարհի ամենաթանկարժեք երաժշտական գործիքներից մեկը: Անտոնիո Ստրադիվարիի պատրաստած ջութակները, ալտերը և թավջութակները աչքի են ընկնում համերգային կատարյալ հատկանիշներով՝ հստակ, հյութեղ տեմբրով, գեղարվեստական ձևավորման կատարելությամբ, նրբագեղությամբ, բնափայտի ընտրությամբ։ Այս գործիքն իր անվանումը ստացել է Լորդ Բայրոնի թոռնուհու` Աննա Բանթի պատվին: Ջութակը մոտ 30 տարի հենց նրան է պատկանել: Ականատեսները վկայում են, որ հիմա էլ ջութակն այնպիսի տեսք ունի, ասես, հենց նոր է պատրաստվել վարպետի կողմից: Այն վաճառվել է 15.9 մլն դոլարով Լոնդոնում, իսկ ողջ գումարն ուղարկվել է Ճապոնիա` երկրաշարժից ու ցունամիից տուժածների օգնության ֆոնդին:
10.Նկար
Փոլ Սեզանի «Թղթախաղ խաղացողները» նկարը վաճառվել է 250 մլն դոլարով, ինչը նրան դարձրեց արվեստի ամենաթանկարժեք առարկան և ամենանշանակալիցը կոլեկցիոներների համար: «Թղթախաղ խաղացողները» 1890- ականներին արված նկարների շարք է: Հայտնի են 5 կտավներ, որոնցում խաղացողների քանակը տարբերվում է: Արժեքն ու սեփականատերերը հայտնի դարձան միայն 2011-ին, երբ դրանք գնեց Քաթարի արքայական ընտանիքը:
Պատրաստեց ` Ռազմիկ Մարտիրոսյանը
Orer.am 
