Գաղտնիք չէ, որ հետտոնական շրջանը մշտապես աչքի է ընկնում ֆինանսական դժվարություններով: Մենք` հայերս, Ամանորից առաջ չենք խնայում վերջին դրամը, որպեսզի տոնը ճոխ նշենք, իսկ հունվարին փորձում ենք լինել առավել քան խնայող, որպեսզի մի կերպ անցկացնենք այս չարաբաստիկ ամիսը, մինչ կգա փետրվարի աշխատավարձների ժամանակը: Փետրվարին մենք ֆինանսապես առավել քան խոցելի ենք և բացարձակապես պատրաստ չենք ընդունել ֆինանսական ապտակներ: Սակայն, ինչպես ասում են, դժբախտությունը ներս մտնելուց առաջ դուռը չի թակում:
Ահա հենց այդպես էլ, առանց մեզ հարցնելու, այս տարվա առաջին ֆինանսական ապտակը մեր գրպանին հասցրեց գազի վճարը: Մենք բոլորս կրկին հիշեցինք հին քննարկումները, թե ինչո՞ւ է գազն այսքան թանկ: Եվ իսկապես, իրականում, ինչպե՞ս է ձևավորվում գազի գինը, և ինչո՞ւ է այն այսքան ոչ մատչելի: Սկսենք ամենասկզբից:
Ռուսաստանից Հայաստան մտնող գազի գինը սահմանի վրա կազմում է 189 դոլլար 1000 մ3 համար: Սա, ըստ էության, ռուսական ներքին շուկայից հետո ամենաէժան գնով վաճառվող գազն է, որը մուտքային ցուցանիշ է, և քննարկել այն հանգամանքը, որ այս արժեքը իջնի` անիմաստ է, քանի որ ապրանքի սեփականատերը սահմանել է այդ գինը, որը ինչպես նշեցինք ամենանպաստավորն է արտերկրի սպառողների համար: Նշենք նաև, որ սա գազի զուտ ինքնարժեքն է, սակայն նախքան սպառողին հասնելը, այս արժեքին, բնականաբար, ավելանում են լրացուցիչ հավելավճարներ:
Այս 189 դոլարին, որը կազմում է գազի գնի շուրջ 61 տոկոսը, նախ ավելացնում են տեխնոլոգիական կորուստները, որոնք կազմում են ընդհանուր գնի 3 տոկոսը կամ շուրջ 11.5 դոլար: Այնուհետև ավելացվում է համակարգի շահագործման և պահպանման համար անհրաժեշտ գումարը, որը կազմում է 9 տոկոս կամ 28.5 դոլար: Այնուհետև մաշվածություն՝ շուրջ 10 դոլարին համարժեք, որից հետո շահույթ, որը կազմում է ընդհանուր գնի շուրջ 10 տոկոսը՝ մոտ 19.5 դոլար:
Ամենավերջում ավելանում է ավելացված արժեքի հարկը, որը կազմում է 52 դոլար, և արդյունքում ձևավորվում է գազի վերջնական գինը, որը 311.6 դոլար է մ3 համար:
Սա, ըստ էության, նորմալ գնագոյացման համակարգ է, իսկ քննարկումներ ծավալել այս տարրերից որևէ մեկի շատ կամ քիչ լինելու հետ կապված՝ անիմաստ է: Քանզի դրանց մի մասը զուտ մասնագիտական բնույթի են (օրինակ տեխնոլոգիական կորուստները, շահագործման ծախսեր և այլն, սրանք մասնագետների գնահատականն են, և միայն համապատասխան գազի մասնագետները կարող են ասել, թե արդյո՞ք հնարավոր է ավելի նվազ կորուստների հասնել և այլն), իսկ մյուս մասը դրանք օրենքով սահմանված վճարներ են՝ օրինակ` ԱԱՀ-ն, որը գանձվում է պետբյուջեից:
Սրանց բացի կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ Հայաստան ներմուծվող գազի հիմնական սպառողները (ավելի քան 60 տոկոս) հանդիսանում են արտադրողները, որոնք ի տարբերություն անհատ սպառողների` դժգոհ չեն ներկայիս գազի գնից:
Այս դիտարկումներից հետո կարող ենք գալ մի պարզ եզրահանգման: Գազի գինը լրացուցիչ թանկացնող տարրեր իր մեջ չի պարունակում. ներկայիս գինը ամենաօպտիմալներից մեկն է, ինչը ձեռնտու է արտադրողներին, բայց ոչ անհատ սպառողներին: Այստեղ հարց է առաջանում, թե ո՞րն է վերջին 2-ի տարբերությունը. իհարկե, այն, որ ձեռնարկատերը եկամուտ ստանում է շահույթից, իսկ անհատ սպառողի եկամտի աղբյուրը աշխատավարձն է: Այստեղ էլ ի հայտ է գալիս ամբողջ հարցի պատասխանը. իրականում ոչ թե գազի գինն է բարձր, այլ նորմայից անասելի ցածր են աշխատավարձերը: Եվ առկա սոցիալական խնդիրը լուծելու համար պետք է ոչ թե պահանջել գազի գնի իջեցում, որն, ըստ էության, անհնար է, այլ ակնկալել աշխատավարձերի բարձրացում:
Հայկ Բեջանյան,Orer.am, վերլուծաբան
Япония впервые с июня 2025 года закупила российскую нефть
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
НАТО: Мы работаем с США, чтобы понять детали их решения по войскам в Германии
Роберт Кочарян: Никаких договоренностей с Сержем Саргсяном о транзите власти не было
Иран требует от арабских стран репараций за содействие американо-израильской агрессии
Создан инструмент, который оценивает биологический возраст человека по фотографии
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Грузинский боец Мераб Двалишвили отказался от грэпплинг-поединка с Арманом Царукяном
В «Сильной Армении» прокомментировали возможность визита Зеленского в Ереван
Аншлаг и магия музыки: в Армении грандиозным концертом отметили 135-летие Сергея Прокофьева
Еще один миллион бутылок «Джермука» заблокирован по поручению Роспотребнадзора
Милли Меджлис Азербайджана приостановил сотрудничество с ЕП
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Инфляция устанавливает все новые рекорды: «Паст»
Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»
Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст»
Грузия и Армения в 2029 году примут ЧМ по футболу U20
Демографический фронт: семья как последний рубеж. Сурен Суренянц
Артур Аванесян («Кандаз») объявил голодовку
«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехать
Украина атаковала НПЗ в Орске и нефтеперекачивающую станцию в Пермском крае
Художник Джозеф Арзуманов стал участником выставки The Only True Protest Is Beauty в Венеции
В Армении возник дефицит сжиженного газа: с чем связаны перебои?
СМИ: Вице-премьер Азербайджана в Ереване
«Ваш родственник в беде»: IDBank предупреждает об агрессивной волне телефонного шантажа
По какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»
Заметная «неразбериха» в списке крупных налогоплательщиков: «Паст»
Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»
ЛГБТ вместо демократии: какую цену Брюссель выставил Еревану за евроинтеграцию
Китай заблокировал сделку Meta по покупке ИИ-стартапа Manus за $2 млрд
«Сильная Армения»: Подвергли приводу героя войны Кандаза – желаю Антикоррупционному комитету мирного допроса
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Памятник «Мы — наши горы» стал мишенью армяноненавистнической политики властей Азербайджана
Трамп: нефтяную инфраструктуру Ирана может разорвать через три дня
В конгрессе США потребовали от властей публикации сведений об НЛО
Папа римский: В Иране невинные люди страдают из-за войны
«Мы помним»: Генрих Мхитарян о трагедии 1915 года
День памяти и скорби: обращение Константина Затулина
Министры обороны России и Китая провели встречу
В Дании нашли редкие золотые браслеты эпохи викингов
Германия отвергла возможность приостановки членства Испании в НАТО после сообщения о письме Пентагона
«Элита на экспорт:» пока Пашинян сокращает армянские вузы, его дети учатся в Европе
Захарова: новая миссия ЕС в Армении — инструмент вмешательства во внутренние дела страны
Греция уступит Италии первое место по госдолгу в еврозоне к концу года: Reuters
Самвел Карапетян: Сегодняшние руководители Армении пытаются оправдать тех, кто осуществил Геноцид армян
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 111 годовщины геноцида армян
Курс финансовой грамотности в благотворительной организации Learning Mission. Idram&IDBank
«Геноцидальный антиарменизм активизировался с полной яростью в 2020-х» — международные эксперты
Новый уровень цифрового банкинга: IDBank начинает стратегическое сотрудничество с Oracle
Переосмысление института президента: почему предлагается кандидатура архиепископа Микаэла Аджапахяна? «Паст» 
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Китай выразил протест США из-за санкций против нефтехимической компании
Германия отвергла возможность приостановки членства Испании в НАТО после сообщения о письме Пентагона
Посетитель концерта — ещё не определившийся электорат.: «Паст»1
Даже сателлиты признают, что ГД станет оппозицией? «Паст»2
По какой причине Лусине Товмасян уволилась с работы? «Паст»3
Почему апелляционный суд принял к производству все иски, кроме одного? «Паст»
4
«Процветающая Армения»: Людям предлагают продать свои дома и уехать5