2015 թվականն իր նշանակությամբ կարևորագույն տարեթիվ է ամբողջ հայության համար, քանզի գրեթե բոլորը մեծագույն ակնկալիքներով նախապատրաստվում են Ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումներին: Այս ամենին զուգընթաց հրամայական է դառնում նաև այն հարցադրումը, թե այդ կոնտեքստում ինչ քաղաքական արդյունքներ կարելի է ակնկալել: Այս առիթով հնչում են տարաբնույթ տեսակետներ, բայց, ինչպես տեսնում ենք, հարվածելու ենթակա գրեթե բոլոր քաղաքական թիրախները դեռևս ճշգրտված չեն և դժվար էլ ճշգրտվեն, քանի որ, ըստ էության, Ցեղասպանության հարցի վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության և սփյուռքի միջև կարծես թե չկա հստակ կոնսենսուս: Այսինքն՝ կողմերը խնդիրը դիտարկում են տարբեր հարթություններում, դրա վերաբերյալ ունեն տարասեռ մոտեցումներ և հետաքրքրություններ: Բացի այդ, Սփյուռքի և հայրենիքի միջև գոյություն ունեն լուրջ հակասություններ:
Չնայած հայկական սփյուռքն ունի բավականին խոշոր կապիտալ և բազմաֆունկցիոնալ հնարավորություններ, բայց, անկախ ամեն ինչից, Ցեղասպանության պահանջատիրության առաջնային քաղաքական հենարանը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետությունը: Այս ելակետային դրույթը հաշվի առնելով՝ օրինաչափորեն ի հայտ են գալիս մի շարք հարցադրումներ.
Կառավարման ճգնաժամի մեջ հայտնված պետությունն ի՞նչ կարող է պահանջել աշխարհից, երբ անգամ ի զորու չէ իրականացնել սեփական քաղաքացիներին գազանաբար սպանած օտարերկրյա զինվորականի դատավարությունը: Օր օրի ավելացող վարկերի և պարտքերի մեջ թաղված պետությունն ի՞նչ կարող է պահանջել աշխարհից, եթե ոչ՝ նորանոր վարկեր՝ հին վարկերը մարելու նպատակով:Սեփական ժողովրդին հարստահարող և այդ նույն ցեղասպանության խնդրի միջոցով քաղաքացիներին մանիպուլյացիայի ենթարկող պետությունն ի՞նչ կարող է պահանջել աշխարհից:
Եվ այսպես, վերոհիշյալ հարցադրումների ցանկն անվերջ կարելի շարունակել, բայց կենտրոնանանք այլ խնդիրների վրա ևս. ի՞նչ է իրենից ենթադրում մշտապես մատնանշվող «պահանջ» եզրույթը, ի՞նչ է ի վերջո պահանջում հայությունը:
Փաստորեն եկանք այն պարզ եզրահանգմանը, որ Ցեղասպանության 100-ամյակը նշանակալի է այնքանով, որ պարզապես թիվն է սիմվոլիկ և ոչ ավելին: Իսկ դրա առթիվ կազմակերպվող միջոցառումներն, անկասկած, ահռելի ազդեցություն կթողնեն բարոյական տեսանկյունից, և աշխարհն ավելի մանրամասն կծանոթանա Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ հայերի դեմ իրականացված վայրագություններին: Բայց, ինչպես նշեցինք, ըստ էության՝ քաղաքական համարվող Հայոց ցեղասպանության հիմնահարցը զրկվել է իր քաղաքական հենարանից և վերածվել միայն ծիսական արարողությունների ամբողջության:
Պետք է նաև փաստել այն հանգամանքը, որ, ինչպես միշտ, Ցեղասպանության հիմնախնդիրը մեծ տերությունները շահարկում են ի վնաս Հայաստանի:
Այս ամենին զուգընթաց ներկայումս օր օրի Թուրքիայի տարածաշրջանային կշիռն այն աստիճան է մեծանում, որ այն կարողանում է մանիպուլյացիայի ենթարկել ԱՄՆ-ին և նրա Եվրոպական դաշնակիցներին: Ինչքան էլ զավեշտական է, բայց, որքան հզորանում է Թուրքիան, այնքան հայ վերլուծաբաններն ավելի ուժգնությամբ են կանխատեսում նրա մասնատումը կամ կործանումը:
Միևնույն է, քաղաքական կոնտեքստում ամեն ինչ մնալու է այնպես, ինչպես որ կա, իհարկե, ավելի վատթարանալու տենդենցներով, սակայն այդ բացը կարելի է լրացնել «Թալեաթի պոռնիկ մորը հիշելու» և արդեն ավանդույթ դարձած թուրքական դրոշներն այրելու ակցիաներով: Այս կոնտեքստում իրենց հմտությունները հատկապես կարող են դրսևորել երիտհանրապետականները:
Այս բոլոր հակասական երևույթների և փաստարկների կողքին կա նաև չտեսնված մի նորույթ. ի տարբերություն նախորդ տարիների՝ այս անգամ տասնյակ հազարների հասնող մարդկային խմբերին կներկայանան մի խումբ արկածախնդիրներ և ամենայն հավանականությամբ կասեն հետևյալ խոսքերը. «Բարև ձեզ, մենք հեղափոխություն ենք իրականացնում, վերցրե՛ք Ձեր բաժին բեռը և միացե՛ք մեզ»:
Այսպիսով, Ցեղասպանության 100-ամյակին Երևանում և աշխարհի տարբեր քաղաքներում ականատես կլինենք ամեն ինչի, բացի ռեալ պոլիտիկից:
Կարպիս Փաշոյան
Orer.am, վերլուծաբան
Тигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»
IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025
«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян
Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»
Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»
Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»
ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотника
Десантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе
Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭ
Вступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиля
Марко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с Ираном
Ереван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухом
Напряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора
«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с Ираном
В Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зерна
Затопили плакатами «с сердечками»: «Паст»
Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»
Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»
IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026
Международная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участников
Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в Москве
ЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – Оверчук
Представители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в Ереване
В Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес Айвазян
При поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
Иран грозит ударами по университетам США и Израиля в регионе
Reuters: Турция, Египет и Саудовская Аравия хотят создать консорциум по нефти
Американский университет Армении перешел на дистанционное обучение
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»
Примитивный, устаревший пропагандистский «трюк»: «Паст»
Привилегированное правосудие? Когда закон не одинаков для всех: «Паст»
Сходство с вождем, ставшее судьбой: Георгий Саакян
Армянская пара — в топ-8 ЧМ-2026 с лучшим результатом в карьере
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры
«“Западный Азербайджан”: экспансия под прикрытием возвращения»
«От Ватикана до политики экспансии: истоки проекта “Западный Азербайджан”»
Скончался видный государственный деятель Армении Левон Саакян
MWM: Израиль потерял 21 танк за день, это самые масштабные потери за 40 лет
В Румынии прогнозируют рост цен на хлеб на 35% из-за конфликта вокруг Ирана
В ООН опасаются дальнейшей эскалации на Ближнем Востоке
В Польше ввели пособие для алкоголиков
WSJ: восстановление техники США после ударов Ирана может стоить $1,4-2,9 млрд
Следующее заседание Евразийского межправсовета пройдет 6-7 августа
Университеты США возвращают устные экзамены из-за искусственного интеллекта
Unity от Ucom — лучшая фиксированная сеть в Армении
The Hill: свыше ста миллионов американцев уверены, что застанут апокалипсис
В Польше ввели пособие для алкоголиков
The Telegraph: Президент Германии сравнил Трампа с Путиным
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»1
Как за одну ночь становятся «независимыми»? «Паст»2
Министры иностранных дел Ирана и России провели переговоры3
Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»4
Признание на высшем уровне: Тамара Варданян получила Благодарность Президента Российской Федерации5