Սահմանադրական բարեփոխումների կոնցեպցիայի և մասնավորապես, դատական բարեփոխումների մասին Orer.am-ի զրույցը փաստաբան Հասմիկ Օհնիկյանի հետ:
Վերջին օրերին ակտիվ քննարկման առարկա է դարձել երկրում սահմանադրական բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտությունը: Հայեցակարգով առաջարկվող բարեփոխումներն առնչվում են նաև դատական համակարգին: Ինչպե՞ս եք գնահատում դատական համակարգին վերաբերող բարեփոխումները:
Հայեցակարգով դատական համակարգին առնչվող բարեփոխումները, առկա խնդիրների լուծման մեխանիզմները այս պահին հստակ չեն, այնուամենայնիվ դատական համակարգում բարեփոխումներ կատարելու անհրաժեշտությունն անհերքելի է:
Առաջարկվում է մասնավորապես եռաստիճան դատական համակարգից անցում կատարել երկաստիճանի: Ո՞րն է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:
Գործնականում ներկայումս էլ դատական գործերի բացարձակ մեծամասնությունը քննության է առնվում երկու ատյաններում: Դատական համակարգի երրորդ ատյանի՝ Վճռաբեկ դատարանի դերը կայանում է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, իրավունքի զարգացմանը նպաստելու մեջ, հետևաբար միայն բացառիկ դեպքերում է գործի քննությունն իրականացվում երեք ատյանների մակարդակով: Այս տեսակետից, կարծում եմ, առաջարկվող փոփոխությունը գործող իրողությունից քիչ է տարբերվելու:
Այդ դեպքում արդյո՞ք դատական ատյանների կրճատումն անհրաժեշտություն չէ դատավարության արագությունն ապահովելու առումով:
Չեմ կարծում, որ դատական ատյանների կրճատումը կարող է այդ առումով ակնհայտ շոշափելի արդյունքներ երաշխավորել, քանի որ մենք խնդիր ունենաք նախ դատարանների կողմից միևնույն ատյանում գործի քննության ողջամիտ ժամկետի պահպանման առումով:
Այս տեսակետից առավել կարևորում եմ դատավորների պատասխանատվության անխուսափելիության ապահովում՝ որպես դատական բարեփոխումների հիմնաքար:
Դատավորների պատասխանատվության միջոցներն ու մեխանիզմները՝ պայմանավորված տվյալ երկրի առանձնահատկություններից, միմյանցից տարբերվում են: Օրինակ Գերմանիայի Դաշնությունում և որոշ այլ երկրներում սահմանադրորեն ամրագրված է դատավորին այսպես կոչված սահմանադրական պատասխանատվության ենթարկելու Սահմանադրական դատարանի իրավունքը, որի հիմքը դատավորի կողմից սահմանադրությամբ ամրագրված սկզբունքների կամ լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացումն է: Սահմանադրական պատասխանատվության միջոցներն իրենց բնույթով և առաջացնող հետևանքներով միանշանակ առավել խիստ են և միգուցե դատավորներին առավել սթափեցնող. յուրաքանչյուր երկիր, ելնելով իր առանձնահատկություններից, պետք է իր համար ընտրի խնդրի արդյունավետ լուծման ընդունելի տարբերակը, որը չի ոտնահարի դատարանների անկախության սկզբունքը և միևնույն ժամանակ չի սահմանափակվի դրանով:
Այժմ արդեն որպես իրավաբան, ի՞նչ կարծիք ունեք հայեցակարգով առաջարկվող մնացյալ արմատական բարեփոխումների վերաբերյալ: Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է կառավարման համակարգի փոփոխմանը և դրանով պայմանավորված նոր ինստիտուտների ներմուծմանը:
Դրական եմ համարում հանրային պետիցիայի ինստիտուտը գործարկելու հայեցակարգով ներկայացվող առաջարկը: Ուրախությամբ պետք է նշեմ, որ Հայաստանում ունենք կայացող քաղաքացիական հասարակություն, ուստի հանրային պետիցիայի ինստիտուտը, որպես անմիջական ժողովրդավարության գործուն մեխանիզմ, անհրաժեշտություն է:
Ինչ վերաբերում է պառլամենտական կառավարման համակարգին, ապա գտնում եմ, որ այն առավել ժողովրդավարական է, քանի որ իրենից ենթադրում է երկրի այսպես կոչված «կոլեգիալ» կառավարում, առավել կայուն է՝ հանրապետության նախագահի ընտրությունը և գործադիր մարմնի ձևավորումը խորհրդարանի կողմից իրականացվելու և նրա վստահությունն ունենալու շնորհիվ, ինչպես նաև առավել արդյունավետ՝ որոշակիորեն կայուն և միմյանց զսպելու ունակ իշխանություններ ունենալու շնորհիվ:
Այնուամենայնիվ, պետք է նկատի ունենալ, որ ցանկացած արմատական փոփոխություն, նոր ինստիտուտի ներմուծում և գործարկում կարող է առաջ բերել որոշակի բարդություններ, ուստի այս տեսակետից կարևորվում է ժողովրդի միասնականությունն ու հանդուրժողականությունը:
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» обратилось к еврокомиссару Марте Кос: вопрос суверенитета Армении поставлен ребром
Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против
В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикам
Возвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев?
Иранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских повреждены
Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшим
Гроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в Ташкенте
Библиотека Русской Общины Армении
В КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов
WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страны
Госдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по Ирану
Сила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»
Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден Молле
Сюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям
Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами
Какие «инструменты» используют власти? «Паст»
Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»
«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»
«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в Европарламенте
Азербайджанцы разрушили воинские мемориалы в селе Хнацах в Арцахе
Сюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов
Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врага
Цены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам Ирана
IDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом Зарк
В небе над США взорвался семитонный метеор
Фонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантов
НАТО размещает дополнительную систему Patriot в Турции
Чужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан
Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски
Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себя
Израиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре Бейрута
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Президент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлением
Айвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана
IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 года
Ucom предупреждает о новой волне телефонного мошенничества
IDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов
«Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»
Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»
Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»
Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»
Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: Сомунджян
Глава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из Ирана
The New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-Анджелесе
Армянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23
«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любови
Семья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлением
США заключили соглашения по энергоносителям с партнерами в Азии на $57 млрд
Когда сёла пустеют. Эксперты предупреждают о риске заселения Сюника азербайджанскими переселенцами (видео)
Министр юстиции РА: Текст нового проекта Конституции Армении уже готов 
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в Страсбурге
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»1
Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»2
«Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая...3
Айвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана
4
Власти всё равно не «успокаиваются»: «Паст»5