Սահմանադրական բարեփոխումների կոնցեպցիայի և մասնավորապես, դատական բարեփոխումների մասին Orer.am-ի զրույցը փաստաբան Հասմիկ Օհնիկյանի հետ:
Վերջին օրերին ակտիվ քննարկման առարկա է դարձել երկրում սահմանադրական բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտությունը: Հայեցակարգով առաջարկվող բարեփոխումներն առնչվում են նաև դատական համակարգին: Ինչպե՞ս եք գնահատում դատական համակարգին վերաբերող բարեփոխումները:
Հայեցակարգով դատական համակարգին առնչվող բարեփոխումները, առկա խնդիրների լուծման մեխանիզմները այս պահին հստակ չեն, այնուամենայնիվ դատական համակարգում բարեփոխումներ կատարելու անհրաժեշտությունն անհերքելի է:
Առաջարկվում է մասնավորապես եռաստիճան դատական համակարգից անցում կատարել երկաստիճանի: Ո՞րն է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:
Գործնականում ներկայումս էլ դատական գործերի բացարձակ մեծամասնությունը քննության է առնվում երկու ատյաններում: Դատական համակարգի երրորդ ատյանի՝ Վճռաբեկ դատարանի դերը կայանում է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, իրավունքի զարգացմանը նպաստելու մեջ, հետևաբար միայն բացառիկ դեպքերում է գործի քննությունն իրականացվում երեք ատյանների մակարդակով: Այս տեսակետից, կարծում եմ, առաջարկվող փոփոխությունը գործող իրողությունից քիչ է տարբերվելու:
Այդ դեպքում արդյո՞ք դատական ատյանների կրճատումն անհրաժեշտություն չէ դատավարության արագությունն ապահովելու առումով:
Չեմ կարծում, որ դատական ատյանների կրճատումը կարող է այդ առումով ակնհայտ շոշափելի արդյունքներ երաշխավորել, քանի որ մենք խնդիր ունենաք նախ դատարանների կողմից միևնույն ատյանում գործի քննության ողջամիտ ժամկետի պահպանման առումով:
Այս տեսակետից առավել կարևորում եմ դատավորների պատասխանատվության անխուսափելիության ապահովում՝ որպես դատական բարեփոխումների հիմնաքար:
Դատավորների պատասխանատվության միջոցներն ու մեխանիզմները՝ պայմանավորված տվյալ երկրի առանձնահատկություններից, միմյանցից տարբերվում են: Օրինակ Գերմանիայի Դաշնությունում և որոշ այլ երկրներում սահմանադրորեն ամրագրված է դատավորին այսպես կոչված սահմանադրական պատասխանատվության ենթարկելու Սահմանադրական դատարանի իրավունքը, որի հիմքը դատավորի կողմից սահմանադրությամբ ամրագրված սկզբունքների կամ լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացումն է: Սահմանադրական պատասխանատվության միջոցներն իրենց բնույթով և առաջացնող հետևանքներով միանշանակ առավել խիստ են և միգուցե դատավորներին առավել սթափեցնող. յուրաքանչյուր երկիր, ելնելով իր առանձնահատկություններից, պետք է իր համար ընտրի խնդրի արդյունավետ լուծման ընդունելի տարբերակը, որը չի ոտնահարի դատարանների անկախության սկզբունքը և միևնույն ժամանակ չի սահմանափակվի դրանով:
Այժմ արդեն որպես իրավաբան, ի՞նչ կարծիք ունեք հայեցակարգով առաջարկվող մնացյալ արմատական բարեփոխումների վերաբերյալ: Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է կառավարման համակարգի փոփոխմանը և դրանով պայմանավորված նոր ինստիտուտների ներմուծմանը:
Դրական եմ համարում հանրային պետիցիայի ինստիտուտը գործարկելու հայեցակարգով ներկայացվող առաջարկը: Ուրախությամբ պետք է նշեմ, որ Հայաստանում ունենք կայացող քաղաքացիական հասարակություն, ուստի հանրային պետիցիայի ինստիտուտը, որպես անմիջական ժողովրդավարության գործուն մեխանիզմ, անհրաժեշտություն է:
Ինչ վերաբերում է պառլամենտական կառավարման համակարգին, ապա գտնում եմ, որ այն առավել ժողովրդավարական է, քանի որ իրենից ենթադրում է երկրի այսպես կոչված «կոլեգիալ» կառավարում, առավել կայուն է՝ հանրապետության նախագահի ընտրությունը և գործադիր մարմնի ձևավորումը խորհրդարանի կողմից իրականացվելու և նրա վստահությունն ունենալու շնորհիվ, ինչպես նաև առավել արդյունավետ՝ որոշակիորեն կայուն և միմյանց զսպելու ունակ իշխանություններ ունենալու շնորհիվ:
Այնուամենայնիվ, պետք է նկատի ունենալ, որ ցանկացած արմատական փոփոխություն, նոր ինստիտուտի ներմուծում և գործարկում կարող է առաջ բերել որոշակի բարդություններ, ուստի այս տեսակետից կարևորվում է ժողովրդի միասնականությունն ու հանդուրժողականությունը:
Армения сохраняет права и обязательства в ОДКБ: Мария Захарова
Помощь от государства остается на словах: цветы дешевеют, кредиты давят на производителей
Сегодня состоится Общее годовое собрание акционеров Юнибанка: чистая прибыль банка составила 9,8 млрд драмов
Женская сборная Армении по теннису добилась исторического успеха, вернувшись во II группу спустя 17 лет
Двое судей КС не участвуют в рассмотрении дела об оспаривании итогов выборов
Армянские теннисистки пробились во вторую группу впервые за 17 лет
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles
ОАО «Телеком Армения» и ОАО «Азертелеком» подписали соглашение о транзите интернет-трафика
Арестован сын Мартуна Григоряна
Фабрика по производству врагов. Ложные тезисы о «российском вмешательстве» как инструмент политических преследований: Роберт Амстердам
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст»
Тонкое искусство «кайфаваться» над народом и все «бросить в карман народа»... «Паст»
«Фокус» университета Брюсова: объявление о бесплатных местах в последнюю минуту։ «Паст»
Односторонняя повестка уступок и политика молчания официального Еревана: «Паст»
Давление силовой вертикали и императив поствыборной консолидации։ сигналы Самвела Карапетяна: «Паст»
Административный суд признал бездействие полиции незаконным
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»
В Армении состоится 6-й международный летний фестиваль современного танца SumMeet
Ucom — технологический партнер «Кубка Стрит Бол Армения 2026»
Арестованный Давид Казинян подал иск против ЦИК
Посол Армении в США и директор фонда кардинала Агаджаняна обсудили возможности сотрудничества
В Великобритании арестовали столкнувшего ребенка в вольер с крокодилами мужчину
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
Затулин: Мы не принимаем результаты выборов в Армении, но будем работать с ней и дальше
Австралия выделит Украине еще $70 млн на покупку оружия
Idram и Glovo подписали меморандум о сотрудничестве в Барселоне
Топ-направления для путешествий в 2026 году: IDBank
Вице-спикер ММ: Возвращение в Западный Азербайджан не является территориальной претензией к Армении
Азиз Алекберли: Армения должна создать условия для возвращения западных азербайджанцев
Ucom и Impact Hub Yerevan продолжают поддерживать развитие зеленых стартапов в Армении
Почему Пашинян так спешит? «Паст»
По меньшей мере 700 000 человек уже высказали свое мнение: «Паст»
«Если завтра границы снова откроются, нашему товару не будет места на этом рынке»: «Паст»
Юридический «беспредел»: как пытаются «переварить» нарушения на выборах? «Паст»
Армения — Азербайджан 3:0: блестящий старт наших теннисисток в Кубке Билли Джин Кинг
Moody’s Ratings подтвердило рейтинги Юнибанка на уровне B1 со стабильным прогнозом
ВТБ (Армения): Мгновенные переводы в Россию становятся всё популярнее
Al Arabiya English представил 14 пунктов соглашения между США и Ираном
FT: ЕС готовит экстренные меры торговой поддержки для Армении после российских импортных запретов
Иран начал экспорт нефти после прекращения американской блокады
В реке Памбак обнаружено тело 7-летней девочки
Россельхознадзор объяснил ограничения на ввоз армянской сельхозпродукции
«Не верь глазам своим»: IDBank предупреждает о мошенничестве с использованием дипфейков
Сильный состав и большие надежды: сборная Армении завтра выступит против сборной Азербайджана
Распад и дискредитация всех институтов: «Паст»
Как активный гражданин провалил план властей по подсчету голосов: «Паст»
«Плодосбор» обещаний: как власть в очередной раз бросает крестьянина на пороге экономического хаоса: «Паст»
До 30% idocin в бассейнах: Idram&IDBank
Moody’s подтвердило кредитный рейтинг ЗММК на уровне B2 со стабильным прогнозом 
Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард Шармазанов
Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталем
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
1
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»2
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль3
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles4
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст»5